I OSK 3407/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 683/17 o odrzuceniu skargi A. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komisję Stypendialną dla Studentów Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego w sprawie przyznania zapomogi postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komisję Stypendialną dla Studentów Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała środka zaskarżenia, bowiem nie wniosła uprzednio do organu ponaglenia. W takiej sytuacji skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, zarzucając postanowieniu naruszenie art. 58 § pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez: - błędne uznanie, że pismem z 30 listopada 2017 r. skarżąca nie wniosła zarówno ponaglenia jak i skargi oraz nie wyczerpała środka zaskarżenia w postaci ponaglenia, a w rezultacie poprzez przedwczesne błędne uznanie, że skarga jest niedopuszczalna i odrzucenie skargi, podczas gdy Sąd powinien był uznać, że ponaglenie wniesiono, a więc środki zaskarżenia zostały wyczerpane i skargi nie odrzucać; - ewentualnie poprzez przedwczesne rozstrzygnięcie, że pismem z 30 listopada 2017 r. skarżąca nie wniosła zarówno ponaglenia, jak i skargi oraz, że skarżąca nie wyczerpała środka zaskarżenia w postaci ponaglenia, a w rezultacie poprzez przedwczesne błędne uznanie, że skarga jest niedopuszczalna i odrzucenie skargi, podczas gdy Sąd powinien był skargi nie odrzucać do czasu wyjaśnienia, w toku dalszych czynności, jakie było rzeczywiste postępowanie organu w odniesieniu do pisma skarżącej z 30 listopada 2017 r., którego to postępowania akta sprawy, a w szczególności odpowiedź na skargę, zdają się w pełni nie dokumentować. Skarżąca wniosła także o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjna Komisja Stypendialna dla Studentów Wydziału Prawa i Administracji wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając wniosek o rozstrzygnięcie skargi kasacyjnej na rozprawie, zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie, a do takich postanowień należy zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wobec tego nie było przeszkód do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w sprawie nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych przytoczonych w skardze kasacyjnej. W świetle przepisów procedury sądowoadministracyjnej, przed przystąpieniem przez sąd do merytorycznego rozpoznania skargi, podlega ona badaniu pod kątem spełniania warunków formalnych jej dopuszczalności, w szczególności czy pochodzi od uprawnionej strony, czy dochowano terminu do jej wniesienia, czy zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w ustawie. Jedno z wymagań formalnych dopuszczalności skargi przewiduje art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Jak zaś stanowi art. 53 § 2b skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017, poz. 1257 ze zm.) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie (bezczynność) lub postępowanie prowadzone jest dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, a jeżeli takiego nie ma, to do organu prowadzącego sprawę. W niniejszej sprawie pismem z 30 listopada 2017 r. skarżąca wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komisję Stypendialną dla Studentów Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Z akt sprawy nie wynika, żeby skarżąca przed złożeniem skargi wniosła do organu wyższego stopnia ponaglenie. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przedmiotowa skarga nie była więc dopuszczalna i podlegała z tego powodu odrzuceniu. Za oczywiście bezzasadne należało uznać twierdzenia skarżącej, jakoby Wojewódzki Sąd powinien uznać niniejszą skargę równocześnie za ponaglenie. Z treści pisma skarżącej z 30 października 2017 r. jednoznacznie wynika, że stanowi ono wyłącznie skargę na przewlekłość postępowania, zostało też zaadresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nadto, gdyby przyjąć argumenty skarżącej, to instytucja ponaglenia byłaby jedynie iluzoryczna, skoro każde pismo strony dotyczące bezczynności lub przewlekłości należałoby kwalifikować równocześnie za ponaglenie. Takie rozumowanie byłoby sprzeczne z ratio legis jego ustanowienia. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.