II OSK 1194/06

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 14 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Bd 13/06 w sprawie ze skargi C. C. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...], Prezydent Miasta T. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. K. pozwolenia na budowę łącznika obejmującego pomieszczenia o funkcji administracyjnej, socjalnej, magazynowej i komunikacyjnej pomiędzy istniejącymi budynkami na terenie nieruchomości położonej w T. przy ul. C. Pismem z dnia 21 kwietnia 2005 r. C. C. zwrócił się do Urzędu Miasta T. o udzielenie mu informacji na temat realizacji inwestycji na ww. nieruchomości sąsiadującej z jego posesją. W odpowiedzi na to pismo Kierownik Referatu Architektury Urbanistyki (działający z upoważnienia Prezydenta Miasta T.) wyjaśnił, że inwestycja realizowana jest na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] oraz wskazał powody, dla których C. C. nie przysługiwał status strony w postępowaniu administracyjnym, poprzedzającym wydanie tej decyzji. Powyższe pismo doręczono C. C. w dniu 11 maja 2005 r. W dniu 23 czerwca 2005 r. C. C. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, powołując się na niemożność zachowania tego terminu z uwagi na przewlekłość w załatwieniu jego protestu złożonego w Urzędzie Miasta T., w sprawie budowy na sąsiedniej nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], powołując się na przepisy art. 58 § 1 i 2 k.p.a., Prezydent Miasta T. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z treścią art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jak wynika z akt sprawy, informacje o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę C. C. otrzymał w dniu 11 maja 2005 r., a zatem termin do złożenia podania o wznowienie postępowania upłynął w dniu 11 czerwca 2005 r. Nadto stwierdzono, iż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a fakt prowadzenia przez skarżącego korespondencji z organem już po uzyskaniu informacji o wydanej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, nie może być usprawiedliwieniem dla zmiany ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. C. C. złożył zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewody [...], żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i orzeczenia co do istoty sprawy. W ocenie skarżącego, przekroczenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie było przez niego zawinione i wynikało z opieszałości pracowników Urzędu Miasta, którzy nie załatwili w terminie określonym w art. 35 k.p.a. jego protestu w sprawie budowy prowadzonej na sąsiedniej nieruchomości. Skarżący wskazał również na przewlekłość postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Podzielając w całości ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji, Wojewoda [...] stwierdził, że wystąpienie przez skarżącego do Urzędu Miasta z protestem przeciwko budowie na sąsiedniej działce nie może zostać ocenione jako przeszkoda nie do przezwyciężenia, uniemożliwiająca stronie wniesienie podania o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 k.p.a. W sprawie skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w przekroczeniu ustawowego terminu, a zatem nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu określone w art. 58 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, Wojewoda [...] stwierdził, że rozpatrzenie przez organ I instancji wniosku o przywrócenie terminu z naruszeniem art. 35 k.p.a. nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniesionego zażalenia. Postanowienie C. C. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że po uzyskaniu informacji o wydanym przez Prezydenta Miasta T. pozwoleniu na budowę, zwrócił się do Urzędu Miasta T. o pełne wyjaśnienie sprawy. W ocenie skarżącego, opieszałość organu w rozpatrzeniu jego protestu, powinna być oceniona jako wystarczająca przyczyna uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie uznając, że jej treść nie zawiera żadnych nowych elementów, które dawałyby podstawę do ich uwzględnienia i tym samym zmiany stanowiska zajętego w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Bd/13/06, po rozpoznaniu sprawy ze skargi C. C. na postanowienie Wojewody [...] z [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wywodził, że zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, przywrócenie terminu jest możliwe na prośbę zainteresowanego pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie, przy czym przesłanki te muszą wystąpić łącznie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie ugruntował się pogląd, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może nastąpić gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z kolei zgodnie z treścią art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z akt sprawy wynika, że w dniu 11 maja 2005 r. skarżący dowiedział się o decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. K. pozwolenia na budowę. Wskazuje na to treść pisma podpisanego przez Kierownika Referatu Architektury i Urbanistyki (działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta T.), a skierowanego do skarżącego i zawierającego informację o realizacji inwestycji w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Dodatkowo w piśmie tym zamieszczone było wyjaśnienie przyczyn nieuznania C. C. za stronę w postępowaniu o wydanie tej decyzji. Powzięcie przez skarżącego wiadomości o treści decyzji miało zatem taki skutek, że od doręczenia tego pisma rozpoczął bieg miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania z tej przyczyny, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Należy zgodzić się z poglądem zaprezentowanym przez organy orzekające w sprawie, iż skarżący nie wykazał w postępowaniu, że przekroczył termin do złożenia podania o wznowienie postępowania bez swojej winy. Twierdzenie, że opóźnienie w złożeniu tego wniosku spowodowane zostało oczekiwaniem na odpowiedź organu w związku ze złożonym przez skarżącego protestem w sprawie budowy na sąsiedniej działce, nie stanowi przesłanki do uznania uchybienia terminu za usprawiedliwiony. Złożenie przez skarżącego tego pisma nie może bowiem zostać potraktowane jako swoista czynność procesowa, przerywająca bieg ustawowego terminu określonego w art. 148 k.p.a. Również zarzut opieszałości organu I instancji w udzieleniu odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 11 maja 2005 r. nie stanowi okoliczności świadczącej o braku jego winy w uchybieniu terminu. Nic nie stało bowiem na przeszkodzie, aby skarżący mający już wiedzę na temat wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, złożył w terminie podanie o wznowienie postępowania, prowadząc jednocześnie korespondencję z organem w sprawie złożonego przez niego protestu. Wobec powyższego, gdyby skarżący przejawił należytą staranność, miałby możliwość zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Organy orzekające w sprawie prawidłowo zatem przyjęły, że w świetle ustalonego stanu faktycznego nie można uznać, iż strona bez swojej winy nie wykonała czynności w terminie. Dla ustalenia zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, nie ma znaczenia podnoszony przez skarżącego zarzut, że organ I instancji z naruszeniem art. 35 k.p.a. rozpatrzył jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Bezczynność organu w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. mogłaby być przedmiotem oceny przez Sąd, gdyby w tym zakresie toczyło się postępowanie sądowe. Samo wydanie aktu z przekroczeniem terminu nie jest podstawą uznania, że jest on wydany z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie procedury mogłoby być podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. C. C. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oprał na podstawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszenia art. 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na tych podstawach wnosił o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania, 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Według art. 134 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Art. 134 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznacza granice rozpoznania sprawy. Nie reguluje podstaw uwzględnienia skargi. Podstawy uwzględnienia skargi reguluje art. 145 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiąc w przepisie art. 145 § 1 lit. c "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo części, jeżeli stwierdzi: inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy". W zaskarżonym wyroku Sąd dokonał oceny stosowania przepisów postępowania administracyjnego, w wyniku której wskazał, że nie zostały naruszone. W oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wywodził, że nie ma podstaw do uwzględnienia skargi. Oparcie skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia art. 134 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego jest zatem nieusprawiedliwione. W zaskarżonym wyroku Sąd dokonał pełnej kontroli postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.