III Ca 662/22

<p>Sygn. akt III Ca 662/22</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 września 2020 roku, Sąd Rejonowy w Pabianicach w sprawie o sygn. akt I C 136/19 z powództwa <span class="anon-block">M. T.</span> przeciwko Gminie Miejskiej <span class="anon-block">P.</span> o unieważnienie umowy i zapłatę oraz w sprawie z powództwa <span class="anon-block">M. D. (1)</span>, <span class="anon-block">R. D.</span> i <span class="anon-block">M. D. (2)</span> o unieważnienie umowy i zapłatę, oddalił powództwa.</p> <p>Niniejszy wyrok został zaskarżony przez stronę powodową w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu apelujący zarzucili:</p> <p>1.  obrazę prawa materialnego polegającą na nie uwzględnieniu zapisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117(1);art. 117(1) § 1)">art. 117^{<!-- -->1}§ 1 k.c.</a>, który mając na względzie konieczność uregulowania stanu prawnego nieruchomości rozumianej jako cała kamienica zlokalizowana w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> nie przedmiotowe <span class="anon-block">mieszkanie nr (...)</span>, musi być zastosowany;</p> <p>2.  bezpodstawne sugerowanie, że <span class="anon-block">J. D.</span>, która nabyła <span class="anon-block">mieszkanie nr (...)</span> zlokalizowane w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> nie zapłaciła za to mieszkanie pełnej wynikającej z zapisów umowy notarialnej kwoty.</p> <p>Wobec wskazanych wyżej zarzutów, powodowie wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Apelacja jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu.</p> <p>Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy znajdują oparcie w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym. Sąd Okręgowy przyjmuje zatem wskazane ustalenia za własne podzielając również ich ocenę jurydyczną, przeprowadzoną w zgodzie z dyrektywami zawartymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy analizując zarzuty podniesione w przedmiotowej apelacji uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów procedury cywilnej, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.</p> <p>W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż Gmina Miejska <span class="anon-block">P.</span>, co słusznie wskazał Sąd Rejonowy, nie ma legitymacji biernej do występowania w niniejszej sprawie, zatem już z tego względu powództwa podlegały oddaleniu.</p> <p>Odnosząc się natomiast do zarzutów apelacji, wskazać należy, że zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117(1);art. 117(1) § 1)">art. 117^{<!-- -->1}§ 1 k.c.</a> nie zasługiwał na uwzględnienie.</p> <p>Regulacja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117(1))">art. 117^{<!-- -->1} k.c.</a> jest ściśle powiązana z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117;art. 117 § 2(1))">art. 117 § 2^{<!-- -->1}k.c.</a> <strong> <!-- -->.</strong> Zakres zastosowania norm wyrażonych w obydwu przepisach dotyczy roszczeń przysługujących przedsiębiorcom przeciwko konsumentom.</p> <p>Definicja konsumenta została zawarta w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 22(1))">art. 22^{<!-- -->1}k.c.</a>, zgodnie z którą za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.</p> <p>Pojęcie przedsiębiorcy zostało ujęte w kilku ustawach. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 43(1))">art. 43^{<!-- -->1}k.c.</a>, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (księga 1 art. 33(1);księga 1 art. 33(1) § 1)">art. 33^{<!-- -->1} § 1</a>, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Przepis ten zawiera ogólną definicję przedsiębiorcy, pojęcia występującego w wielu przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> i innych aktach prawa cywilnego. Rangę tej definicji, doniosłej dla całego prawa prywatnego, podkreśla zamieszczenie jej w osobnym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (dział 3;księga 1)">Dziale III Tytułu II Księgi pierwszej KC</a>: „Przedsiębiorcy i ich oznaczenia”. Definicja ma walor uniwersalny i odnosi się do wszelkich stosunków cywilnoprawnych, przy czym zastosowanie regulacji dotyczących przedsiębiorcy nie jest uzależnione od tego, czy w przepisie występuje termin „przedsiębiorca” – wystarczy, że jakiś podmiot ma cechy wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 43(1))">art. 43^{<!-- -->1} k.c.</a> (por. np. Ł. Żelechowski, w: Osajda, <em> <!-- -->Komentarz KC</em> 2019, I, art. 43^{<!-- -->1}). W obszarze prawa prywatnego pojawiały się i pojawiają się jednak także definicje szczególne, podobne lub różniące się od definicji przyjętej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 43(1))">art. 43^{<!-- -->1} k.c.</a> (por. np. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010490508" title="Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 1 pkt. 3)">art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo własności przemysłowej</a>; art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20071711206" title="Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym - Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206 (art. 2;art. 2 pkt. 1)">art. 2 pkt 1 ustawy z 23.8.2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym</a>, t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2070 ze zm.), mające znaczenie w oznaczonym w aktach, w których występują, zakresie (por. np. E. Łętowska, <em> <!-- -->Europejskie prawo umów konsumenckich</em>, Warszawa 2004, s. 52<em> <!-- -->; P. Pinior</em>, w: Habdas, Fras, <em> <!-- -->Komentarz KC </em>2018, I, s. 310 i n.) (tak: K. Pietrzykowski (red.), <em> <!-- -->Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz. Art. 1–449^{<!-- -->10} </em>, Wyd. 10, Warszawa 2020).</p> <p>Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, iż przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117(1);art. 117(1) § 1)">art. 117^{<!-- -->1}§ 1 k.c.</a> nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Choć powodowie są osobami fizycznymi, Gmina Miejska <span class="anon-block">P.</span> nie ma statusu przedsiębiorcy w stosunku do powodów w niniejszej sprawie. Jak trafnie wskazał Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt III AUa 938/20 (LEX nr 3330083), gmina co do zasady nie jest przedsiębiorcą, natomiast może być uważana za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ustawy z 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tj. w przypadku, jeśli prowadzi działalność gospodarczą w sposób opisany w art. 3 ww. ustawy. W niniejszej sprawie, abstrahując od kwestii braku legitymacji biernej, pozwany nie występował jako przedsiębiorca. Prezydium Miejskie Rady Narodowej w <span class="anon-block">P.</span>, działając w imieniu Skarbu Państwa, w zawartej z poprzedniczką prawną powodów umowie notarialnej występowało w ramach swoich uprawnień w sferze dominium, a nie jako przedsiębiorca. Wskazany organ wypełniał swe ustawowe obowiązki związane z gospodarką terenami położonymi w granicach administracyjnych miast i osiedli oraz położonymi poza granicami administracyjnymi miast i osiedli terenami państwowymi, które jako włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta (osiedla<em> <!-- -->)</em> przekazane zostały dla realizacji zadań jego gospodarki. Skoro zatem działaniu Prezydium Miejskiemu Rady Narodowej w <span class="anon-block">P.</span> nie można przypisać kryterium prowadzenia działalności gospodarczej lub zawodowej we własnym imieniu, nie było ono przedsiębiorcą. Z tych przyczyn, nawet gdyby pozwany był następcą prawnym Prezydium Miejskiego Rady Narodowej w <span class="anon-block">P.</span>, nie występowałby w niniejszej sprawie jako przedsiębiorca, zatem powodowie nie byliby konsumentami w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117(1);art. 117(1) § 1)">art. 117^{<!-- -->1}§ 1 k.c.</a>, który w tej sytuacji nie może mieć zastosowania.</p> <p>Zarzut bezpodstawnego sugerowania przez Sąd Rejonowy, że <span class="anon-block">J. D.</span> nie zapłaciła za nabyte <span class="anon-block">mieszkanie nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232;art. 232 zd. 1)">art. 232 zd. 1 k.p.c.</a> strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Oznacza to, że to strony, a nie sąd, są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.</p> <p>Powodowie swoje roszczenie opierali na założeniu, iż <span class="anon-block">J. D.</span> uiściła zgodnie z umową całość ceny nabycia udziału w nieruchomości. Znaczna część ceny została rozłożona na raty kwartalne na okres 25 lat. Powodowie twierdzili, iż ich poprzedniczka prawna uiściła całą cenę nabycia, jednakże nie przedstawili na tę okoliczność żadnych dowodów, a ich twierdzenia pozostawały gołosłowne. Tym samym Sąd Rejonowy mógł poddać w wątpliwość twierdzenie o zapłacie całości ceny nabycia udziału w nieruchomości. Niemniej, wobec przyczyn oddalenie powództw przedstawionych w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego, które Sąd odwoławczy w pełni podziela, kwestia ustalenia zapłaty za udział w nieruchomości przez <span class="anon-block">J. D.</span> jest nieistotna z punktu widzenia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.</p> <p>Podsumowując powyższy wywód stwierdzić należy, iż wywiedziona przez powodów apelacja nie zawierała zarzutów, mogących podważyć rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego, w związku z czym, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> </div>