I FZ 282/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 sierpnia 2011 r., o sygn. akt I SA/Go 1166/10 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 22 września 2010 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 10 sierpnia 2011 r., I SA/Go 1166/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił wniosek S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd zwrócił uwagę, że wniosek z 17 czerwca 2011 r. będący przedmiotem powyższego rozstrzygnięcia jest ponownym wnioskiem skarżącego w tej samej sprawie, a kwestia odmowy zwolnienia od kosztów sądowych została prawomocnie przesądzona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2011 r., I FZ 111/11. Powołując się na treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie nie może być uwzględniony, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę. Nie jest przy tym wystarczające powołanie się na nowe okoliczności, ale okoliczności te rzeczywiście muszą zachodzić. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący nie wskazał żadnych istotnych zmian sytuacji finansowej w porównaniu z sytuacją przedstawioną w poprzednim wniosku, a załączone do niego dokumenty znane były już wcześniej Sądowi, który po ich analizie uznał, że poprzedni wniosek o zwolnienie od kosztów nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd zauważył, że twierdzenia skarżącego o tym, że obecnie utrzymuje się z kredytu, nie zostały poparte żadnymi dokumentami. Odnosząc się z kolei do dokumentu potwierdzającego wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości skarżącego w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym Sąd podniósł, że okoliczność ta również znana była przy rozstrzyganiu wcześniejszego wniosku, jakkolwiek nie poparta wówczas stosowną dokumentacją. Końcowo Sąd stwierdził, że ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na pogorszenie jego sytuacji materialnej, Sąd nie znalazł podstaw do zmiany wcześniej zapadłego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. W zażaleniu skarżący oświadczył, że w jego ocenie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych uzasadniająca zmianę wydanego wcześniej rozstrzygnięcia. W załączeniu wnioskodawca przedłożył dokumenty dotyczące udzielonej mu przez bank pożyczki gotówkowej oraz zajęcia rachunku bankowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, że wniosek skarżącego o zwolnienie go od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych został rozpoznany w postępowaniu zakończonym prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postępowaniu tym rozważone zostały wszelkie okoliczności związane z sytuacją majątkową i rodzinną skarżącego, wywiedzione w oparciu o oświadczenia skarżącego oraz przedłożone przez niego dokumenty źródłowe. Sąd pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy po rozpoznaniu sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten szczegółowo wyłuszczył powody, dla których racje skarżącego nie znalazły uznania, a mianowicie: niejednoznaczne i wewnętrznie sprzeczne twierdzenia skarżącego w zakresie posiadanych przez niego rachunków bankowych, zaniechania wnioskodawcy w zakresie wykazania okoliczności związanych z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym oraz źródłami finansowania nabywanych towarów i usług. NSA podważył ponadto wiarygodność oświadczeń wnioskodawcy wskazując, że deklarowany przez niego dochód był niewspółmiernie niski w porównaniu z deklarowanymi wydatkami ponoszonymi chociażby z tytułu spłaty rat kredytu. Sąd ten podniósł również, że wbrew oświadczeniom wnioskodawcy, nadesłanym w odpowiedzi na zapytanie Sądu, w lutym 2011 r. otrzymał on dopłaty bezpośrednie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w kwocie 33.745,83 zł. Oświadczenia skarżącego w tym zakresie były zatem całkowicie niewiarygodne. Powody, dla których odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy zostały w sposób obszerny przedstawione w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia NSA. Na obecnym etapie skarżący wystąpił z ponownym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek taki może być złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, w myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. Żaden przepis ustawy nie wyklucza przy tym możliwości wielokrotnego składania wniosków we wskazanym przedmiocie, chociażby o identycznej co poprzednio treści. Aby jednak kolejny wniosek odniósł żądany przez stronę skutek musi on wskazywać na okoliczności całkowicie nowe, zaistniałe po zapadnięciu rozstrzygnięcia w przedmiocie pierwotnie złożonego wniosku, stanowiące realizację przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Do wniosku złożonego na obecnym etapie skarżący dołączył kserokopię umowy pożyczki gotówkowej, umowy o przyznanie limitu kredytowego oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego załączona dokumentacja w żaden sposób nie prowadzi do wniosku, że sytuacja materialna skarżącego uległa pogorszeniu. Okoliczność, iż skarżący zaciąga kredyty i z tego tytułu zobowiązany jest do spłaty rat, była brana pod uwagę przez Sądy oceniające uprzednio złożony wniosek. Podobnie fakty związane z prowadzonym wobec wnioskodawcy postępowaniem egzekucyjnym były Sądom rozpoznającym wniosek znane i zostały stosownie zweryfikowane w postępowaniu zakończonym prawomocnym rozstrzygnięciem. Nie można tracić z pola widzenia, że przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy skarżącemu były w szczególności liczne sprzeczności oraz nieścisłości w prezentowanych przez niego oświadczeniach, które Sądy w znacznej części uznały za niewiarygodne. W ponownie złożonym wniosku skarżący wątpliwości Sądu nie rozwiał. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.