IV Ka 735/22
Sądy powszechne2022-12-16
Sygnatura
IV Ka 735/22
Data orzeczenia
2022-12-16
Rodzaj
REASONS
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt IV Ka 735/22</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Apelacja prokuratora jest zasadna.</p>
<p>Należy zgodzić się ze skarżącym, że sąd pierwszej instancji dokonał oceny dowodów zgromadzonych w sprawie z obrazą prawa procesowego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a>, mającą wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a w konsekwencji poczynił błędne ustalenia faktyczne. Wbrew zasadzie swobodnej oceny dowodów, ukształtował swe przekonanie co do popełnienia przez <span class="anon-block">D. B. (1)</span> wykroczenia z art. 124 & 1 k.w. a nie inkryminowanego aktem oskarżenia przestępstwa, oceniając dowody dowolnie i wybiórczo, w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego.</p>
<p>Przechodząc do rozważań szczegółowych stwierdzić trzeba, że sąd rejonowy pominął w swej ocenie dowód z wyjaśnień oskarżonego <span class="anon-block">D. B. (1)</span> złożonych na etapie postępowania przygotowawczego ( karta 21 – 22 ), w których tenże przyznał się do zarzucanego mu czynu polegającego na usiłowaniu kradzieży z włamaniem do domu jednorodzinnego usytuowanego w <span class="anon-block">R.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>. Co istotne przesłuchiwany wówczas podejrzany nie ograniczył się jedynie do werbalnego potwierdzenia swego sprawstwa lecz uszczegółowił, że wybijając szybę w oknie obiektu liczył na to, że są tam wartościowe rzeczy, których zaboru dokona. Nie zdążył jednak ich zabrać ponieważ przyjechała policja i go zatrzymała.</p>
<p>Powyższe przekonuje, że już tylko analiza procesowej relacji <span class="anon-block">D. B. (1)</span>, potwierdza jego zamiar dokonania kradzieży dóbr znajdujących się w przedmiotowym lokalu. Nie uprawnia natomiast do przyjęcia, że ww. wybił szybę w oknie budynku jedynie po to aby znaleźć schronienie na czas trwania zimnej styczniowej nocy.</p>
<p>Sąd merytoryczny całkowicie dowolnie uznał również, że w niezamieszkałym domu będącym pustostanem nie było wartościowych przedmiotów. Odmówił w tej kwestii wiary zeznaniom świadka <span class="anon-block">A. W.</span>, wskazującej na wyposażenie mieszkania w dwa telewizory, zegar, piec do palenia. Zlekceważył również dowód z oględzin miejsca zdarzenia, podnosząc że nie potwierdzają one istnienia żadnego wartościowego przedmiotu. Tymczasem zarówno protokół oględzin domu jednorodzinnego usytuowanego w <span class="anon-block">R.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> ( karta 19 A i B ), jak i płyta CD z utrwaloną czynnością oględzin miejsca wnętrza domu, dokonanych dnia 6 stycznia 2022 roku, przekonują o wyposażeniu tegoż w dwie lodówki, dwa telewizory, zestaw stereo, butlę z gazem, zegarek, czajnik, ubrania. Słusznie wywiódł skarżący, że jakkolwiek było to wyposażenie skromne, to stanowiło potencjalnie doskonały łup dla włamywacza. Potwierdzeniem takiego rozumowania jest dokonana przez nieustalonego sprawcę w późniejszym okresie - w dniu 19 marca 2022 roku kradzież z włamaniem, podczas której zabrany został telewizor i butla gazowa, o której w swych zeznaniach na rozprawie głównej wspomniała <span class="anon-block">A. W.</span> (karta 60).</p>
<p>Nie do zaakceptowania jest także twierdzenie sądu rejonowego jakoby przeszkodę do dokonania zaboru przedmiotów o dużych gabarytach stanowił otwór powstały po wybitej szybie w oknie budynku. Zgodzić należy się z argumentacją apelanta, że naiwnym jest myślenie, iż skoro włamywacz dostał się do wnętrza obiektu przez wybitą szybę o wymiarach 60 x 65 cm, to chciałby tą samą drogą opuścić to miejsce wraz ze skradzionymi rzeczami. Wszak w przedmiotowym obiekcie znajdują się inne otwory, choćby drzwiowe, których pokonanie siłowe umożliwiłoby wyniesienie mienia w taki sam sposób, w jaki zostało tam wniesione.</p>
<p>O braku złych zamiarów po stronie <span class="anon-block">D. B. (1)</span> nie przekonuje, wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji, nawiązanie kontaktu z sąsiadami <span class="anon-block">A. A.</span> <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block">D. B. (2)</span>, zamieszkującymi <span class="anon-block">posesję pod numerem (...)</span> i nie ukrywanie przed nimi swojej twarzy. Po pierwsze obecność sąsiadów, z którymi chwilę wcześniej rozmawiał, nie powstrzymała ww. przed wybiciem szyby w budynku usytuowanym pod numerem 27, a więc przed działaniem, które rozpatrywane oddzielnie już stanowiło naruszenie porządku prawnego. Po wtóre trzeba zauważyć, że oskarżony znajdował się pod działaniem alkoholu, który z reguły wyłącza logiczne myślenie i rozluźnia hamulce moralne.</p>
<p>Reasumując powyższe rozważania, sąd odwoławczy doszedł do przekonania, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, decyzja sądu merytorycznego, co do skazania oskarżonego jedynie za wykroczenie z art. 124 & 1 k.w., była chybiona. Należało mu bowiem przypisać popełnienie czynu zarzucanego skargą publiczną.</p>
<p>Nie ulega wątpliwości, że doszło w przedmiotowej sprawie do zmiany procedury karnej na wykroczeniową na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 400)">art. 400 k.p.k.</a> a więc w dalszym postępowaniu w sprawie o wykroczenie reguła <em>
<!-- -->ne peius</em> z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 454)">art. 454</a> & 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">k.p.k.</a> ma zastosowanie w postępowaniu odwoławczym ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 109)">art. 109</a> & 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 ()">k.p.w.</a>). Zaistniał zatem w przedmiotowej sprawie taki układ procesowy, w którym od wyroku skazującego za wykroczenie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 124)">art. 124</a> & 1 k.w. została wniesiona apelacja na niekorzyść obwinionego <span class="anon-block">D. B. (1)</span>, domagająca się jego skazania za przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13)">art. 13</a> & 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 279)">art. 279</a> & 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">k.k.</a>. Sąd odwoławczy uznał za właściwe w tej sytuacji odwołanie się do rozwiązania o charakterze gwarancyjnym, zgodnie z którym należy odpowiednio zastosować <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 454)">art. 454</a> & 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">k.p.k.</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 109)">art. 109</a> & 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 ()">k.p.w.</a>). Użyte w tym przepisie słowo „ skazać „ odnosi się bowiem do odpowiedzialności karnej za przestępstwo (a nie za wykroczenie), a <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 454)">art. 454</a> & 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">k.p.k.</a> wprowadza zakaz skazania za przestępstwo po raz pierwszy w drugiej instancji. Oznacza to, że sąd odwoławczy nie może skazać za przestępstwo, gdy sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że czyn stanowi wykroczenie. W takiej sytuacji sąd odwoławczy powinien uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania (w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437)">art. 437</a> & <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (zd. 2)">zdanie 2 k.p.k.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 109)">art.109</a> & 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">k.p.k.</a>). W ponownym postępowaniu sprawa podlega rozpoznaniu w procedurze karnej w związku z uwzględnieniem apelacji wniesionej na niekorzyść obwinionego co do zakwalifikowania czynu jako wykroczenia, a nie przestępstwo - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 442)">art. 442</a> & 3 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">k.p.k.</a> (por. komentarz do k.p.k. pod red. Dariusza Świeckiego Tom II. Komentarz aktualizowany, opublikowany: LEX /el. 2022 stan prawny 30 września 2022 roku).</p>
<p>Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd pierwszej instancji winien powtórzyć postępowanie dowodowe. Sąd ten może wykorzystać uregulowanie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 442)">art. 442</a> & 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">k.p.k.</a> poprzestając na ujawnieniu niektórych dowodów. Pamiętać jednak należy, że w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 442)">art. 442</a> & 3 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">k.p.k.</a> sąd, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, jest związany zapatrywaniami prawnymi, wyrażonymi przez sąd wyższego rzędu. Zachowuje wciąż natomiast całkowitą autonomię w zakresie oceny dowodów, które weryfikuje w oparciu o własne przekonanie, zgodnie z zasadami określonymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, a także ma pełną możliwość poczynienia własnych ustaleń faktycznych, wynikających z przeprowadzonych dowodów.</p>
</div>