I SA/Go 263/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2021 r. prawy ze skargi S. Spółka z ograniczona odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 oddala skargę w całości. UZASADNIENIE S spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (powoływana dalej jako: "Spółka", "skarżąca") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: "Dyrektor OR ARiMR", "organ odwoławczy") z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Bura Powiatowego ARiMR (powoływanego dalej jako: "Kierownik BP ARiMR", "organ odwoławczy") z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny. W dniu 2 maja 2009 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (zwanej dalej również "płatnością PRŚ") na rok 2009 podmiotu E sp. z o. o. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił E sp. z o. o. wnioskowanej płatności. Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem w dniu 1 grudnia 2010 r. E sp. z o. o. wniosła odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, który postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] zawiesił postępowanie odwoławcze w sprawie. Postępowanie to zostało podjęte w dniu 25 lutego 2013 r. postanowieniem nr [...]. W dniu 22 kwietnia 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek o wpis do ewidencji producentów (zmiana danych), obejmujący zmianę siedziby firmy na: [...]. W związku ze zmianą siedziby E sp. z o. o. właściwym do rozpatrywania sprawy stał się Kierownik Biura Powiatowego ARiMR (zwanego dalej Biurem Powiatowym ARiMR). W dniu 1 lipca 2014 r. (data nadania) w Biurze Powiatowym ARiMR S sp. z o.o. złożyła wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności PRŚ na rok 2009 w przypadku następstwa prawnego po E sp. z o.o. Do wniosku dołączono postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. o dokonaniu zmiany danych w Krajowym Rejestrze Sądowym, potwierdzające, że [...] stycznia 2014 r. nastąpiło połączenie spółek E sp. z o. o. oraz S sp. z o. o., które nastąpiło poprzez przejęcie całego majątku spółki przejmowanej (E sp. z o. o.) przez spółkę przejmującą (S sp. z o. o.). Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E sp. z o. o. w dniu [...] grudnia 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] listopada 2010 r. o odmowie płatności PRS na rok 2009 z sankcjami wieloletnimi. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Kierownik BP ARiMR odmówił przyznania S sp. z o.o. płatności rolnośrodowiskowej za rok 2009. Organ pierwszej instancji uznał, że S sp. z o. o. składając w/w wniosek w dniu 1 lipca 2014 r. nie spełniła wymagań określonych w § 22 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.) – powoływanego dalej jako "rozporządzenie PRŚ". Wyjaśnił, że następstwo prawne (przejęcie E sp. z o. o. przez S sp. z o. o.) zostało formalnie dokonane w dniu [...] kwietnia 2014 r. Tym samym S sp. z o. o. składając wniosek w dniu 1 lipca 2014 r. przekroczyła dopuszczalny dwumiesięczny termin - określony w § 22 ust. 2 rozporządzenia PRŚ - na wstąpienie do postępowania dotyczącego przyznania płatności PRŚ na rok 2009 w przypadku następstwa prawnego. Po rozpatrzeniu wniesionego przez Spółkę odwołania Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że na mocy postanowienia z dnia [...] kwietnia 2014r. Sądu Rejonowego sygn. [...] (w aktach sprawy) S sp. z o. o. stała się następcą prawnym podmiotu E sp. z o. o. Postanowienie to reprezentant Spółki dołączył do wniosku na rok 2009 o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności PRŚ na rok 2009 jako dokument potwierdzający zaistnienie następstwa prawnego (§ 22 ust. 4 Rozporządzenia PRŚ). Z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) dotyczącym spółki S sp. z o. o. (nr KRS [...], dział 6, rubryka 4 - informacja o połączeniu, podziale lub przekształceniu) wynika, iż nastąpiło połączenie S sp. z o. o. ze spółkami: E sp. z o. o., H sp. o. o., A sp. z o. o. oraz G sp. z o.o. Połączenie nastąpiło w trybie uproszczonym przewidzianym przez art. 516 § 5 i 6 K.s.h., a wobec tego faktu na podstawie art. 516 § 5 stosuje się odpowiednio § 1 tego artykułu tzn. połączenie następuje bez powzięcia uchwały (art. 506 K.s.h.) i bez zmiany umowy spółki. Organ odwoławczy zaznaczył, że na podstawie art. 493 § 2 K.s.h. połączenie następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby, odpowiednio spółki przejmującej albo spółki nowo zawiązanej (dzień połączenia). Wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, z uwzględnieniem art. 507. W ocenie Dyrektora OR ARiMR koniecznym jest podkreślenie, iż w związku z regulacją wskazaną w art. 493 § 2 K.s.h. na podstawie art. 552 K.s.h. określa się, iż spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru (dzień przekształcenia). Jednocześnie sąd rejestrowy z urzędu wykreśla spółkę przekształcaną. Organ odwoławczy stwierdził, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę obowiązującą legislację (§ 22 ust. 2 Rozporządzenia PRŚ), za dzień zaistnienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego nastąpiło przeniesienie gospodarstwa rolnego E sp. z o. o. na rzecz S sp. z o. o. uznać należy dzień [...] kwietnia 2014 r. tj. dzień wpisania połączenia, do rejestru właściwego według siedziby podmiotu przejmującego tj. S sp. z o. o. Dyrektor OR ARiMR zaznaczył, że w pierwotnym brzmieniu § 22 ust. 2 Rozporządzenia PRŚ określał, iż wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności PRŚ na miejsce wnioskodawcy składa się w terminie 2 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne. Jednakże w dniu 15.03.2011 r. weszła w życie znowelizowana wersja Rozporządzenia PRŚ, w której w/w przepis prawa otrzymał brzmienie: wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności PRŚ na miejsce wnioskodawcy składa się w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne. Jednocześnie w § 2 znowelizowanej (z dnia 15.03.2011 r.) wersji Rozporządzenia PRŚ określono, iż do postępowań w sprawie przyznawania i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013,wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe." Organ odwoławczy zauważył, że prowadzący pierwotnie (przed zmianą siedziby S sp. z o. o.) postępowanie administracyjne: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR oraz ówczesny organ odwoławczy tj. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydawali w sprawie decyzje administracyjne: z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] o odmowie przyznania płatności PRŚ na rok 2009 z sankcjami wieloletnimi oraz z dnia [...] października 2020 r. nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Oznacza to, iż w/w decyzja organu pierwszej instancji ARiMR została wyeliminowana z porządku prawnego, skutki prawne przez nią wywołane zostały zniesione i odwrócone, a sprawa wróciła do punktu wyjścia, czyli do momentu rozpoznania wniosku dotyczącego przyznania płatności PRŚ na rok 2009. Zatem uznać należy, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte i nie jest zakończone. Wobec tego S sp. z o. o., chcąc wstąpić do toczącego się względem E sp. z o. o. postępowania, miała 2 miesiące tj. do dnia 1 czerwca 2014r. na złożenie stosownego wniosku. W ocenie Dyrektora OR ARiMR w sprawie nie ma wątpliwości, że wniosek S sp. z o. o., złożony w dniu 1 lipca 2014 r. wpłynął do organów ARiMR po wskazanym w § 22 ust. 2 Rozporządzenia PRŚ terminie. W sprawie nie został zatem spełniony kluczowy warunek, który uzależnia możliwość ubiegania się o przedmiotową płatność od zachowania terminu prawa materialnego. Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę, zarzucając wydanym przez organy decyzjom błędną wykładnię § 22 rozporządzenia PRŚ i niezastosowanie § 1 pkt 14 rozporządzenia zmieniającego. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie skarżącej organy nie spostrzegły, ze od 15 marca 2011 r. ustęp 2 § 22 rozporządzenia PRŚ ma nowe brzemiennie nadane przez rozporządzenie zmieniające. Omawiany przepis ma charakter proceduralny, do których z zasady stosuje się brzmienie znowelizowane, szczególnie gdy nowela jest korzystniejsza dla strony inicjującej postępowanie. Przepisy intertemporalne odnoszą się bowiem do sfery prawa materialnego. Skarżąca podniosła, że w sprawie bezwzględnie winno być stosowane brzmienie znowelizowane, bowiem sprawa została uprzednio dwukrotnie zakończona wydaniem decyzji ostatecznych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] kwietnia 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR z dnia [...] stycznia 2021 r. o odmowie przyznania skarżącej Spółce płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. Zaskarżona decyzja została wydana na skutek stwierdzenia przez organ, że skarżąca nie dochowała 2 miesięcznego terminu wynikającego z § 22 ust. 2 rozporządzenia PRŚ na wstąpienie do postępowania w przedmiocie przyznania wnioskowanej płatności z powodu następstwa prawnego po E sp. z o.o. Powyższego wniosku organu nie podziela skarżąca wskazując, że termin ten zachowała bowiem na skutek nowelizacji rozporządzenia PRŚ termin, o którym mowa w § 22 ust. 2 rozporządzenia PRŚ, wydłużono do 3 miesięcy. Wobec tak zakreślonego przedmiotu sporu wyjaśnić należy, że zgodnie z § 22 ust. 2 rozporządzenia PRŚ (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją tj.15 marca 2011 r.) wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy składa się w terminie 2 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne. W ocenie Sądu prawidłowe było stanowisko organów, że w sprawie Spółki należało stosować w sprawie należało zastosować ww. przepis (w brzmieniu obowiązującym przed 15 marca 2011 r.), a nie w brzmieniu późniejszym, nadanym mu przez § 1 pkt 14 lit. a rozporządzenia zmieniającego, którym wydłużono termin do złożenia wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolno środowiskowej z 2 do 3 miesięcy. Organ, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia brzmienie wcześniejsze, prawidłowo zastosował przepis przejściowy, a mianowicie § 2 rozporządzenia zmieniającego, zgodnie z którym do postępowań w sprawie przyznawania i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanej dalej "płatnością rolnośrodowiskową", wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Organy zasadnie przyjęły bowiem, że postępowanie wszczęte wnioskiem E Sp. z o.o. nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Z akt sprawy wynika bowiem, iż prowadzący pierwotnie (przed zmianą siedziby S sp. z o. o.) postępowanie administracyjne: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR oraz ówczesny organ odwoławczy tj. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydawali na rzecz E sp. z o. o. w sprawie decyzje administracyjne: - z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania płatności PRŚ na rok 2009 z sankcjami wieloletnimi; - z dnia [...] października 2020 r. nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wydanie ww. decyzji, wbrew opinii skarżącej, nie dawało podstaw do przyjęcia, że w sprawie zapadły - jak mowa w przepisie międzyczasowym (§ 2 rozporządzenia zmieniającego) - "decyzje ostateczne". Ze swej istoty, decyzja kasacyjna nie wyczerpuje bowiem toku postępowania administracyjnego. Decyzja uchylająca poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji to decyzja, która nie kończy sprawy administracyjnej i nie załatwia tej sprawy co do jej istotny. Warunkiem wydania decyzji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest ustalenie, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania dowodowego, zaś zakres tego postępowania przekracza dopuszczalność stosowania przez organ drugiej instancji art. 136 k.p.a. Decyzja kasacyjna stanowi jedynie podstawę do ponownego przeprowadzenia postępowania i tym samym utrzymuje stan sprawy w toku. Wydanie decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy nie tylko nie prowadzi do zakończenia postępowania, lecz zobowiązuje w tej sprawie organ pierwszej instancji do ponownego wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 22.05.1991 r. sygn. akt IV SA 349/91). Decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem procesowym, dlatego też nie ma statusu decyzji ostatecznej kończącej sprawę. Z powyższych względów zapadłe w sprawie z wniosku E Sp. z o. o. decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR uchylające decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nie mogły być uznane za decyzje kończące postępowanie i rozstrzygające ostatecznie w przedmiocie wniosku o przyznanie płatności PRŚ na 2009 rok. Oznacza to, że w sprawie zastosowanie znajdował § 22 ust. 2 rozporządzenia PRŚ w brzmieniu sprzed nowelizacji, czyli przewidujący dwu-, a nie trzymiesięczny termin na złożenie wniosku o wstąpienie do postępowania. Organy zasadnie przyjęły, że datą otwierającą ów termin w przypadku skarżącej spółki był dzień [...] kwietnia 2014 r. czyli dzień wpisania w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego faktu połączenia: E Sp. z o. o. i S Sp. z o. o. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U z 2019 r., poz. 1500 z późn. zm. dalej ustawa o KRS), wpis do rejestru polega na wprowadzeniu do systemu teleinformatycznego danych zawartych w postanowieniu sądu rejestrowego, niezwłocznie po jego wydaniu. W sprawach w których postanowienia sądu rejestrowego są skuteczne lub wykonalne z chwilą uprawomocnienia, wraz z wpisem zamieszcza się wzmiankę o jego nieprawomocności. Wpis do rejestru KRS, zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy o KRS jest również jego wykreślnie. Jak wskazuje art. 694[5] § 2 k.p.c., postanowienia o wpisie są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia z rejestru. Oznacza to, że z chwilą przekształcenia (wpisu spółki przekształconej do rejestru) następuje transformacja struktury prawnej spółki, a spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z wywołaniem wszelkich przepisanych w tym zakresie przez prawo skutków. Art. 552 k.s.h. jednoznacznie wskazuje, że momentem przekształcenia jest moment wpisania spółki przekształconej do rejestru. W związku z tym, wykreślenie spółki przekształconej ma walor jedynie porządkowy. To data wpisu jest prawnie relewantna dla otwarcia terminu określonego w § 22 ust. 2 rozporządzenia PRŚ. Skarżąca natomiast swój wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowej złożyła 1 lipca 2014 r., wskazując nota bene, że do przeniesienia posiadania doszło [...] kwietnia 2014 r., czyli z dniem dokonania wpisu zmian korporacyjnych w KRS. W ocenie Sądu zasadnie organy odmówiły stronie przyznania PRŚ na 2009 r., bowiem wniosek o przystąpienie do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy skarżąca złożyła w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego. Biorąc jednak pod uwagę treść § 2 rozporządzenia nowelizującego, w niniejszej sprawie powinna była dokonać tej czynności w terminie 2 miesięcy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę w całości.