I SAB/Wa 307/12

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Marta Kołtun- Kulik Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 23 października 1990 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Pismem z dnia 2 lipca 2012 r. uzupełnionym pismem z dnia 10 lipca 2012 r. A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. wnosząc o ukaranie Prezydenta W. karą pieniężną w wysokości 10000 złotych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał jego zażalenie na bezczynność Prezydenta W. i wyznaczył termin 1 miesiąca na załatwienie sprawy; postanowienie to zostało doręczone do Urzędu Miasta w dniu 21 maja 2012 r., a do osoby prowadzącej sprawę w dniu 25 maja 2012 r. Do obecnej chwili nie wpłynęła do skarżącego korespondencja w sprawie. W uzupełnieniu skargi skarżący wskazał, że Biuro Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. dokonuje mniej lub bardziej pozornych działań w sprawie, po terminie wpływu skargi na bezczynność. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. wyznaczył Prezydentowi W. termin zakończenia przedmiotowego postępowania do dnia 21 czerwca 2012. Pismem z dnia 2 sierpnia 2012 r. strona skarżąca została poinformowana, iż ze względu na konieczność zebrania całości dokumentacji potrzebnej do wydania decyzji, nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie wyznaczonym w art. 35 § 3 kpa; jako datę zakończenia postępowania wskazano 30 września 2012 . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a sąd oceniając czy organ pozostaje w bezczynności bierze zaś pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Wyjaśnić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z dnia 26 października 1990 r. ponowionego pismem z dnia 29 czerwca 2000 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Art. 35 § 1 i 2 kpa nakłada na organ obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, natomiast art. 36 § 1 kpa stanowi, że o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ obowiązany jest zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu, zgodnie z art. 36 § 2kpa. Zdaniem Sądu organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. W niniejszej sprawie, po wpłynięciu do organu wniosku S. L. z dnia 26 października 1990 r. ponowionego przez następcę prawnego A. Z. w dniu 29 czerwca 2000 r., po stronie organu powstał wynikający z art. 104 § 1 kpa obowiązek załatwienia sprawy przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, a sprawa powinna być załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 kpa. Organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie zgodnie z przywołanymi przepisami. Jeżeli tego nie czyni, nie załatwia sprawy w terminie, to pozostaje w bezczynności lub też postępowanie prowadzone jest przewlekle. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Prezydent W. po rozpoznaniu wniosku S. L. z dnia 26 października 1990 r. ponowionego przez A. Z. w dniu 29 czerwca 2000 r. o przyznanie odszkodowania za w/w nieruchomości położone w W. odmówił A. Z. i innym przyznania odszkodowania za w/w nieruchomości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. po rozpoznaniu odwołania A. Z. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta W. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu 21 lutego 2012 r. po ponad rocznym bezskutecznym oczekiwaniu na załatwienie sprawy przez Prezydenta W., A. Z. złożył zażalenie w trybie art. 37 kpa na nie załatwienie sprawy w terminie. Pismem z dnia 14 marca 2012 r. organ pierwszej instancji przekazał Wojewodzie [...] powyższe zażalenie i poinformował strony, że ze względu na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji wydanie ostatecznej decyzji merytorycznej nastąpi do dnia 31 maja 2012 r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy - jeden miesiąc od daty doręczenia organowi postanowienia. Powyższe postanowienie wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 21 maja 2012 r. Jak wynika z akt sprawy, Prezydent W. od wyznaczenia przez Wojewodę [...] w dniu 17 maja 2012 r. dodatkowego terminu 1 miesiąca do załatwienia sprawy - w terminie tym sprawy nie zakończył, a do dnia wniesienia przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność z dnia 2 lipca 2012 r. - nie podjął żadnej czynności w sprawie. Oznacza to, że Prezydent W. nie tylko do dnia wniesienia skargi ale i do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia 26 października 1990 r., ponowionego pismem z dnia 29 czerwca 2000 r., a nie załatwiając sprawy przekroczył wskazane terminy załatwienia sprawy przewidziane w kpa, pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu przez Wojewodę [...]. Wszystko to wskazuje, że organ pierwszej instancji przez okres ponad 20 lat, tj. od dnia wniesienia wniosku o wypłatę odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości – do dnia wniesienia skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie tj. do dnia 2 lipca 2012 r., czynności podejmował niezwykle opieszale, a czynności te jedynie pozorowały pracę organu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Prezydent W. naruszył w szczególności podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, 8, 9, 12 kpa, jak również terminy załatwiania spraw administracyjnych określone w art. 35 oraz 36 kpa. Oznacza to, że Prezydent W. pozostawał w bezczynności, bowiem nie podjął żadnych konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie, i zignorował wszelkie terminy załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu stwierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że "ze względu na konieczność zebrania całości dokumentacji potrzebnej do wydania decyzji, nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie wyznaczonym w art. 35 § 3 kpa." - nie usprawiedliwia bezczynności organu, bowiem art. 35 § 3 kpa stanowi jednoznacznie, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego (niniejsza sprawa tego bez wątpienia wymaga) powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nosi cechy rażącego naruszenia prawa, a w szczególności podstawowych zasad postępowania wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 kpa, bowiem organ nie wykazywał aktywności zmierzającej do załatwienia sprawy w formie procesowej, co wynikało wyłącznie i bezpośrednio z jego niedziałania i opieszałości. Również wyznaczenie przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy nie zmusiło Prezydenta do podjęcia działań skutkujących wydaniem decyzji co do istoty sprawy. Z tych względów, zdaniem Sądu, postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na niepodjęcie żadnych, konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie i zignorowanie wszelkich terminów załatwienia sprawy. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.