II GSK 1891/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 139/11 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej postanawia: 1. odrzucić skargę kasacyjną; 2. zwrócić W. K. uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 (słownie: sto) złotych. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 139/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę W. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu Sąd podał, że wnioskiem złożonym w dniu [...] września 2010 r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. W. K. zwrócił się o przyznanie renty strukturalnej. Organ w wyniku weryfikacji złożonego wniosku stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia jednego z podstawowych warunków, tj. nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu rolników w wymaganym okresie do dnia złożenia wniosku. W związku z tym w dniu [...] października 2010 r. została wydana decyzja odmawiająca przyznania renty strukturalnej. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał na treść § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 119, poz. 750 ze zm.), zgodnie z którym rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, który m.in. prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w tym okresie podlegał ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników przez okres co najmniej 5 lat. Organ podniósł, że z załączonego do wniosku zaświadczenia KRUS wynika, iż wnioskodawca w okresie 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników od [...] kwietnia 2004 r. do [...] czerwca 2004 r. oraz od [...] stycznia 2006 r. do chwili obecnej. W świetle przedstawionych okoliczności organ stwierdził, że do dnia złożenia przedmiotowego wniosku okres podlegania ubezpieczeniu był krótszy niż 5 lat, ponieważ wynosił 4 lata 11 miesięcy i 10 dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że zasady przyznawania rent strukturalnych określone zostały w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (DZ. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. Zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie należało rozstrzygnąć czy pięcioletni okres ubezpieczenia emerytalno – rentowego powinien upłynąć do dnia złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej czy też do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania renty strukturalnej. Organy administracyjne uznały, że okres ten winien upłynąć do dnia złożenia wniosku, natomiast w ocenie skarżącego, upływ pięcioletniego okresu po złożeniu wniosku ale przed wydaniem decyzji przez Kierownika Biura ARiMR powoduje, że warunek posiadania żądanego okresu ubezpieczenia został spełniony. Sąd I instancji za prawidłowe uznał stanowisko organów administracyjnych, w myśl którego warunek podlegania ubezpieczeniu musi być spełniony w dacie składania wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Sąd stwierdził, że takie rozumienie przepisu znajduje potwierdzenie w treści § 19 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia, zgodnie z którym spełnienie warunków określonych w § 4 pkt 1-4 rozporządzenia organ ustala weryfikując wniosek. Ponadto zgodnie z ust. 4 tego paragrafu kierownik biura powiatowego Agencji odmawia w drodze decyzji przyznania renty strukturalnej, jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku ustalone zostanie, że wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w § 4 pkt 1-4 powołanego rozporządzenia. W związku z przedstawionymi rozważaniami Sąd I instancji stwierdził, że w dacie składania wniosku musi być spełniony i udokumentowany warunek posiadania pięcioletniego okresu ubezpieczenia emerytalno – rentowego. Skargą kasacyjną W. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata A. Ch., zaskarżył "decyzję Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] czerwca 2011 r." Stwierdził, że wyrok Sądu I instancji jest niesłuszny, gdyż z załączonego zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego placówki terenowej w W. wynika, iż W. K. opłacił składki emerytalne i wypadkowe za całe lata: 2006, 2007, 2008, 2009 oraz za 2010 r. do 10.09. Ponadto skarżący zapłacił również składkę emerytalną i wypadkową za II kwartał 2004 r., co w sumie wynosi 5 lat i 10 dni. W jego ocenie, wymogi do przyznania renty strukturalnej zostały spełnione, gdyż zostało wykazane podleganie rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu przez okres 5 lat i 10 dni przed złożeniem wniosku w dniu 10 września 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Już na samym wstępie Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie kompletnie nie poddaje się rozpoznaniu i jako niedopuszczalna z kilku przyczyn, o których poniżej, podlegała wyłącznie odrzuceniu. Stosownie bowiem do treści art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Już z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika zatem, iż przedmiotowy środek zaskarżenia przysługuje wyłącznie od orzeczeń wydanych przez sąd. Nie można w sposób skuteczny zaskarżyć "decyzji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". Jak wynika z akt sprawy (karta akt 32) pełnomocnik profesjonalny, reprezentujący w rozpoznawanej sprawie skarżącego de facto wniósł skargę kasacyjną od pisma sekretariatu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zatytułowanego "Doręczenie odpisu wyroku", którym wykonano zarządzenie z dnia [...] czerwca 2011 r. przesyłające skarżącemu odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. W świetle przedstawionych okoliczności oraz powołanego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że niedopuszczalne było zaskarżenie skargą kasacyjną powyższego pisma. W sytuacji zaś, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rzeczywistym zamiarem pełnomocnika profesjonalnego było wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 139/11, stwierdzić należy, że złożona skarga kasacyjna nie spełniała żadnych wymogów formalnych stawianych temu środkowi zaskarżenia. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania przewidziane dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, a także przytoczenie podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Ponadto zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stawianie skardze kasacyjnej określonych ustawą wymogów formalnych uzasadnione jest treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej i rozpoznając sprawę w jej granicach, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił Sąd I instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna niespełniająca tych wymagań, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Naczelny Sąd Administracyjny, jako sąd kasacyjny, nie może zastąpić skarżącego w wyborze szczegółowo określonych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które mogłyby być naruszone przy wydawaniu zaskarżonego wyroku. Stwierdzić należy, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie spełnia żadnego z wymogów określonych w art. 176 p.p.s.a. Mianowicie nie wskazuje granic zaskarżalności orzeczenia, tj. czy orzeczenie to jest zaskarżone w całości czy też w części, nie zawiera przytoczenia podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia, nie zawiera wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Są to braki formalne, które nie podlegają uzupełnieniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 426-428 i 437 oraz przytoczone tam orzecznictwo NSA). Ustanowiony w sprawie adwokat, nie powołał ani w petitum skargi kasacyjnej ani w jej uzasadnieniu żadnych podstaw kasacyjnych, nie wskazał żadnego przepisu, który w jego ocenie został naruszony przez Sąd I instancji. Przepis art. 176 p.p.s.a. – jak wyżej wyjaśniono – określając wymogi formalne skargi kasacyjnej jako sformalizowanego środka prawnego, nakłada na stronę skarżącą m.in. obowiązek wskazania podstaw kasacyjnych. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, przy tego rodzaju brakach, nie może formułować za skarżącego niewskazanych podstaw kasacyjnych oraz domniemywać intencji autora skargi kasacyjnej odnośnie wniosków i granic zaskarżenia. W takim przypadku ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest w ogóle możliwa, a samo pismo pozostaje tylko namiastką środka odwoławczego. Wskazane braki wniesionej skargi kasacyjnej stanowią wady dyskwalifikujące pismo jako skargę kasacyjną oraz wykluczające możliwość jej uzupełnienia (por. m.in. wyroki NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt I FSK 859/08, 10 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 241/08, 2 czerwca 2009 r. sygn. akt I FSK 306/08, 23 stycznia 2009 r. sygn. I FSK 1965/07). Powyższe braki, jako nieusuwalne, czynią niniejszą skargę kasacyjną niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 p.p.s.a. i art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.