I AGa 237/24

Sądy powszechne2025-04-09

Sygnatura

I AGa 237/24

Data orzeczenia

2025-04-09

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Rafał Dzyr (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 522 k.c.

Treść orzeczenia

Sygn. akt I AGa 237/24 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 9 kwietnia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie Przewodniczący SSA Rafał Dzyr po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. K. przeciwko B. B. (1) o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt IX GC 1145/23 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Sygn. akt I AGa 237/24 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Uwzględniając w całości powództwo, Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt IX GC 1145/23, zasądził od pozwanego B. B. (1) na rzecz powoda J. K. kwotę 76.796,52 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz koszty postępowania w kwocie 90.257 zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Pozwany w apelacji zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego zmianę przez oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Ponadto, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Pozwany zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2;art. 235(2) § 1 pkt. 5)">art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c.</a>, w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> oraz dopuszczenie się błędu w ustaleniach faktycznych, prowadzących do błędnego uznania, że umowa cesji nie ma znaczenia w relacjach pomiędzy stronami i to pozwany, a nie inwestor ma wykonać zobowiązanie pieniężne wobec powoda. Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd drugiej instancji przyjął ustalenia Sądu pierwszej instancji za własne, z tym zastrzeżeniem, że pozwany nie wykazał, aby trójstronna umowa z dnia 2 marca 2023 r. została podpisana przez przedstawiciela (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w C., zwanej dalej Spółką. Sąd Apelacyjny podzielił ocenę prawną dokonaną przez Sąd Okręgowy, z tym zastrzeżeniem, że pozwany nie mógł powołać się na postanowienia trójstronnej umowy z dnia 2 marca 2023 r., z uwagi na niewykazanie zawarcia tej umowy przez Spółkę. A gdyby nawet umowa taka została zawarta - czego jednak w procesie nie wykazano - to pozwany nie mógł powołać na zwolnienie go z długu, ponieważ nie wykazał, że zostały spełnione umowne warunki przewidziane dla zwolnienia go z długu. Na etapie postępowania apelacyjnego pozwany B. B. (1) nie kwestionował już faktu powstania po stronie powoda J. K. wierzytelności wobec pozwanego, na skutek spełnienia przez powoda świadczeń wynikających z umowy mieszanej dnia 2 września 2022 r., nr (...) (k. 15-19), polegającej na wynajęciu przez powoda rusztowań typu (...), ich montażu i demontażu. Wysokość wierzytelności pieniężnej wobec pozwanego w nieuregulowanym zakresie została ujawniona w dołączonych do pozwu fakturach VAT i wezwaniach do zapłaty. Pozwany skoncentrował się w apelacji na wykazaniu, że został zwolniony z długu na skutek przejęcia długu przez Spółkę na podstawie trójstronnej umowy, zawartej w dniu 2 marca 2023 r. (k. 63-65) i spłaceniu zadłużenia przez Spółkę. Rozpoznanie zasadności zarzutów apelacji, w tym oddalenia wniosków dowodowych zgłoszonych w sprzeciwie od nakazu zapłaty, było uzależnione od stwierdzenia, czy umowa taka w ogóle została zawarta, a jeśli tak, to od analizy treści tej umowy i sprawdzenia, czy jej warunki zostały spełnione przez pozwanego. W pierwszej kolejności należało zauważyć, że przedłożona przez pozwanego nieuwierzytelniona kopia umowy cesji wierzytelności z dnia 2 marca 2023 r. (k. 63-65) nie zawiera podpisu przedstawiciela Spółki, a w szczególności wymienionego w treści umowy prezesa Zarządu Spółki B. C., co wskazuje na to, że umowa trójstronna nie została zawarta ze Spółką. Niepodpisanie umowy przez przedstawiciela Spółki oznacza, że nie doszło do zmiany dłużnika, która to zmiana w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519;art. 519 § 2)">art. 519 § 2 k.c.</a> mogłaby nastąpić jedynie na skutek zawarcia umowy pomiędzy wierzycielem J. K., a osobą trzecią (Spółką) za zgodą dłużnika (B. B.) bądź na skutek zawarcia umowy pomiędzy dłużnikiem, a osoba trzecią za zgodą wierzyciela. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 522)">art. 522 k.c.</a>, umowa o przejęciu długu powinna być pod nieważnością zawarta na piśmie. W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 73;art. 73 § 1;art. 73 § 2)">art. 73 § 1 i 2 k.c.</a>, brak podpisu przedstawiciela Spółki pod tekstem umowy jest równoznaczne z nieważnością umowy o przejęciu długu. Prowadzenie postepowania dowodowego ze świadków i przesłuchania stron na okoliczność zawarcia takiej umowy było w tej sytuacji niedopuszczalne. Gdyby nawet przyjąć hipotetyczne założenie, że pozwany dysponował ułomnym egzemplarzem umowy, która, zgodnie z § 5 ust. 5 miała zostać sporządzona w trzech egzemplarzach, a chociażby jeden z nich został podpisany przez wszystkie strony umowy, w tym przez prezesa zarządu Spółki, to należałoby poddać umowę analizie prawnej pod kątem zawartych w niej warunków. Z postanowień tej trójstronnej umowy z 2 marca 2023 r. wynikałoby wówczas, że: <dl> <dt></dt> <dd> B. B. (1) przysługiwały w stosunku do Spółki wierzytelności pieniężne z tytułu wynagrodzenia za wykonywanie umowy z dnia 21 lipca 2022 r. o roboty budowlane; </dd> <dt></dt> <dd> J. K. i B. B. (1) przyznali, że łączy ich umowa z dnia 2 września 2022 r., nr (...) oraz, że B. B. posiada z tego tytułu zobowiązanie pieniężne, opisane w pięciu fakturach, które zostały dołączone do pozwu; </dd> <dt></dt> <dd> w § 2 umowy B. B. oświadczył, że przelewa na J. K. wierzytelności przysługujące oraz mające mu przysługiwać w przyszłości wobec Spółki, a wynikające z umowy z dnia 21 lipca 2022 r. o roboty budowlane, a to w celu zaspokojenia wierzytelności J. K. wobec B. B. z tytułu umowy z dnia 2 września 2022 r. bezpośrednio przez Spółkę; </dd> <dt></dt> <dd> Spółka wyraziła zgodę na przelew i dokonanie płatności bezpośrednio na rachunek J. K. pod następującymi warunkami: <ul> <li> a) otrzymania kopii faktur, b) prośby B. B. lub J. K. o dokonanie bezpośredniej płatności na rzecz J. K., c) wykonania przez B. B.: <dl> <dt></dt> <dd> do dnia 10 marca 2023 r. ( czyli w ciągu 8 dni od zawarcia umowy trójstronnej) etapu robót budowalnych, co w świetle umowy z dnia 21 lipca 2022 r. o roboty budowlane upoważniłoby B. B. do wystawienia faktury VAT, a powstała wierzytelność posłużyłaby zaspokojeniu wierzytelności J. K., </dd> <dt></dt> <dd> do dnia 30 marca 2023 r. B. B. zrealizuje całość prac budowlanych, co w świetle umowy z dnia 21 lipca 2022 r. o roboty budowlane upoważniłoby B. B. do wystawienia faktury VAT, a powstała wierzytelność posłużyłaby zaspokojeniu wierzytelności J. K.; </dd> </dl> </li> <li> J. K. oświadczył, że jeżeli zostanie zaspokojony przez Spółkę, to nie będzie dochodził żadnych roszczeń z tytułu umowy z 22 września 2022 r. </li> </ul> </dd> </dl> Treść hipotetycznej umowy z 2 marca 2023 r. wyraźnie wskazywała na to, że na jej podstawie nie nastąpiło bezwarunkowe zwolnienie pozwanego ze zobowiązania względem powoda. Zwolnienie to mogło nastąpić jedynie w przypadku zrealizowania warunków wymienionych w umowie. Jeżeli pozwany twierdziłby i zamierzał wykazać, że warunki te zostały spełnione, to powinien był przedstawić Sądowi Okręgowemu dowody na wykonanie przez siebie umowy z dnia 21 lipca 2022 r. o roboty budowlane, kopie faktur VAT wystawionych w stosunku do Spółki, kopię swojego pisma do Spółki, zawierającego prośbę o przelanie kwot opisanych w tych fakturach na rachunek powoda. Zamiast przedstawienia tych twierdzeń i dowodów pozwany ograniczył się do podania w sprzeciwie od nakazu zapłaty, że nie otrzymał wynagrodzenia od Spółki, a z trójstronnego porozumienia, tj. z umowy z dnia 2 marca 2023 r., miało wynikać, że to Spółka miała spłacić i spłaciła wierzytelność powoda wobec pozwanego. W tej sytuacji Sąd Okręgowy trafnie wskazał, że nawet z twierdzeń samego pozwanego nie wynikało, że doszło do zwolnienia go z długu, a przedstawione przez pozwanego wnioski dowodowe, w tym także wniosek o zażądanie wyciągu z księgi rachunkowej powoda w części dotyczącej jego transakcji ze Spółką, były nieprzydatne bądź niedopuszczalne do rozstrzygnięcia sporu. Nie takie bowiem wnioski dowodowe pozwany powinien był zgłosić w tym procesie. W sytuacji, w której pozwany nie zawarł w swoim stanowisku procesowym kluczowych twierdzeń o wykonaniu wobec Spółki umówionych robót budowlanych, wystawieniu faktury i przesłaniu do Spółki prośby o przelanie kwoty wskazanej w fakturze na rachunek powoda oraz wobec nieprzedłożenia egzemplarza trójstronnej umowy podpisanego przez Spółkę, dowody wskazane w sprzeciwie od nakazu zapłaty nie były przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy. Niewykazanie przez pozwanego, że został zwolniony z długu lub, że dług wobec powoda został spłacony przez niego lub Spółkę, prowadziło do wydania prawidłowego wyroku uwzględniającego w całości powództwo. W okolicznościach sprawy brak jest podstaw do przyjęcia nawet hipotezy, że Spółka spłaciła zobowiązanie pozwanego. Nie było bowiem żadnej przyczyny gospodarczej, która zmuszałaby Spółkę do takiego świadczenia. W tym stanie rzeczy należało oddalić apelacje na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 98 § 3)">art. 98 § 1, § 1 1 i § 3 k.p.c.</a> Na koszty te złożyło się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, w wysokości 75 % stawki minimalnej, wynoszącej 5400 zł. </div>