II FZ 783/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2240/11 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty oraz umorzenia zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Pismem z 18 lipca 2011 r. W. Sp. z o.o (dalej "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 15 czerwca 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z 8 marca 2011 r. odmawiającą odroczenia terminu płatności i rozłożenia na raty zapłaty zaległości oraz odmowy umorzenia zaległych wpłat na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Do skargi dołączono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z powodu negatywnych skutków zarówno dla Spółki, jaki i interesu społecznego. W uzasadnieniu wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi Spółkę do utraty płynności finansowej, i konsekwencji do zwolnień grupowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 września 2011 r. (sygn. akt III SA/Wa 2240/11) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że spółka nie poparła swoich twierdzeń dokumentami, ani nie udzieliła informacji, które pozwoliłyby ocenić ich zasadność. Podkreślono, że lakoniczne uzasadnienie wniosku uniemożliwiło ocenę, czy wskazane przesłanki rzeczywiście zostały spełnione. Od powyższego postanowienia pełnomocnik Spółki wywiódł skargę kasacyjną, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji, podczas gdy istniało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych z sytuacją finansową Spółki. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprzedstawienie w uzasadnieniu wyjaśnień, czy przedstawione przez Spółkę okoliczności związane ze złą sytuacją finansową nie spełniły przesłanki polegającej na spowodowaniu trudnych do odwrócenia skutków przy egzekwowaniu zaległych składek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy należy wskazać, że strona błędnie zatytułowała pismo skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego "skarga kasacyjna". Zgodnie bowiem z art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, których przedmiotem jest wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednak to uchybienie nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, bowiem o charakterze pisma procesowego świadczy jego treść, a nie tytuł. Ponadto wymogi dla skargi kasacyjnej są bardziej rygorystyczne, niż te przewidziane dla zażalenia. Tytułem uwag wstępnych należy wskazać także, że przedmiotem kontroli instancyjnej dokonywanej w postępowaniu zażaleniowym przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zgodność z prawem orzeczeń wydawanych przez wojewódzkie sądy administracyjne. Co do zasady NSA nie rozpoznaje ponownie sprawy merytorycznie, a jedynie bada czy przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie doszło do naruszenia przepisów obowiązującego prawa. Przedmiotem rozstrzygnięcia NSA w postępowaniu zażaleniowym nie jest więc istota sprawy wpadkowej, a jedynie ocena legalności postępowania przed sądem pierwszej instancji. Przechodząc do istoty rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że zgodnie z ogólną zasadą wprowadzoną art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże w określonych okolicznościach po przekazaniu skargi sądowi administracyjnemu sąd ten może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Do wykazania, że istnieje takie zagrożenie konieczne jest wskazanie na czym konkretnie polegałoby to naruszenie oraz poparcie ich dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 206). Prawidłowo zatem w rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji wskazał, że lakoniczne uzasadnienie wniosku sprowadzające się do przytoczenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu uniemożliwiła ocenę, czy przesłanki te w sprawie spełniły się. Do wniosku nie dołączono zresztą żadnych dokumentów, które obrazowałyby szczegółowo sytuację majątkową skarżącej. Dokumentów takich orzekający w niniejszej sprawie NSA nie znalazł także w aktach sprawy. Z tego powodu zasadnie stwierdzono, że Spółka nie wykazała istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy także podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się wykonania i wymagają wykonania. (T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2011 r., s.422). Co do zasady, przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych. Przedmiotem skargi wniesionej przez Spółkę do WSA była odmowa odroczenia terminu płatności i rozłożenia na raty zapłaty zaległości oraz odmowy umorzenia zaległych wpłat na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Zgodnie zaś. art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123 poz. 776) do wpłat, o których mowa wyżej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W myśl art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odraczać terminy przewidziane w przepisach prawa podatkowego. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem NSA nie mogą podlegać wykonaniu akty administracyjne odmawiające przyznania uprawnień, jak na przykład umorzenia odsetek lub rozłożenia na raty zaległości podatkowych, które nie powodują zmian w zakresie praw lub obowiązków strony. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy bowiem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki (por. postanowienia NSA z dnia 28 lutego 2008r. sygn. akt I FSK 431/07, z dnia 13 grudnia 2011 r. II FZ 762/11, z dnia 11 sierpnia 2011 II FZ 395/11 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl w skrócie: CBOSA oraz T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska s. 428). Uwzględniając powyższe okoliczności należało dojść do wniosku, że ocena dokonana w zaskarżonym postanowieniu jest trafna. Prawidłowo zatem sąd pierwszej instancji uznał, że nie było podstaw do wstrzymania wykonania aktu prawnego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.