II OSK 2383/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. W. i M. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 891/11 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 477/05 postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 891/11 odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 3 października 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 477/05 odrzucającym skargę D. W., M. W. oraz J. W. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] lutego 2005r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skargę o wznowienie postępowania D. W. i M. W. wnieśli pismem z dnia 5 grudnia 2011 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że "wyroki Sądu zostały oparte na dokumentach przerobionych, podrobionych i fałszowanych" (...) "w wydanym orzeczeniu został rażąco naruszony art. 183 § 2 pkt 1, 4,5 u.o.p.p.s.a." (...) "wykryto okoliczności sprawy, które nie były brane pod uwagę w poprzednim procesie, a mianowicie, że Starostwo Powiatowe w T. wraz z Burmistrzem Gminy T. dopisywało fałszywymi księgami wieczystymi Z. grunty i tym sposobem zabierano nam naszą własność działek nr [...] i [...] i wybudowany legalnie dom, który obecnie po przekrętach nie stoi w naszej działce". Zarządzeniem z 6 grudnia 2011 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał skarżących do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego poprzez wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie oraz okoliczności wskazujących zachowanie terminu do wniesienia skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący stwierdzili, że "dowiedzieli się o bezprawiu i rzeczywistym fałszowaniu dokumentów przez Starostwo Powiatowe w T. i Burmistrza Gminy w T. wraz Agencją Nieruchomości Rolnych we Wrocławiu – dawną również Agencją Własności Rolnych Skarbu Państwa we Wrocławiu [...] grudnia 2011 r. przed skierowaniem skargi do Sądu". W dalszej części pisma skarżący podnieśli m.in., że "do dnia dzisiejszego pewne sprawy są nam nie znane i to Sąd uporczywie blokował sprawy, pozbawiał nas prawa do dokumentów do obrony i nie chciał przeprowadzić dowodów z map geodezyjnych z działki nr [...],[...],[...] w N. i działek z nich utworzonych od 1955-2011 na nasz koszt i na nasz wniosek" (...) "sąd rażąco naruszał art. 2, 45 pkt 1 Konstytucji a w sprawach orzekali sędziowie, którzy z mocy prawa i art. 271 § 1 nie powinni orzekać, bowiem byli to sędziowie ogromnie niesprawiedliwi, stronniczy" (...), ponadto "podstawy wznowienia to art. 273 § 1 pkt 1 i 2 bowiem dopiero teraz zostały wykryte takie okoliczności sprawy, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu a miały one wpływ na wynik sprawy. Dowodami takimi jest antydatowany i fałszowany wyciąg zmian gruntowych nr [...] do którego były wpisane fałszowane księgi wieczyste nr [...] i [...], które poprzedzały naszą księgę wieczystą nr [...]. Nie mieliśmy dostępu do ksiąg wieczystych [...], dopiero w grudniu skorzystaliśmy z pomocy komputera/ oraz przy pomocy innych dokumentów otrzymanych przypadkowo jeszcze w styczniu 2012 mogliśmy dojść do przekonania, że dokumenty są fałszowane na naszą niekorzyść i z tych powodów Sąd pozbawiał nas prawa do dokumentów" (...) "Dalsze podstawy to art. 277, 278 u.op.p.s.a. oraz rażące naruszenie przez Sąd Konstytucji". W kolejnym piśmie z dnia [...] maja 2012 r. skarżący wskazali, że podstawy wznowienia postępowania to: "art. 273 § 1 pkt 1 i 2 u.o.p.p.s.a., art. 277, 278 u.o.p.p.s.a., art. 106 § 3, § 4, § 5 u.o.p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skargę o wznowienie należy odrzucić. Powołując regulacje ustawowe dotyczące kwestii wznowienia postępowania sądowego, tj. art. 270 oraz art. 271-273, art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 - dalej p.p.s.a.) Sąd stwierdził, że w sprawie, wbrew subiektywnemu przekonaniu skarżących, powoływana przez nich podstawa prawna w rzeczywistości nie zachodzi. Z treści skargi o wznowienie postępowania wniesionej w niniejszej sprawie oraz pisma skarżących z dnia [...] stycznia 2012 r. wynika, że D. W. i M. W. swoją skargę o wznowienie postępowania uzasadniają okolicznościami, o jakich mowa w art. 271 pkt 1 oraz w art. 273 § 1 i § 2 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 280 p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym Sąd bada, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Stwierdzając zatem, że wskazywane przez stronę okoliczności w sposób formalny odpowiadają podstawom wznowienia wymienionym w ustawie, Sąd uznał, że badaniu podlega okoliczność, czy skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie trzymiesięcznym, licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Jak zatem podkreślił Sąd, w piśmie z dnia 9 stycznia 2012 r., odpowiadając na wezwanie Sądu, skarżący podali, że dowiedzieli się o bezprawiu i rzeczywistym fałszowaniu dokumentów przez Starostwo Powiatowe w T. i Burmistrza Gminy w T. wraz z Agencją Nieruchomości Rolnych we Wrocławiu w dniu [...] grudnia 2011 r. Oświadczyli, że nie mieli dostępu do ksiąg wieczystych i dopiero w grudniu skorzystali z pomocy komputera i internetu oraz przy pomocy innych dokumentów otrzymanych przypadkowo jeszcze w styczniu 2012 mogli dojść do przekonania, że dokumenty są fałszowane na ich niekorzyść i z tych powodów Sąd pozbawiał ich prawa do dokumentów. Jak zauważył Sąd, skarżący w żaden sposób nie przedstawili okoliczności, w których mieli uzyskać informacje o "bezprawiu i rzeczywistym fałszowaniu dokumentów", a oświadczając, że doszli do przekonania, iż dokumenty są fałszowane m.in. "przy pomocy innych dokumentów otrzymanych przypadkowo jeszcze w styczniu 2012", nie przedstawiają tych "innych dokumentów" i ich nie konkretyzują. Mówiąc zaś o fałszowaniu dokumentów skarżący nie powołują się na prawomocne orzeczenia podejmowane w postępowaniu karnym, co sprawia, że nie jest możliwe ustalenie, kiedy D. W. i M. W. mogli powziąć wiadomość o fałszowaniu dokumentów. Podnosząc zaś jako podstawę wznowienia art. 271 pkt 1 p.p.s.a., skarżący w ogóle nie podają, kiedy mieli powziąć informacje, na podstawie których zarzut ten sformułowali. Ponadto, jak wskazał Sąd, o pozbawieniu strony możliwości działania, w tym prawa do dokumentów, można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania, a taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca. Przesłanka zaś podrobienia lub przerobienia dokumentu może stanowić podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego jedynie wtedy, gdy zostało prawomocnie potwierdzone oraz istnieje związek takiego dokumentu z kwestionowanym orzeczeniem sądu. Orzeczenie to musiałoby być oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym. W niniejszej zaś sprawie, jak podkreśla Sąd, skarżący domagają się wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 3 października 2008 r. II SA/Wr 477/05, którym odrzucona została skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...]. W tej sprawie prawomocne orzeczenie nie zostało więc oparte na sfałszowanym dokumencie, z którego dowód został przez Sąd przeprowadzony w trybie art. 106 § 5 p.p.s.a. Co więcej, ze względu na ściśle procesowy charakter poddanego wówczas sądowej kontroli postanowienia a powoływanymi obecnie przez skarżących okolicznościami nie występuje jakikolwiek związek, który chociażby uprawdopodobniałby iż podnoszona podstawa zachodzi. Ponadto Sąd wskazał, że nie można podnosić zarzutu orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy i na tej podstawie żądać wznowienia postępowania w sytuacji, gdy zarzut taki został w poprzedniej sprawie, przed jej uprawomocnieniem się, rozpatrzony, a sąd nie dopatrzył się wówczas podstaw do wyłączenia sędziego z mocy ustawy, czy na wniosek. Również ogólne określenie terminu, w którym strona dowiedziała się o podstawie (podstawach) wznowienia, zwłaszcza w powiązaniu z faktem, że skarżący bardzo ogólnie i bez żadnych konkretów przedstawiają wspomniane podstawy, Sąd uznał za brak uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do złożenia w niniejszej sprawie skargi, chociaż pismem z dnia 13 grudnia 2011 r. skarżący zostali wezwani m.in. do wskazania – stosownie do art. 280 § 2 p.p.s.a. – okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi. Okoliczności takich skarżący jednak nie wskazali, poprzestając na podaniu terminu, w którym mieli dowiedzieć się o podstawach wznowienia, czyniąc to zresztą bardzo ogólnie. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że zawarte w piśmie z dnia 9 stycznia 2012 r. twierdzenia skarżących dotyczące zachowania terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania są w istocie gołosłowne i niczym nie poparte, a zatem, że D. W. i M. W. nie uprawdopodobnili zachowania terminu do złożenia skargi. Okoliczności te nie zostały również skonkretyzowanie w piśmie skarżących z dnia 14 maja 2012 r. Stwierdzając zatem, że w sprawie brak jest ustawowej podstawy do wznowienia postępowania sądowego, Sąd I instancji na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia D. i M. W., reprezentowani przez adwokata, wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zakwestionowanemu postanowieniu zarzucili (cyt.): "1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 1 i 2 u.o.p.p.s.a. 2. rażące naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 literę a, b, c pkt 2, pkt 3 i § 2 u.o.p.p.s.a. 3. rażące naruszenie art. 134 § 1 u.o.p.p.s.a. "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany z zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezastosowanie przepisu art. 134 § 1 u.o.p.p.s.a. jest równoznaczne z naruszeniem prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie" - rażącego naruszenia art. 134 § 2 (nieczytelne) wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynność. - rażącego naruszenia art. 135 u.o.p.p.s.a. "Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich prowadzonych sprawach w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia." - rażącego naruszenia art. 280 u.o.p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi nie posiadającej żadnego z braków wymienionych w tym przepisie "Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie czy opiera się na ustawowej podstawie ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań Sąd odrzuci wniosek w przeciwnym razie wyznaczy rozprawą" - rażące naruszenie art. 279 w związku z art. 277 u.o.p.p.s.a." Pismem procesowym z dnia 28 września 2012 r. D. W. wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej i zwrot kosztów kasacji. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Jak wynika z brzmienia art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może ograniczyć się do powtórzenia treści przepisów, które w ocenie skarżącego zostały naruszone, ale również koniecznym jest wskazanie, na czym to naruszenie polega oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe stwierdzić należy, że pismo wniesione przez pełnomocnika skarżących nie spełnia wymogów zawartych przez ustawodawcę w dyspozycji art. 176 P.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które wymienia w sposób chaotyczny, a następnie cytuje, nie określa, jaki wpływ na wynik sprawy mają wskazywane uchybienia Sądu. W uzasadnieniu zaś skargi kasacyjnej skopiowana została treść wybranych przez autora skargi kasacyjnej przepisów ustawy Prawo budowlane. Taki sposób zredagowania wysoce sformalizowanego pisma procesowego, jakim jest skarga kasacyjna, budzi wątpliwości interpretacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zaś uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do intencji skarżącego w przedstawieniu zarzutów. Wobec powyższego uznać należy, że skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie spełnia wymogów ustanowionych w art. 176 w związku z art. 174 p.p.s.a. Powyższe braki skargi kasacyjnej są brakami istotnymi i nieusuwalnymi. Brak tych elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej uniemożliwia merytoryczne jej rozpoznanie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w związku z art. 180 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.