I SA/Ol 601/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) sędzia WSA Andrzej Brzuzy po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. B. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]"., nr "[...]" w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020 r. oddala skargę. UZASADNIENIE I SA/Ol 601/21 Uzasadnienie Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzją z "[...]"r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS, Zakład, Organ) na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 1842, z późn. zm.; dalej: ustawa o COVID-19) w związku z art. art. 83 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, z późn. zm.) odmówił E. B. J. (dalej jako: strona, skarżąca, ubezpieczona) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za marzec 202r. Jak wynika z nadesłanych akt sprawy skarżąca złożyła wniosek z "[...]" r. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z "[...]"r. umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020 r. Na skutek skargi strony do sądu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 17 lutego 2021r. uchylił zaskarżoną decyzję ZUS i poprzedzającą ją decyzję z "[...]"r. i nakazał ponownie rozpoznać merytorycznie wniosek skarżącej o zwolnienie z opłacania składek. W wykonaniu wyroku sądu Zakład zaskarżoną decyzją odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za marzec 2020r. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że strona nie była zwolniona z obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowej za marzec 2020r., ponieważ w złożonej deklaracji rozliczeniowej za luty 2020r. pomniejszona została podstawa wymiaru składek w związku z przyznanym zasiłkiem chorobowym za okres od "[...]" do 22 lutego "[...]"r. Ponad to deklaracja ta (za marzec 2020r.) złożona została "[...]"r. a więc już po obowiązującym terminie – 30 czerwca 2020r. W skardze do sądu skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając organowi nielogiczne i niezgodne z zaleceniami sądu działanie. Podkreśliła, że na podstawie tych samych przepisów została zwolniona z opłacania składek za maj 2020r., a pozbawiono ją zwolnienia za marzec 2020r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie obie strony wniosły o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W myśl art. 31zo. ustawy COVID-19 prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek przysługuje osobom prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą, podmiotom zatrudniającym nie więcej niż 49 ubezpieczonych, duchownym oraz spółdzielniom socjalnym. Art. 31 zq ust. 1, 2 i 3 ustawy COVID-19 wprowadza obowiązek składania deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych; przesłanek do dokonania zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Z kolei stosownie do treści art. 31 zq ust. 3 ustawy COVID-19 warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba, że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. W ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, w art. 47 uregulowana jest kwestia terminów i sposób realizacji obowiązków przez płatnika składek. Zgodnie z treścią art. 47 ust. 2a powołanej ustawy "Osoby prowadzące pozarolniczą działalność, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym zadeklarowały do podstawy wymiaru składek: 1) na ubezpieczenia społeczne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, zaś w przypadku osób, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców - obowiązującej osoby z nimi współpracujące, z zastrzeżeniem ust. 2g; 2) na ubezpieczenie zdrowotne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru określonej w art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, ze zm.), obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego, z zastrzeżeniem ust. 2c". Zgodnie z treścią art. 47 ust. 2e "Osoby wymienione w art. 7 opłacające składki wyłącznie za siebie są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej zadeklarowały do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne - kwotę w wysokości określonej w art. 18 ust. 7". Z zarzutami skargi nie sposób się zgodzić, głównie dlatego, że skarżąca, zarzucając organowi błędne ustalenia w sprawie, kwestionuje nie tyle treść przedmiotowych ustaleń, co wnioski wyciągnięte przez organ na podstawie okoliczności, wynikających z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Podkreślić należy, że nie ma możliwości zwolnienia od obowiązku z płacenia składek, bez ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. W ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych uregulowana jest kwestia terminów i sposób realizacji obowiązków przez płatnika składek. W ustawie tej jest również uregulowana kwestia zwolnienia z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc. Rozstrzygnięcie kwestii deklaracji rozliczeniowej jest związane ze stosowaniem prawa materialnego. Bez ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za dany okres nie jest możliwe zwolnienie z płacenia składek. Bezsporne w sprawie jest, że skarżąca deklarację z marzec 2020r. złożyła "[...]"r., a więc po wskazanej w ustawie dacie 30 czerwca 2020r. Wskazać również należy, że termin do złożenia deklaracji rozliczeniowej ma charakter materialnoprawny. Terminy materialnoprawne mogą być przywrócone przepisem ustawy, a przez organ administracji jedynie wówczas, gdy możliwość taką przewidują przepisy szczególne. Przywrócone mogą być zatem jedynie terminy proceduralne, mające zarówno charakter terminów ustawowych, jak i terminów wyznaczanych. Właściwym trybem dla rozpoznawania wniosków o przywrócenie terminów bez względu na ich charakter jest przepis art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 256 ze zm., dalej jako k.p.a.) - por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Ke 645/17). Sąd nie uznał za skuteczny zarzutu skarżącej, że nie miała ona obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej za marzec 2020 r. Organ prawidłowo bowiem ustalił, że w deklaracji za luty 2020r. zadeklarowana kwota podstawy wymiaru składek była mniejsza od wysokości najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą z powodu przyznanego skarżącej zasiłku chorobowego za okres od "[...]" do "[...]"r. Nie można więc uznać, jak chce skarżąca, że złożyła deklarację ZUS DRA za styczeń czy też luty 2020 r., która podlegała "klonowaniu" w kolejnych miesiącach w systemie teleinformatycznym organu. Zadeklarowana kwota podstawy wymiaru składek za luty 2020r. była bowiem inna niż w styczniu 2020r. była również inna niż w kolejnych miesiącach. Powoływany przepis art. 31 zq ust. 3 ustawy kryzysowej kończy się stwierdzeniem: "chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania". Wobec różnych wartości podstawy wymiaru składek w miesiącach styczeń i luty 2020r. nie można uznać, że skarżąca nie miała obowiązku złożenia deklaracji ZUS DRA do 30 czerwca 2020r. Dlatego mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.