XXIII Gz 837/22

<p>Sygn. akt<strong> <!-- --> XXIII Gz 837/22</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 1 grudnia 2022 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie, XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych w składzie:</p> <p>Przewodniczący: Sędzia SO Anna Gałas</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. w Warszawie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">J. S.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek zażalenia powoda</p> <p>na postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie</p> <p>z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt: VIII GC 2246/21</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>oddalić zażalenie.</p> <p> <em> <!-- -->Sędzia Anna Gałas</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt XXIII Gz 837/22</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->postanowienia z dnia 1 grudnia 2022 r. w całości</strong> </p> <p>Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2022 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie odrzucił wniosek powoda o uzupełnienie wyroku (pkt 1.) i oddalił wniosek powoda o sprostowanie wyroku (pkt 2.). Sąd Rejonowy powołując się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 351;art. 351 § 1)">art. 351 § 1 k.p.c.</a> wskazał, że wyrok w sprawie został ogłoszony 15 marca 2022 r. a zatem termin do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku upłynął 29 marca 2022 r. Tymczasem wniosek powoda o uzupełnienie wyroku poprzez dodanie orzeczenia o „oddaleniu powództwa w pozostałym zakresie” został złożony dopiero 27 kwietnia 2022 r., co w takiej sytuacji oznacza, że wniosek musiał być uznany za spóźniony i w związku z tym podlegający odrzuceniu. Odnośnie do wniosku ewentualnego o sprostowanie wyroku w taki sam sposób, to sąd I instancji wskazał na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350;art. 350 § 1)">art. 350 § 1 k.p.c.</a> i podniósł, że brak rozstrzygnięcia o całości roszczenia oznacza brak merytorycznego orzeczenia i nie jest to niedokładność ani błąd pisarski czy rachunkowy, a w związku z tym nie może być podstawą do wydania orzeczenia o sprostowania, zatem sąd I instancji oddalił opisany wniosek ewentualny powoda o sprostowanie wyroku.</p> <p>Zażalenie na to postanowienie wniósł powód zaskarżając postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu powód zarzucił:</p> <p>1.  naruszanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 325)">art. 325 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 351)">art. 351 k.p.c.</a> poprzez brak ich prawidłowego zastosowania w sprawie w zakresie sformułowania sentencji wyroku wydanego w przedmiotowej sprawie z dnia 15 marca 2022 r., poprzez brak wpisania rozstrzygnięcie o oddaleniu powództwa mimo zarówno ustnego jak również pisemnego stwierdzenia sądu sprawy, iż poza kwotą zasądzenia dalsze roszczenie powoda zostało oddalone, tym samym sąd doprowadził swoim działaniem do wewnętrznej sprzeczności orzeczenia;</p> <p>2.  naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350)">art. 350 k.p.c.</a> poprzez brak sprostowania wydanego w sprawie wyroku w zakresie zaistniałej w jego treści niedokładności w zakresie braku wpisania w sentencji wyroku rozstrzygnięcia o oddaleniu powództwa, które sąd wydał, co potwierdza treść uzasadnienia i pisemnego w sprawie</p> <p>Powołując się na te zarzuty powód wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez: uzupełnienie wyroku poprzez zawarcie w sentencji powyższego orzeczenia rozstrzygnięcia o „oddaleniu powództwa w pozostałym zakresie”, a na wypadek braku uwzględnienia tego wniosku, powód wniósł o sprostowanie sentencji przedmiotowego wyroku poprzez dodanie punktu 3 o treści „oddala powództwo w pozostałym zakresie”, a ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.</p> <p>W odpowiedzi na zażalenie pozwani wnieśli o oddalenie złożenia zażalenia powoda jako bezpodstawnego i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie podlegało oddaleniu, jako niezasadne.</p> <p>W pierwszej kolejności, przed przystąpieniem do konkretnej oceny podniesionych w zażaleniu zarzutów, należy wyjaśnić kwestie rudymentarne mające bezpośredni związek z istotą rozpoznawanego zażalenia powoda, że sprostowanie wyroku, obok jego uzupełnienia i wykładni, stanowi jeden ze sposobów rektyfikacji wyroków. Instytucja sprostowania wyroku została przewidziana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350)">art. 350 k.p.c.</a>, który stanowi, że sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Ten przepis obowiązującego prawa, dokładnie wyznacza granice sprostowania i przyjmuje wyczerpującą klasyfikację wadliwości podlegającą sprostowaniu. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wymienione w hipotezie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350)">art. 350 k.p.c.</a> wady orzeczenia musi charakteryzować cecha oczywistości, która stanowi jednocześnie granicę dopuszczalności sprostowania. Nie można w wyniku stosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350)">art. 350 k.p.c.</a> doprowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia czy zastąpienia orzeczenia merytorycznego formalnym. Tryb sprostowania przewidziany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350)">art. 350 k.p.c.</a> służy do usuwania z tekstu orzeczenia niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek, a nie do naprawy poważniejszych wad orzeczenia (tak: post. Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2007 r., II CSK 314/06, Legalis) Sprostowanie wyroku nie może doprowadzić do zmiany rozstrzygnięcia, przy czym zasada ta odnosi się zarówno do zmiany pod względem przedmiotowym, jak i pod względem podmiotowym. Do zmiany zaś rozstrzygnięcia doszłoby wtedy, gdyby w wyniku sprostowania wyroku wpisano w jego sentencji osobę, która nie była stroną w procesie (tak: post. Sądu najwyższego z 3 marca 1976 r., II CZ 11/76, Legalis). Sąd Okręgowy w całości podziela zaprezentowane powyżej stanowisko Sądu Najwyższego i na jego podstawie prezentuje następujące rozważania.</p> <p>Odnosząc się do pretensji skarżącego, u podstaw których leży zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350)">art. 350 k.p.c.</a> poprzez nieuzupełnienie sentencji wyroku Sądu I instancji z 15 marca 2022 r. o postanowienie o „oddaleniu powództwa w pozostałym zakresie”, należy wskazać, że są one nieuzasadnione i nie znajdują aprobaty Sądu II instancji. Sąd Rejonowy prawidłowo wyjaśnił, że strona powodowa w istocie nie domagała się w swoim żądaniu sprostowania wyroku, a jego uzupełnienia, które zostało uregulowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 351)">art. 351 k.p.c.</a> i stanowi odmienny środek rektyfikacji wyroku. Instytucje uzupełnienia i sprostowania wyroku nie są instytucjami alternatywnymi i strony postępowania nie mogą korzystać z nich zamiennie.</p> <p>W istocie nie można zaprzeczyć, że w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy wydając wyrok nie orzekł o całości żądania, ale narzędziem procesowym służącym naprawieniu tego rodzaju błędu może być wyłącznie instytucja uzupełnienia wyroku. Sąd Rejonowy w zakresie uzupełnienia wyroku nie może działać z urzędu, bowiem uzupełnienie dotyczy rozstrzygnięcia merytorycznego. Tak samo związany jednoznacznymi przepisami prawa jest Sąd Okręgowy. Konieczny do zainicjowania postępowania w przedmiocie uzupełnienia wyroku jest wniosek strony złożony w terminie dwóch tygodni od dnia ogłoszenia wyroku lub jego doręczenia, a samo doręczenie wyroku wyznacza początek biegu rozważanego terminu tylko wówczas, gdy następuje z urzędu. W przedmiotowej sprawie wyrok został ogłoszony na rozprawie w dniu 15 marca 2022 r., na której obecny był profesjonalny pełnomocnik strony powodowej. Znamiennym jest to, że dwutygodniowy termin do wniesienia wniosku o uzupełnienie jest terminem ustawowym, a zatem nie może być przedłużony ani skrócony, ale na zasadach ogólnych może zostać przywrócony. Termin na złożenie wniosku o uzupełnienie wyroku upłynął stronom 29 marca 2022 r., pomimo tego strona powodowa złożyła wniosek dopiero 27 kwietnia 2022 r. po otrzymaniu pisemnego uzasadnienia wyroku. Żaden z przepisów postępowania cywilnego nie uzależnia złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku dopiero po otrzymaniu pisemnego uzasadnienia, dlatego Sąd Rejonowy nie mógł uwzględnić takich argumentów strony skarżącej. Niezmiennie na gruncie postępowania cywilnego czynność podjęta przez stronę z przekroczeniem ustawowego terminu jest bezskuteczna, co oznacza, że wniosek spóźniony podlega odrzuceniu. Ograniczenie terminu wniesienia wniosku o uzupełnienie wyroku wynika z zasady pewności prawa i stabilności orzeczeń sądowych, niepożądany jest bowiem stan niepewności co do rozstrzygnięcia już po wydaniu wyroku. Dlatego właśnie wszelkie merytoryczne ingerencje w treść orzeczenia są ograniczone czasowo, jak w przypadku uzupełnienia wyroku, ale także wnoszenia środków zaskarżenia.</p> <p>W świetle powyższego czynności procesowe Sądu Rejonowego należało uznać za prawidłowe w zakresie jakim odrzucił złożony po terminie wniosek o uzupełnienie wyroku. Jednocześnie prawidłowo Sąd Rejonowy oddalił wniosek o sprostowanie wyroku poprzez dodanie rozstrzygnięcia o oddaleniu powództwa w pozostałym zakresie, bowiem takiemu żądaniu nie służy wybrana instytucja procesowa. W ocenie Sądu Okręgowego uzasadnione jest przywołanie w tym miejscu wyroku Sądu Najwyższego z 1967 r., sygn. akt III CR 81/67, w którym Sąd Najwyższy wyraził trafne stanowisko, że jeżeli sąd, rozstrzygając w kilku żądaniach pozwu, część z nich wylicza w sentencji wyroku jako uwzględnione, a w pozostałej części powództwo oddala, przy czym w wyliczeniu uwzględnionych żądań jedno przez przeoczenie opuścił, to takie przeoczenie może stać się podstawą środka odwoławczego, nie może zaś być sprostowane w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350)">art. 350 k.p.c.</a> (tak wyr. Sądu Najwyższego z 7 czerwca 1967 r., III CR 81/67, Legalis).</p> <p>Przechodząc do argumentu skarżącego, że z treści uzasadnienia wyroku wynika odmiennie stanowisko Sądu Rejonowego, aniżeli z samej sentencji wyroku, Sąd Okręgowy uznał go za nieprzekonujący. Sama sprzeczność sentencji orzeczenia z później sporządzonym uzasadnieniem nie może uzasadniać sprostowania sentencji orzeczenia (tak: orz. Sądu Najwyższego z 27 sierpnia 1937 r., III C 2100/37, PPC 1937, Nr 22–23). Strona powodowa miała możliwość skutecznego zainicjowania postępowania rektyfikacyjnego, ale uchybiła terminowi.</p> <p>Sąd Okręgowy ma na uwadze, że strona skarżąca próbuje posłużyć się instytucją sprostowania wyroku, bowiem bezsprzecznie upłynął termin do jego uzupełnienia, upłynął też termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a sprostowanie oczywistych omyłek, niedokładności lub błędów rachunkowych może nastąpić w każdym czasie i nie jest ograniczone terminem. Jednakże Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że nie jest możliwe dokonanie sprostowania wyroku w zakresie żądanym przez powoda. Przeczyłoby to bowiem istocie instytucji sprostowania i prowadziło do działania <em> <!-- -->contra legem.</em> Jedocześnie Sąd Okręgowy nie umniejsza uchybieniu, którego dopuścił się Sąd Rejonowy i dostrzega, że został naruszony przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 325)">art. 325 k.p.c.</a>, a wyrok w tym zakresie jest niekompletny. Sąd Odwoławczy nie ma na tym etapie postępowania zarówno narzędzi ani możliwości zmiany rozstrzygnięcia Sądu I instancji wedle żądania strony skarżącej. Brak orzeczenia o całości zgłoszonego w sprawie żądania powoduje, że w tej części sprawa nie jest jeszcze zakończona. Nie może ona zostać w tej części zaskarżona bowiem nie ma przedmiotu zaskarżenia. W części nierozstrzygniętej orzeczenie nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 366)">art. 366 k.p.c.</a>), a zatem strona może wystąpić z kolejnym powództwem dotyczącym brakującego rozstrzygnięcia (uchw. Sądu Najwyższego z 12 listopada 1974 r., III CZP 69/74).</p> <p>Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 3)">art. 397 § 3 k.p.c.</a> oddalił zażalenie.</p> <p> <em> <!-- -->sędzia Anna Gałas</em> </p> </div>