I FZ 385/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Arkadiusz Cudak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 539/12 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 539/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił E. K. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 grudnia 2011 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2005 r. Sąd I instancji podał, że w skardze z dnia 13 stycznia 2012 r. pełnomocnik Skarżącej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca uzasadniła go nieprawidłowym, jej zdaniem, działaniem organów pierwszej i drugiej instancji, które zostało opisane w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadniając swoje stanowisko uznał, że Skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zdaniem Sądu za taką przesłankę nie może być uznane samo zagrożenie egzekucją orzeczonej należności. Według Sądu I instancji bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej "p.p.s.a."), oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że Skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy w ocenie Skarżącej powyższe nie było konieczne do wykazania, a jedynie uprawdopodobnienie powyższego, co Skarżąca uczyniła. W uzasadnieniu Strona podnosi, że składając skargę wykazała, iż całe postępowanie podatkowe obarczone jest wieloma błędami. Ponadto w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęć wszystkich rachunków należących do podatniczki, czym uniemożliwił jej prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała na rosnące zadłużenie, doliczane odsetki i koszty uboczne (procesowe i egzekucyjne). Strona zaznaczyła, że w chwili składania wniosku trudno było mówić o tym, że działania organów skarbowych i egzekucyjnych będą tak uciążliwe, gwałtowne i spowodują takie skutki. Skarżąca jako przedsiębiorca staje się niewiarygodna w oczach klientów i kontrahentów, a co się z tym wiąże będzie eliminowana z rynku. W dalszej kolejności wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej, co przełoży się na utratę źródła utrzymania dla niej i jej rodziny. Dodatkowo Skarżąca wskazała, że zmuszona była wystąpić ze spółki a jej stan psychiczny uległ pogorszeniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, z dnia 22 czerwca 2012 r., I FZ 123/12). W niniejszej sprawie zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ograniczał się do wskazania, że działanie organów pierwszej i drugiej instancji było nieprawidłowe. Wnioskując o wstrzymanie zaskarżonej decyzji Strona nie przedstawiła żadnych okoliczności które dawałyby podstawę do uznania, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Trafnie zauważył to Sąd I instancji podnosząc, że Skarżąca nie powołała żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że potencjalna egzekucja należności podatkowych doprowadzi w jej sytuacji do następstw trudnych do odwrócenia, czy też będzie skutkować powstaniem znacznej szkody. Sąd nie miał możliwości oceny zasadności tego wniosku i prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie jest rolą sądu domniemywanie, gdzie Skarżąca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca dopiero w zażaleniu wskazała na okoliczności, które – w jej ocenie – w związku z egzekwowaniem należności objętych sporną decyzją, mogą spowodować znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu rozstrzygnięcie Sądu I instancji należy uznać za zasadne. Podkreślenia wymaga, że przytoczenie okoliczności, zmierzających do wykazania podstaw przyznania tymczasowej ochrony sądowej dopiero w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji, nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia, nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., jeżeli wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu nie można – na co wskazywano wyżej - zarzucić naruszenia prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 415/12, z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OZ 805/08, z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II FZ 469/08, z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 68/09, z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 102/09, z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 173/09). Zasadnie Sąd I instancji wskazał również, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Wyjaśnić należy, że to, czy w sprawie organy podatkowe naruszyły przy wydaniu decyzji przepisy prawa Sąd będzie kontrolował przy merytorycznym rozpoznaniu skargi. Kwestia zgodności bądź braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie może być badana w toku postępowania wpadkowego, jakim jest postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Postrzegana przez Stronę niezgodność działań organów administracji publicznej z prawem – niezależnie od istniejącego zdaniem Strony stopnia tej bezprawności – nie może przemawiać za zasadnością wniosków w postępowaniach wpadkowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2012 r., I FZ 352/12). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie nadmienia, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, o czym stanowi art. 61 § 4 p.p.s.a. To jednak w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Podkreślenia wymaga, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. post. NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09). Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie powyższe nie jest zasadne, a zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.