II SA/Łd 855/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. E. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr KO.441.223.2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. dc UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2022 r. , nr KO.441.223.2022 wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) - dalej: k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim stwierdziło niedopuszczalność odwołania M.E. od decyzji Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 20 czerwca 2022 r., znak MOPS.V,42022.7126.120.2022 podjętej w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowana opieką nad osobą niepełnosprawną. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 21 grudnia 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowana opieką nad niepełnosprawnym mężem. Decyzją z dnia 20 czerwca 2022 r. Miasta Tomaszowa Mazowieckiego odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia za okres od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 31 maja 2022 r. oraz orzekł o przyznaniu przedmiotowego świadczenia od dnia 1 czerwca 2022 r. bezterminowo. Odpis powyższej decyzji został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 czerwca 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 44 akt administracyjnych). Natomiast jak wynika z akt sprawy kwestionując zasadność podjętego rozstrzygnięcia w części w jakiej odmawia przyznania stronie wnioskowanego świadczenia, pełnomocnik skarżącej w dniu 23 czerwca 2022 r. (data nadania przesyłki nr [...] w UP [...]) wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Stwierdzając niedopuszczalność wniesionego odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Kolegium wskazało, iż stosownie do treści art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dniu od daty doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Ponadto jak wynika z art. 110 § 1 właściwe doręczenie decyzji skutkuje jej wejściem do obrotu prawnego, a co za tym idzie otwiera ustawowy termin do wniesienia odwołania. W rozpoznawanej sprawie zdaniem Kolegium odwołanie pełnomocnika skarżącej od wniesione zostało przed datą doręczenia decyzji organu I instancji, a co za tym idzie przed rozpoczęciem biegu terminu, o którym mowa w art. 129 § 1 k.p.a. Tym samym jako przedwczesne, nie może wywoływać skutków prawnych. Powyższe obligowało organ do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w drodze postanowienia wydawanego na podstawie art. 134 k.p.a. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.E., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucała naruszenie art. 134 w zw. z art. 40 § 2 w zw. z art. 110 k.p.a. poprzez ich błędną interpretację i uznanie, że złożenie odwołania od decyzji doręczonej wcześniej stronie, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika nie wywołuje skutków prawnych, pomimo, że taka decyzja weszła do obrotu prawnego. Z uwagi na powyższe strona wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wnosił o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podnosił, iż skarżąca po otrzymaniu decyzji z dnia 20 czerwca 2022 r. przekazała ją ustanowionemu pełnomocnikowi, który z daleko idącej ostrożności procesowej, wynikającej z częstej praktyki organów niedoręczania rozstrzygnięć pełnomocnikowi, wniósł w dniu 23 czerwca 2022 r. odwołanie. Pomimo, iż termin do wniesienia odwołania biegnie od daty doręczenia rozstrzygnięcia ustanowionemu pełnomocnikowi, to jednak w ocenie pełnomocnika, fakt, iż skarżąca, której doręczono decyzję wcześniej skorzystała przysługującego jej uprawnienia nie może obciążać strony negatywnymi działaniami organu administracji i nie oznacza, że kwestionowane rozstrzygnięcie I instancji nie weszło do obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wnosiło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wskazało, iż wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej, w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego argumentację strony, co do doręczenia M.E. decyzji organu I instancji w dniu 20 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, ze skarga M.E. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 329)- dalej: p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi M.E., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uczyniła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 5 sierpnia 2022 r. o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania skarżącej wniesionego od decyzji Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 20 czerwca 2022 r., w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną przez stronę opieką nad niepełnosprawnym mężem. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przywołany wyżej przepis określa warunki konieczne, niezbędne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, to jest dopuszczalność odwołania oraz zachowanie terminu przewidzianego do jego wniesienia. Ocena spełnienia powyższych przesłanek formalnych jest obowiązkiem organu odwoławczego, przy czym jak podkreśla się w piśmiennictwie pierwszeństwo przed przesłanką zachowania terminu, ma przesłanka dopuszczalności skargi. Wniesienie odwołania, w sytuacji gdy stronie postępowania nie przysługuje żaden środek zaskarżenia skutkuje wydaniem postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Natomiast stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego. Wskazać również należy, że przepisy k.p.a. nie definiują pojęcia niedopuszczalności odwołania, co skutkuje stwierdzeniem, że warunki dopuszczalności odwołania wynikają z przepisów k.p.a. określających przedmiot zaskarżenia, toku postępowania, a także określających podmioty uprawnione do wniesienia odwołania (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 7, Warszawa 2021 r., C.H. BECK, str.1151-1153). Podkreślenia wymaga również, że postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie ma charakteru merytorycznego, lecz jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie nie może zostać rozpoznane. Tym samym przedmiot badania sądu rozpoznającego skargę na tego rodzaju postanowienie ogranicza się zatem jedynie do skontrolowania legalności orzeczenia o niedopuszczalności odwołania, natomiast nie obejmuje oceny, co do podniesionych w skardze innych zarzutów. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przepis art. 134 k.p.a. znajduje również zastosowanie w sytuacji, gdy środek zaskarżenia zostanie wniesiony przedwcześnie. Jednakże ową "przedwczesność" należy odnosić nie do daty sformalizowanego doręczenia decyzji danej stronie, lecz do daty wejścia tej decyzji do obrotu prawnego, co następuje zasadniczo z dniem dokonania pierwszego skutecznego doręczenia decyzji którejkolwiek ze stron postępowania. Innymi słowy, za "przedwczesne" w powyższym rozumieniu należy uznać odwołanie wniesione od decyzji, która nie weszła jeszcze do obrotu prawnego. O przedwcześnie wniesionym odwołaniu mówić można wówczas, gdy kwestionowany akt administracyjny w ogóle nie został jeszcze wydany lub też przed jego doręczeniem czy ogłoszeniem stronie postępowania, która wnosi środek zaskarżenia (por. wyrok NSA z 4 lutego 2020 r., II OSK 1113/18; wyrok WSA w Poznaniu z 28 lutego 2018 r., IV SA/Po 1250/17; wyrok WSA w Bydgoszczy z 14 stycznia 2020 r., II SA/Bd 1050/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu powyżej wskazana sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika bowiem z załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy decyzja Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 20 czerwca 2022 r. podjęta w przedmiocie wnioskowanego przez skarżącą świadczenia, została doręczona ustanowionemu przez stronę profesjonalnemu pełnomocnikowi, na adres kancelarii w dniu 27 czerwca 2022 r. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez stronę skarżącą. W aktach sprawy brak jest nadto potwierdzenia prezentowanej w skardze argumentacji pełnomocnika skarżącej, co do faktu wcześniejszego doręczenia M.E. decyzji organu I instancji, co jak wskazuje pełnomocnik miało nastąpić w dniu 20 czerwca 2022 r., a co pozwoliłoby na uznanie, że skarżąca zapoznała się z treścią podjętego rozstrzygnięcia przed jego doręczeniem ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Tym samym w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę w sprawie, pierwsze doręczenie decyzji z dnia 20 czerwca 2022 r. nastąpiło w dniu 27 czerwca 2022 r. i z tym też dniem stosownie do art. 110 § 1 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a wskazana wyżej decyzja weszła do obrotu prawnego. Powyższe otwierało wskazany w art. 129 § 1 k.p.a. 14 dniowy termin do wniesienia odwołania, który rozpoczął swój bieg w dniu 28 czerwca 2022 r. i upływał w dniu 11 lipca 2022 r. Wobec powyższego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wniesione przez pełnomocnika skarżącej w dniu 23 czerwca 2022 r. odwołanie od decyzji organu I instancji uznać należało za przedwczesne, co obligowało organ do stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego odwołania w drodze postanowienia wydanego w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. Zasadności powyższego stwierdzenia nie przeczą podnoszone w skardze argumenty, co do częstej praktyki organów administracji niedoręczania decyzji ustanowionemu pełnomocnikowi oraz braku podstaw do obciążania negatywnymi skutkami nieprawidłowego doręczenia podjętego rozstrzygnięcia strony postępowania. W tym zakresie po raz kolejny wskazać należy, że z przedłożonej do akt sprawy dokumentacji nie wynika okoliczność wcześniejszego doręczenia decyzji z dnia 20 czerwca 2022 r. z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Tym samym nie sposób mówić o jakichkolwiek negatywnych skutkach prawnych wadliwego doręczenia, które obciążałyby skarżącą. Natomiast, co do wskazywanej częstej praktyki niedoręczania podejmowanych przez organy rozstrzygnięć pełnomocnikowi stwierdzić należy, iż pełnomocnik skarżącej jako podmiot profesjonalnie świadczący pomoc prawną, niewątpliwe wie z jakich środków procesowych przewidzianych k.p.a. może w takiej sytuacji skorzystać. Z tych samych względów przedwczesnego wniesienia odwołania nie uzasadnia podnoszona w skardze daleko idąca ostrożność procesowa pełnomocnika skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. is