II OSK 1241/11
Sądy administracyjne2012-11-13
Sygnatura
II OSK 1241/11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2012-11-13
Rodzaj
Wyrok NSA
Sędziowie
Bożena PopowskaMałgorzata Masternak - KubiakMałgorzata Stahl
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl ( spr. ) Sędzia del. WSA Bożena Popowska Protokolant Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 674-675/10 w sprawie ze skargi K. G. i Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 674-675/10 oddalił skargi K. G. i Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...], Burmistrz K. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie przyłącza linii energetycznej kablowej SN i słupa energetycznego, drogi wewnętrznej z placem manewrowym oraz jednej wolnostojącej elektrowni wiatrowej na działce nr [...] i [...] (zjazd z drogi), obręb D., gm. K. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 71, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80, art. 82 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227), § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a.
W dniu [...] września 2009 r. Burmistrz K. powiadomił o decyzji w trybie art. 49 k.p.a. oraz art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku (...) przez wywieszenie w siedzibie Urzędu Gminy w K. zawiadomienia o podjęciu wskazanej decyzji oraz o tym, iż stronom przysługuje prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi za pośrednictwem Burmistrza K. w terminie 14 dni od dnia obwieszczenia. Z akt organu pierwszej instancji nie wynika, jak długo to ogłoszenie było wywieszone. Z informacji znajdującej się za pouczeniem zawartym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynika także, iż decyzję tę doręczono osobom uznanym za strony według odrębnego wykazu.
Od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] września 2009 r. odwołania w dniu [...] marca 2010 r. wnieśli J. S., C. B., K. G., Z. S., K. S., E. W., T. W. oraz C. W. Osobom tym nie doręczono decyzji w trybie art. 39 k.p.a. W odwołaniu, szeroko odnoszącym się merytorycznie do kwestionowanego rozstrzygnięcia, skarżący podnieśli także, że pozbawiono ich udziału w postępowaniu i zawarli wniosek o wznowienie postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań. Wskazało przy tym, iż doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 49 k.p.a. Czternastodniowy termin, liczony w dniach roboczych, do złożenia odwołania upłynął zatem z dniem [...] października 2009 r. Odwołania te zostały nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu [...] marca 2010 r., co oznacza, że ustawowy termin do wniesienia odwołania nie został dotrzymany. SKO wyjaśniło przy tym, że decyzja ta została doręczona bezpośrednio stronom tego postępowania według wykazu sporządzonego na podstawie danych z ewidencji gruntów. Za strony tego postępowania uznano: [...] Sp. z o.o. – inwestora, T. W., T. L., W. L. oraz J. L. jako właścicieli nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania elektrowni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło również, iż odwołanie skarżących nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu.
W skargach na powyższe postanowienie K. G. i Z. S. oraz J. S., C. B., K. S., E. W., T. W. i C. W. zarzucili naruszenie art. 49 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] września 2009 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wnieśli o uchylenie w/w decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem skarżących, w niniejszej sprawie nie dokonano zawiadomienia o decyzji w sposób zwyczajowo przyjęty. Doręczenie dokonane w trybie art. 49 k.p.a. winno dać realną możliwość zapoznania się z doręczaną decyzją. Takiej możliwości nie daje umieszczenie obwieszczenia w siedzibie organu, szczególnie jeśli się weźmie pod uwagę umiejscowienie tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miejskim w K., które stwarza możliwość zapoznania się z treścią ogłoszenia jedynie w godzinach pracy Urzędu, co jest niewystarczające chociażby z uwagi na ich godziny pracy pokrywające się z godzinami pracy Urzędu. Skarżący zakwestionowali również umieszczenie stosownego ogłoszenia na stronie internetowej organu. Zdaniem skarżących wobec uchybień przy doręczeniu decyzji Burmistrza K., w ogóle nie można uznać, iż doszło do skutecznego doręczenia im tej decyzji, a tym samym by doszło do rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Wobec braku doręczenia im tej decyzji, nie stała się ona ostateczną. W dniu [...] lutego 2010r. wnieśli do Wojewody Łódzkiego odwołanie wraz z wnioskami o wznowienie postępowania w sprawach dotyczących decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym w dniach [...] i [...] marca 2010r. doręczono im postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], w którym wskazano, iż organem właściwym do oceny decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi. W tej sytuacji w dniu [...] marca 2010 r. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2009 r. Zdaniem skarżących termin do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach został zachowany.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że termin do wniesienia odwołań liczony od ostatniego dnia, w którym nastąpiło obwieszczenie poprzez jego umieszczenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta K. w dniu [...] września 2009 r., upłynął z dniem [...] października 2009 r.
Skargi J. S., C. B., K. S., E. W., T. W. i C. W. zostały odrzucone postanowieniami z dnia [...] listopada 2010 r.
Rozpoznając zatem skargi K. G. i Z. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Zaznaczając, że istotą sprawy było zbadanie czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi prawidłowo oceniło, iż odwołanie K. G. i Z. S. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla tego typu czynności w treści art. 129 § 2 k.p.a. Sąd wskazał, że stosownie do art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, zaś czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia stronie odpisu rozstrzygnięcia w sprawie. Powyższe znajduje zastosowanie w przypadku, gdy w sprawie dokonano doręczenia w trybie przewidzianym w art. 39 k.p.a. W rozpatrywanej zaś sprawie Burmistrz Miasta K. dokonał doręczeń ustalonym stronom w trybie art. 39 k.p.a., ponadto dokonał zawiadomienia w drodze obwieszczenia na podstawie art. 49 k.p.a. oraz art. 74 ust. 3 i 85 ust. 3 życie ustawy z dnia 3 października 2008 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Z kolei w myśl art. 74 ust. 3 wskazanej wyżej ustawy o udostępnianiu informacji, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, organy są uprawnione do zastosowania art. 49 k.p.a. W tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Wskazując na powyższe Sąd uznał, że skoro obwieszczenie nastąpiło w dniu [...] września 2009 r., to zawiadomienie o podjętej decyzji można uznać za dokonane zgodnie z w/w przepisami po upływie czternastu dni, tym samym odwołanie złożone dopiero dnia [...] marca 2010 r. uchybia terminowi.
Jak podkreślił Sąd, wątpliwości może budzić, czy prawidłowo zastosowano tryb zawiadomienia o treści wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w drodze obwieszczenia w oparciu o art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), gdyż organ nie ustalił w sposób bezsporny, że liczba uczestników postępowania przekraczała 20. Osobom uznanym za strony, którym należy doręczyć decyzje w trybie art. 39 k.p.a. organ doręczył rozstrzygnięcie indywidualnie, w normalnym trybie, co dokumentują zwrotne poświadczenia odbioru. Jednakże, w ocenie Sądu, wskazane uchybienie, choć stanowi naruszenie prawa, to jednak nie rodzi po stronie skarżących żadnego uprawnienia, a w szczególności nie "otwiera" terminu do składania środka odwoławczego przez osobę, która nie brała udziału w postępowaniu. Tym samym więc nie uzasadnia konieczności wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Ponadto Sąd wskazał, że wbrew argumentom skargi, odwołanie od postanowienia SKO z [...] kwietnia 2010 r. nie zawiera wniosku o przywrócenie terminu, próżno też takiego wniosku doszukiwać się w treści pisma, co słusznie zauważył organ. Organ II instancji oceniając zaś, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek – po myśli art. 134 k.p.a. - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co też organ prawidłowo uczynił. Powyższe wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej i nie jest zależne od swobodnego uznania organu.
Jak dodatkowo zauważył Sąd, ponieważ odwołanie skarżących zawiera również wniosek o wznowienie postępowania i odwołujący się wyraźnie wskazują na przesłanki wznowienia (pozbawienie ich udziału w postępowaniu) otwarta pozostaje kwestia odrębnego rozpoznania tego wniosku przez organ I instancji. Podmiotowi, który twierdzi, że ma przymiot strony w określonym postępowaniu administracyjnym, a w postępowaniu tym bez swojej winy nie brał udziału, przysługuje prawo złożenia podania o wznowienie postępowania w trybie art. 145 k.p.a. i następnych, które winno być przez właściwy organ rozpoznane. Kwestia ta winna podlegać ocenie organu niezależnie od prawidłowo rozstrzygniętej przedmiotowej sprawy dotyczącej odwołania od decyzji z dnia [...] września 2009 r.
W konsekwencji Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi w sposób prawidłowy wydało postanowienie stwierdzające uchybienie terminu przez skarżących do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] września 2009 r. nr [...]. W związku z tym organ odwoławczy nie był uprawniony do merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego złożonego przez skarżących.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skarg Sąd I instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargi te oddalił.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Z. S., reprezentowany przez radcę prawnego, podniósł następujące zarzuty:
1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i lit. a) oraz art. 151 i art. 133 § 1, art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 49 i art. 129 § 2 oraz art. 134 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, oraz w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez to, że Sąd mimo iż prawidłowo uznał, że nieprawidłowo zastosowano tryb zawiadomienia o treści wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w drodze obwieszczenia w oparciu o art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), to błędnie nie uchylił zaskarżonego postanowienia, mimo iż miało ono wpływ na wynik sprawy i treść rozstrzygnięcia, podnosząc, iż zdaniem Sądu, "wskazane uchybienie, choć stanowi naruszenie prawa, to jednak nie rodzi po stronie skarżących żadnego uprawnienia, a w szczególności "nie otwiera" terminu do składania środka odwoławczego przez osobę, która nie brała udziału w postępowaniu", mimo iż skoro został zastosowany błędnie tryb z art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), to nie można uznać, iż decyzja Burmistrza Gminy K. z dnia [...] września 2009 r. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych została doręczona ze skutkiem na dzień [...] września 2009 r., albowiem jej doręczenie w trybie obwieszczenia było bezskuteczne, a została ona ogłoszona ustnie skarżącej stronie w marcu 2010 r., a wobec tego odwołanie ostało wniesione w terminie, ewentualnie nawet, jeśli przyjąć, iż przed wniesieniem odwołania decyzja nie została doręczona stronie w ogóle, to nadal brak podstaw do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, stąd naruszenie przez organy przepisów postępowania, a mianowicie art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), miało istotny wpływ na wynik sprawy i zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2010 r. winno być uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) lub ewentualnie lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalenie skargi nastąpiło więc z naruszeniem ww. przepisów postępowania w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy;
2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i lit. a) oraz art. 151 i art. 133 § 1, art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 49, art. 79 i art. 129 § 2 oraz art. 134 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) oraz w zw. z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia, mimo iż Sąd stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że organ nie ustalił w sposób bezsporny jaka jest liczba uczestników, a wobec tego naruszył przepisy postępowania zobowiązujące go do ustalania z urzędu prawdy materialnej i rozpatrywania wszelkich okoliczności sprawy, a mając na względzie, że ustalenie liczby uczestników postępowania miało wpływ na ocenę skuteczności doręczenia decyzji na ocenę, czy odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, a wobec tego naruszenie przepisów postępowania przez organ miało istotny wpływ na wynik sprawy i winno skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, a skoro Sąd oddalił skargę zamiast uchylić zaskarżone postanowienia, to naruszył tym samym ww. przepisy postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy;
3. naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i lit. a) oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 49 i art. 129 § 2 oraz art. 134 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) oraz w zw. z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez sporządzenie przez Sąd uzasadnienia zaskarżonego wyroku z naruszeniem zasad wynikających z art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym w szczególności niejasne powołanie się przez Sąd na okoliczności dotyczące doręczenia stronom postępowania "rozstrzygnięcia indywidualnie, w normalnym trybie, co dokumentują zwrotne poświadczenia odbioru", poprzez niewskazanie, jakie rozstrzygnięcie jest przedmiotem tych rozważań Sądu, a nadto niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, dlaczego uznał, iż naruszenie przez organy art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia i wynik sprawy, a nadto nie wyjaśnił dlaczego mimo "wątpliwości" Sądu co do prawidłowości ustaleń przez organ liczby stron postępowania, uznał, że nie mają one wpływu na wynik sprawy, mimo iż przesądzały one o skuteczności doręczenia i treści rozstrzygnięcia organu II instancji oraz nadto niewyjaśnienie przez Sąd wyraźnie i w sposób niewątpliwy, czy uznaje skarżącego za stronę postępowania administracyjnego, które to naruszenia przez Sąd zasad sporządzania uzasadnienia zgodnie z art. 141 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem wskutek naruszenia ww. przepisów postępowania nie jest możliwa należyta ocena legalności zaskarżonego wyroku oraz należyte postawienie zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd prawa materialnego lub też przepisów postępowania;
4. naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i lit. a oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 28, art. 49 k.p.a. w zw. z art. 5, art. 71 art. 73 i art. 74 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) oraz w zw. z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez błędne przyjęcie przez Sąd – choć wprost nie wynika to z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku – iż skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie przyłącza linii energetycznej kablowej SN i słupa energetycznego, drogi wewnętrznej z placem manewrowym oraz jednej wolnostojącej elektrowni wiatrowej na działkach nr ewid. [...] i [...] (zjazd z drogi), mimo iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wydając zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania ustaliło, iż skarżący jest stroną postępowania administracyjnego;
5. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię a mianowicie art. 5, art. 71, art. 73 i art. 74 ust. 1-3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 8 Konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz.U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706) poprzez błędne przyjęcie przez Sąd – choć wprost nie wynika to z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku – iż skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie przyłącza linii energetycznej kablowej SN i słupa energetycznego, drogi wewnętrznej z placem manewrowym oraz jednej wolnostojącej elektrowni wiatrowej na działkach nr ewid. [...] i [...] (zjazd z drogi), mimo iż jak ustaliły organy i których to ustaleń Sąd nie kwestionował, nieruchomość skarżącego znalazła się w granicach oddziaływania przedsięwzięcia.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi administracyjnemu w Łodzi oraz zasadzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie ma miejsca (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.jedn. Dz.U. z 2012, poz. 270). Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, wymaga spełnienia wymogów określonych w art. 174 i art. 176 tej ustawy, z tego też względu ustawodawca wprowadził wymóg sporządzania skargi kasacyjnej przez zawodowego pełnomocnika. Właściwe, odpowiadające wymogom formalnym sformułowanie podstaw skargi kasacyjnej ma dla rozpoznania tej skargi znaczenie istotne, przesądzające o granicach rozpoznawania sprawy. Stwierdzić należy, że redakcja poszczególnych zarzutów wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej budzi zastrzeżenia, ponieważ sformułowane są one w sposób nieczytelny, zawierają zdania wielokrotnie złożone powielając zawartą w nich argumentację. Mimo tych uchybień, intencja autora skargi kasacyjnej, zwłaszcza z uwagi na powołanie w jej podstawach konkretnych przepisów, umożliwia uchwycić sens zarzutów, co z kolei pozwala odnieść się do jej składników.
Przedmiotem zaskarżenia jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie ze skarg na postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych. Skarga kasacyjna podnosi zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które w granicach sprawy zakreślonych przedmiotem zaskarżonego orzeczenia należy uznać za nieusprawiedliwione.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że poinformowanie o wydaniu przez Burmistrza Gminy K. decyzji z dnia [...] września 2009 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie przyłącza linii energetycznej kablowej SN i słupa energetycznego, drogi wewnętrznej z placem manewrowym oraz jednej wolnostojącej elektrowni wiatrowej na działce nr [...] i [...] (zjazd z drogi), obręb D., Gm. K. nastąpiło przy zastosowaniu dwóch form zawiadomienia: poprzez doręczenie w trybie art. 39 k.p.a. oraz poprzez obwieszczenie w trybie art. 49 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przede wszystkim wskazać należy, że są to dwie różne formy zawiadomienia, których możliwość zastosowania wynika z okoliczności konkretnej sprawy. Obwieszczenie bowiem jako forma zawiadamiania o aktach i czynnościach organów administracyjnych jest stosowane w przypadku udziału znacznej liczby osób w postępowaniu administracyjnym, bądź w sytuacjach, gdy z góry nie można ustalić kręgu podmiotów, które powinny wziąć udział w postępowaniu. Dla zastosowania powyższego trybu w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, jak właściwie zaakcentował Sąd I instancji, było stwierdzenie, że liczba stron postępowania przekracza 20, co wynika z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W niniejszej zaś sprawie, jak prawidłowo wywiódł Sąd I instancji, liczba stron postępowania była mniejsza i zastosowano wobec nich – pomimo obwieszczenia, którego zastosowanie w niniejszej sprawie było wątpliwe - doręczenie w trybie art. 39 k.p.a. Wnoszący w niniejszej sprawie odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy K. z dnia [...] września 2009 r. nie zostali przez ten organ uznani za strony postępowania, stąd nie została im owa decyzja doręczona. Odwołanie zatem wniesione przez te osoby podlegało – stosownie do art. 134 k.p.a. – czynnościom wstępnym podejmowanym przez organ w zakresie dopuszczalności odwołania i zachowania terminu do jego wniesienia. Stwierdzić zatem należało, że w dacie składania odwołania ([...] marca 2010 r.) decyzja Burmistrza Gminy K. była już ostateczna, bowiem stronom biorącym udział w tym postępowaniu upłynął 14-dniowy termin do złożenia odwołania, doręczenia decyzji nastąpiły bowiem w dniu [...] października 2009 r. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie ugruntowane jest już stanowisko, iż termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w I instancji, liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu.
Skoro zatem w niniejszej sprawie w momencie składania środka odwoławczego przez skarżących przedmiotowa decyzja była ostateczna, to wniesienie odwołania było czynnością bezskuteczną, a organ zobligowany był uznać, iż nastąpiło uchybienie terminu do jego wniesienia.
W tej sytuacji należało uznać za niezasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, prawidłowo bowiem Sąd I instancji oddalił skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmując, iż właściwie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. w oparciu o art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Będąc zaś – w myśl art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - związany granicami sprawy wyznaczonymi skargą, Sąd I instancji właściwie odniósł się do kwestii dotyczących uchybienia terminu do wniesienia odwołania, tym bardziej, że – zgodnie z oświadczeniem złożonym przez skarżących na rozprawie przed Sądem I instancji – taki był charakter wnoszonego przez nich pisma. W sytuacji tak jednoznacznego oświadczenia, Sąd nie mógł – jak wywodzi autor skargi kasacyjnej – oceniać tego pisma w kategoriach innych możliwych żądań i wniosków stron kierowanych do organu, rozpoznawanych w innych trybach. Za niezasadny należy również uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawiera wszystkie elementy zawarte w powołanym wyżej przepisie i w pełni odpowiada wymogom ustawowym.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.