II FZ 717/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. S.A. z siedzibą w B. (następca prawny K. S.A. z siedzibą w K.) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 101/17 w zakresie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku tegoż Sądu z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 101/17 w sprawie ze skargi K. S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. oraz odmowy oprocentowania nadpłaty postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie; 2) oddalić wniosek S. S.A. z siedzibą w B. o zwrot kosztów postępowania. UZASADNIENIE 1. Zaskarżonym postanowieniem z 28 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 101/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku tegoż Sądu z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 101/17 w sprawie ze skargi K. S.A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 8 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia z urzędu nadpłaty na poczet bieżących zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za 2016 r. oraz odmowy oprocentowania nadpłaty. 2. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że odpis sentencji wyroku z 22 czerwca 2017 r. został doręczony pełnomocnikowi Spółki 29 czerwca 2017 r., zaś pismem z 30 czerwca 2017 r. pełnomocnik Spółki złożył w urzędzie pocztowym wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku, bowiem uznał, że z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku wystąpił podmiot, który w dacie złożenia wniosku w urzędzie pocztowym operatora wyznaczonego utracił byt prawny. Sądowi pierwszej instancji z urzędu - wobec złożenia w sprawach o sygn. akt I SA/Gl-865-870/15, I SA/Gl 1244/16, I SA/Gl 1368-1370/16, I SA/Gl 55/17 i innych - wyciągów z planów podziałów spółki K. S.A. oraz odpisów z KRS S. S.A. w B. – znany był fakt wykreślenia z dniem 29 czerwca 2017 r. K. S.A. w K. Tymczasem w myśl art. 552 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm.; dalej K.s.h.) spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru (dzień przekształcenia). Jednocześnie sąd rejestrowy z urzędu wykreśla spółkę przekształcaną. 3. S. S.A. w B. jako następca prawny K. S.A. w K. wniosła zażalenie na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Spółka zarzuciła naruszenie art. 141 § 2 p.p.s.a. poprzez odmowę sporządzenia uzasadnienia wyroku oraz art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uznanie, że Spółka złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku 30 czerwca 2017 r., podczas gdy miało to miejsce 29 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Przede wszystkim zgodzić się należy z autorem zażalenia, że WSA naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a., jak też art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem uznał – wbrew danym wynikającym z akt sprawy, że Spółka złożyła wniosek 30 czerwca 2017 r. Tymczasem w sprawie tej pełnomocnik Spółki, której skargę oddalono, złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku 29 czerwca 2017 r. Taka jest data pisma pełnomocnika, jak i data stempla pocztowego na kopercie (vide k. 34 i k. 35). Data ta została potwierdzona w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału I (vide k. 36). Nie wiadomo więc, dlaczego WSA uznał, że (przyjmując na podstawie danych z innych spraw, że z tym dniem Spółka podlegała wykreśleniu z rejestru) jej pełnomocnik nie mógł tego dnia skutecznie składać w jej imieniu pism procesowych. W związku z tym, że WSA otrzymał pismo Spółki dopiero 7 lipca 2017 r. (vide prezentata biura podawczego Sądu – k. 34), mógł co prawda powziąć wątpliwości co do zdolności sądowej Spółki na ten dzień, jednak mimo tych wątpliwości z jednej strony wezwał pełnomocnika Spółki wykreślonej z rejestru KRS o uiszczenie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem (vide k. 38), a drugiej nie powziął czynności celem wyjaśnienia wątpliwości co do zdolności sądowej czy następstwa prawnego Spółki. Sąd pierwszej instancji mógł wszak np. zawiesić postępowanie (vide art. 124 § 1 p.p.s.a.), lub też wezwać pełnomocnika o udzielenie wyjaśnień na potrzeby tej sprawy, czy też wezwać go o uzupełnienie ewentualnych braków formalnych (np. poprzez doręczenie dokumentu pełnomocnictwa, odpisu KRS) zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. Ponadto wskazać trzeba, że wybiórczo powołany przez WSA w celu uzasadnienia odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku art. 552 K.s.h. w ogóle nie dotyczy okoliczności tej sprawy, bowiem jak wskazał autor zażalenia, oraz jak wynikało z dokumentów z innych spraw, na których opierał swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji, w sprawie tej mamy do czynienia nie z przekształceniem spółki (uregulowanym w Dziale III Tytułu IV K.s.h.), o którym mowa w art. 552 K.s.h., a z podziałem spółki (uregulowanym w Dziale II Tytułu IV K.s.h.) na podstawie art. 529 § 1 pkt 3 K.s.h. Konsekwencje następstwa prawnego w przypadku podziału spółki są zaś określone w kolejnych przepisach K.s.h. w Dziale II Tytułu IV. Warto w tym miejscu przytoczyć kluczowy w realiach tej sprawy, a przeoczony przez WSA, art. 531 K.s.h., zgodnie z którym spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane powstałe w związku z podziałem wstępują z dniem podziału bądź z dniem wydzielenia w prawa i obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału. W tej sytuacji uwzględnić należy również zarzut naruszenia art. 141 § 2 p.p.s.a., bowiem w okolicznościach tej sprawy nie było podstaw do odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku, a tym samym ograniczenia konstytucyjnego prawa do sądu. Nie sposób też nie zauważyć, że już po złożeniu zażalenia Sąd pierwszej instancji zarządzeniem z 21 września 2017 r. (vide k. 100) uwzględnił następstwo prawne S. S.A. w B. względem K. S.A. w K. 5. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Mimo uwzględnienia zażalenia brak jest jednak podstawy prawnej do zwrotu kosztów postępowania. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto bowiem unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. W innych przypadkach nie zostało przewidziane rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania.