I OZ 616/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.Z. i B.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2470/21 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi A.Z. i B.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku wniesionej skargi. UZASADNIENIE Pismem z [...] września 2021 r. A.Z. i B.Z. wnieśli drogą elektroniczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Postanowieniem z 10 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniesioną skargę z powodu nieuiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk skargi wniesionej w formie dokumentu elektronicznego, sporządzonego w celu doręczenia stronie, która nie posługuje się środkami komunikacji elektronicznej. Wnioskiem z [...] stycznia 2021 r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu wskazali, że [...] listopada 2021 r. otrzymali z Sądu przesyłkę zawierającą dwa pisma datowane na [...] października 2021 r. – doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu wraz z zarządzeniem z 21 października 2021 r. o wezwaniu do uzupełnienia solidarnie wpisu sądowego o kwotę 100 (sto) złotych oraz doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę wraz z odpowiedzią Wojewody na skargę z 12 października 2021 r. Wskazali, że opisana powyżej przesyłka nie zawierała innych pism, w tym wezwania do uzupełnienia solidarnie opłaty kancelaryjnej. Zaznaczyli przy tym, że pisma te nie zostały oznaczone w żadnym piśmie przewodnim, które pozwoliłoby na ustalenie przewidywanej przez Sąd zawartości przesyłki, w związku z czym skarżący zastosowali się do tego wezwania, które otrzymali. O istnieniu wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej skarżący dowiedzieli się z uzasadnienia postanowienia Sądu z 10 grudnia 2021 r. o odrzuceniu skargi. Zaznaczyli, że na wysokie prawdopodobieństwo przypadkowego niezałączenia przez Sąd wezwania do usunięcia braku formalnego skargi polegającego na uiszczeniu opłaty kancelaryjnej świadczy uzupełnienie innego braku formalnego – dopłaty do wpisu sądowego, który to obowiązek skarżący wykonali w terminie. W ich ocenie nie można przyjąć, że skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, uzupełnili brak fiskalny, pomijając jednocześnie brak formalny skargi. Postanowieniem z 23 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku, uznając, że pełnomocnik skarżących nie wykazał braku winy w niedochowaniu terminu uzupełnienia braków. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli zażalenie, domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak wynika z treści tego przepisu, podstawowym warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest zaistnienie stanu, w którym termin na dokonanie określonej czynności upłynął, a czynność ta nie została dokonana. W rozpoznawanej sprawie czynnością taką miało być uzupełnienie braku fiskalnego skargi w postaci nieuiszczenia przez skarżących solidarnie opłaty kancelaryjnej za wydruk skargi wniesionej w formie dokumentu elektronicznego, sporządzonego w celu doręczenia stronie, która nie posługuje się środkami komunikacji elektronicznej. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że wezwanie do uiszczenia tej opłaty, zgodnie z aktami sądowymi, zostało skierowane na adres fizyczny pełnomocnika skarżących (karta 49 akt sądowych). Doręczania pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co do zasady, dokonywane jest przez operatora pocztowego (art. 65 § 1 ppsa). Odstępstwem od tej zasady jest tryb doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, który znajduje zastosowanie, gdy strona wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo, albo wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny albo wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny (art. 74a § 1 pkt 1-3 ppsa). Mając na uwadze, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu, w rozpoznawanej sprawie obowiązywał elektroniczny tryb doręczania pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym samym wezwanie do uzupełnienia opłaty kancelaryjnej skierowane na fizyczny adres pełnomocnika skarżących należało uznać za wadliwe i w konsekwencji niewywołujące skutków procesowych. W aktach sądowych brak jest informacji wskazującej na fakt rezygnacji z tego trybu doręczeń pomiędzy wniesieniem skargi a skierowaniem wezwania do uzupełnienia stwierdzonego braku fiskalnego. Skoro zatem, jak wskazano powyżej, skierowane na fizyczny adres pełnomocnika skarżących wezwanie nie wywołuje skutków procesowych, to brak jest podstaw do uznania, że w rozpoznawanej sprawie termin do uzupełnienia wspomnianego braku rozpoczął swój bieg. W konsekwencji powyższego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi należało uznać za przedwczesne. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w pkt 1 postanowienia. Jednocześnie, mając na uwadze brzmienie art. 88 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 2 postanowienia zobligowany był do odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku skargi, ponieważ wniosek ten był niedopuszczalny.