IV U 50/25

<p>Sygn. akt IV U 50/25</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 9 kwietnia 2025 roku</strong> </p> <p>Decyzją z dnia 11 grudnia 2024 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> odmówił odwołującemu się <span class="anon-block">R. S. (1)</span> przyznania rekompensaty. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że ubezpieczony do dnia 31.12.2008 roku nie udowodnił wymaganego przepisami 15 - letniego okresu pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.</p> <p>Od powyższej decyzji odwołał się <span class="anon-block">R. S. (1)</span> domagając się jej zmiany poprzez przyznanie rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że posiada ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie podtrzymując argumentację z zaskarżonej decyzji.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">R. S. (1)</span>, urodzony w dniu <span class="anon-block">(...)</span> roku osiągnął wiek emerytalny. Decyzją z dnia 11 grudnia 2024 roku organ rentowy przyznał mu emeryturę obliczoną zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy emerytalnej.</p> <p>dowód:</p> <p>0  akta ZUS</p> <p>W okresie od dnia 1 września 1974 roku do dnia 31 marca 1982 roku <span class="anon-block">R. S. (1)</span> był zatrudniony w <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">G.</span>. W okresie od dnia 24 października 1978 roku do dnia 9 października 1980 roku odbywał zasadniczą służbę wojskową.</p> <p>Podczas tego zatrudnienia, począwszy od dnia 27 lutego 1978 roku stale i w pełnym wymiarze godzin pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, w transporcie towarowym. Przed wojskiem i po wojsku – od dnia 4 listopada 1980 roku do końca zatrudnienia wykonywał taką pracę.</p> <p>Ponownie zatrudniony został w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> począwszy od dnia 23 grudnia 1982 roku i pracował do dnia 31 stycznia 2007 roku. Począwszy od dnia 1 lipca 1983 roku do końca zatrudnienia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15.</p> <p>Dowód:</p> <p>1  zeznania odwołującego,</p> <p>2  akta ZUS,</p> <p>3  akta osobowe,</p> <p>4  zeznania świadków <span class="anon-block">T. L.</span>, <span class="anon-block">W. K.</span>, <span class="anon-block">R. S. (2)</span> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów oraz zeznań słuchanego w charakterze strony odwołującego jak również zeznań świadków.</p> <p>Dokumenty dające podstawę dla poczynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie Sąd uznał za autentyczne i wiarygodne. Poza tym treść i forma tych dokumentów nie budziły zastrzeżeń i wątpliwości uczestników postępowania, nie ujawniły się też takie okoliczności, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, a które podważałyby wiarygodność tej kategorii dowodów i godziły w ich moc dowodową od strony materialnej czy formalnej. Dokumenty urzędowe stanowiły zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244)">art. 244 k.p.c.</a>), a dokumenty prywatne, że osoba która je podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 kpc</a>).</p> <p>Za wiarygodne w ocenie Sądu należy uznać także zeznania świadków jak i odwołującego się. Korespondowały one ze sobą wzajemnie jak i z materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. Depozycje te nie zawierały żadnych wewnętrznych sprzeczności, były logiczne i spójne. Razem wzięte dały pełny i jasny obraz badanej rzeczywistości.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd rozważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie było zasadne i zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19.12.2008 roku o emeryturach pomostowych</a> (Dz. U. z 2018 r., poz. 1924) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego (art. 23 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy rekompensata jest formą odszkodowania za utratę możliwości nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów obowiązujących przed 2009 rokiem dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.</p> <p>Z powyższego wynika, że prawo do rekompensaty mają osoby urodzone po 1948 r., które przed 1 stycznia 2009 r. wykonywały przez co najmniej 15 lat prace w szczególnych warunkach lub charakterze w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy emeryturach i rentach z FUS. Przy ustalaniu prawa do rekompensaty mogą być uwzględnione tylko takie okresy, w których praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.</p> <p>Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2020 roku, poz. 53 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2- 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 1. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Art. 32 ust. 4 cytowanej ustawy stanowi, iż wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Mowa tu o Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Zgodnie z § 1 wskazanego rozporządzenia, stosuje się je do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4 - 15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. W myśl § 2 ust. 1 natomiast okresami uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.</p> <p>Jak wynika z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego odwołujący podczas wskazanych powyżej okresów zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> stale i w pełnym wymiarze godzin pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony i kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15. Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony i autobusów o liczbie miejsc powyżej 15 wymienione zostały w Dziale VIII poz. 2 wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.</p> <p>Do stażu pracy w szczególnych warunkach należy doliczyć odwołującemu się także okres zasadniczej służby wojskowej. Przed służbą wojskową jak i po odwołujący pracował w szczególnych warunkach.</p> <p>Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury, okres zasadniczej służby wojskowej odbytej w czasie trwania stosunku pracy w szczególnych warunkach lub <br/>w szczególnym charakterze zalicza się do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym (art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. <br/>o emeryturach i rentach z FUS), jeżeli pracownik w ustawowym terminie zgłosił swój powrót do tego zatrudnienia. Okres służby wojskowej dla żołnierza zatrudnionego przed powołaniem do czynnej służby wojskowej w warunkach szczególnych, który po zakończeniu tej służby podjął zatrudnienie w tych samych warunkach, jest nie tylko okresem służby w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale także okresem pracy <br/>w szczególnych warunkach w rozumieniu § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia <br/>7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych charakterze (por. wyroki SN: z dnia 24 maja 2012 r., II UK 265/11, LEX nr 1227192, z dnia <br/>9 marca 2010 r., I UK 333/09, LEX nr 585739 i z dnia 6 kwietnia 2006 r., III UK 5/06, OSNP 2007/7-8/108). Wskazać również trzeba na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013 r., II UZP 6/13, LEX nr 1385939), zgodnie z którą czas zasadniczej służby wojskowej zalicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym.</p> <p>Powyższe poglądy mają zastosowanie także do ustalania prawa do rekompensaty (zob. postanowienie SN z dnia 5.11.2020 roku, II UK 407/19, wyrok SA w Gdańsku z dnia 12.06.2019 roku, III AUa 135/19, wyrok SA w Lublinie z dnia 3.11.2021 roku, III AUa 710/21). Sąd Okręgowy akceptuje w całości przywołane judykaty i podziela argumentację w nich wskazaną – nie ma więc potrzeby jej powtarzania</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na mocy wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję w sposób wskazany w sentencji.</p> <p>O kosztach zastępstwa procesowego odwołującego Sąd rozstrzygnął w punkcie 2 wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a>, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Zasądzając od ZUS Oddział w <span class="anon-block">T.</span> na rzecz odwołującego kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, Sąd miał <br/>na uwadze § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p> </div>