II FPP 18/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (spr.), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Marek Olejnik, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi J. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 580/19 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 18 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE Pismem z 11 października 2019 r. J. W.(dalej: "skarżący") wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 580/19, zarzucając nieuzasadnioną przewlekłość postępowania. Jednocześnie wniósł o przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie 3 000 zł. Z akt sprawy wynika, że 14 maja 2019 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie przekazał skargę skarżącego na postanowienie z 18 marca 2019 r., w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. W dniu 5 czerwca do sądu wpłynęło pismo od organu dotyczące spornych kwestii podniesionych w skardze. Zgodnie z zrządzeniem sędziego sprawozdawcy z 11 czerwca 2019 r. ww. pismo zostało przesłane przez Sąd stronie przeciwnej. Zarządzono również, aby po doręczeniu pisma stronie przeciwnej, przedłożyć niniejszą sprawę Przewodniczącemu Wydziału celem wyznaczenia posiedzenia w trybie uproszczonym. W dniu 7 lipca 2019 r. Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do wyznaczenia terminu posiedzenia uproszczonego zgodnie z kolejnością wpływu. W dacie 17 października 2019 r. Przewodniczący Wydziału WSA w Krakowie wydał zarządzenie o wyznaczeniu terminu posiedzenia niejawnego do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na 29 października 2019 r. W dniu 28 października WSA w Krakowie po rozpoznaniu wniosku skarżącego, odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z 19 grudnia 2018 r. określających wysokość kosztów egzekucyjnych wierzyciela. Wyrokiem z 29 października 2019 r. uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r. poz. 75, dalej: ustawa). Konieczne jest więc ustalenie, iż wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym oraz iż rzeczona zwłoka była nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd, w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. W świetle powyższego kryterium trudno uznać, że w niniejszej sprawie doszło do przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Podnieść bowiem należy, że jeśli ustawa nie zawiera żadnych wskazówek co do długości określonych czynności czy stadiów postępowania, należy się odwołać do wiedzy wynikającej z praktyki, orzecznictwa sądów lub przeciętnej długości postępowania w podobnych sprawach (P. Górecki, S. Stachowiak, P. Wiliński. Skarga na przewlekłość postępowania przygotowawczego i sądowego, Komentarz. Lex 2010). Stosownie do § 32 ust. 1 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1177, dalej: rozporządzenie) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. W świetle § 31 ust. 3 powołanego rozporządzenia w uzasadnionych przypadkach prezes sądu może zarządzić rozpoznanie sprawy lub określonych spraw poza kolejnością, o której mowa w ust. 1. Wydanie zarządzenia o rozpoznaniu sprawy poza kolejnością jest zatem możliwe, jeżeli strona o to wnioskująca przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością. W sprawie o sygn. akt I SA/Kr 580/19 skarżący nie złożył takowego wniosku, toteż sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uczynienia wyjątku od zasady rozpoznawania spraw według kolejności wpływu. Ustalenie zaistnienia przewlekłości postępowania nie jest zależne jedynie od upływu czasu i subiektywnych odczuć skarżącego, a jest wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu niezbędnego do podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi przepisami przewidującymi prowadzenie określonych procedur. Przewlekłość jest bowiem pojęciem, które oznacza, że jakieś zdarzenia czy stany są nadmiernie rozciągnięte w czasie, rozwleczone i przedłużają się. Jest to, co oczywiste, pojęcie względne, a zatem zawsze musi być odnoszone do konkretnych realiów sprawy i przyjętego trybu postępowania (tak też NSA w postanowieniu z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt I FPP 12/13 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jedynie nadmierne odstępstwa od czasu koniecznego do wykonania określonych czynności sądowych, prac i procedur mogą być uznawane za tworzące stan nieuzasadnionej zwłoki, o jakim mowa w ustawie z 17 czerwca 2004 r. (vide postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 11 maja 2005 r., sygn. akt II S 26/05, LEX nr 151808). Skoro pojęcie przewlekłości postępowania nie jest zależne wprost od długości toczącego się postępowania, to tym samym nie można dokonywać ocen wyłącznie przez pryzmat czasu, jaki upłynął od momentu wniesienia danego środka prawnego do momentu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia. Odnosząc powyższe uwagi do skargi skarżącego na przewlekłość postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie I SA/Kr 580/19, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie tej nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki – w rozumieniu powołanej ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Z analizy powyższych okoliczności zaistniałych w sprawie oraz dat dokonywanych czynności, m.in. rozpoznania skargi po niespełna 6 miesiącach od przekazania jej do sądu przez organ, nie wynika żeby działanie WSA w Krakowie nosiło znamiona przewlekłości uzasadniające jego stwierdzenie, którego domagał się skarżący. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł, jak w sentencji postanowienia.