III SA/Po 567/21

SENTENCJA Dnia 26 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia WSA Szymon Widłak Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2021 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z.o.o w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oddala skargę UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Zarządu Dróg Miejskich w P. z [...] września 2020 r. w przedmiocie: 1. zezwolenia stronie na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w P. o pow. 40 m˛ (chodnika) od [...] sierpnia 2020 r. do [...] września 2020 r., stanowiącej działkę ew. nr [...] w obrębie G.; 2. pobraniu od strony opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót w pasie drogowym lub zajęcia na zasadach wyłączności w wysokości [...] zł. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a.". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, co następuje. Strona wniosła o zezwolenie na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego. W szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej (art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych; Dz. U. z 2020 r., poz. 470; dalej: "u.d.p."). Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 u.d.p.). Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1 i 4 u.d.p., ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień (art. 40 ust. 4 u.d.p.). Wysokość opłaty ustalono na podstawie uchwały Nr XLV/469/IV/2004 Rady Miasta P. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta P. (Dz. Urz. Woj. W.. z 2018 r., poz. 1398). Skoro strona jest właścicielem przedmiotowej działki stanowiącej drogę gminną, w interesie strony jest uregulowanie spraw własnościowych w innym postępowaniu. Przedmiotem niniejszego postępowania jest zaś jedynie zezwolenie na zajęcie pasa drogowego i nałożenie związanej z tym opłaty. W skardze strona zarzuciła naruszenie: 1. art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej: "P.b.", art. 39 ust. 3 i art. 40 ust. 1 u.d.p. przez błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że za zajęcie pasa drogowego przez skarżącego będącego właścicielem działki stanowiącej pas drogowy pobiera się opłatę; 2. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego i przyjęcie, że skarżący nie ma tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością do celów budowlanych, w związku z czym pobrano opłatę za zezwolenie od jej właściciela; 3. art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, a w szczególności niewyjaśnienie przyczyny, dla której od właściciela działki pobrano opłatę za korzystanie z jego własności. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w której nakłada ona na niego opłatę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podziela stanowisko organu. W związku z jego omówieniem, jego powtarzanie byłoby zbędne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje. Kluczowa dla rozstrzygnięcia jest okoliczność, czy za zajęcie pasa drogowego, nawet stanowiącego własność wnioskodawcy, pobiera się opłatę. Rację ma organ, że opłatę taką pobiera się niezależnie od tego, kto jest właścicielem zajętego pasa drogowego. Jest tak dlatego, że za zajęcie pasa drogowego przewiduje się pobranie opłaty (art. 40 ust. 3 u.d.p.). Sformułowanie art. 40 ust. 3 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę wskazuje, że zajęcie związane jest z obowiązkiem odpłatności, którego wysokość, stosownie do art. 40 ust. 11 u.d.p., ustala w drodze decyzji właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Pobranie opłaty przy udzieleniu zezwolenia jest zatem obligatoryjne (por.: prawomocny wyrok o sygn. akt II SA/Go 56/12 - dostępny na stronie internetowej [...] - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). Nie ma regulacji wyłączającej pobranie takiej opłaty tylko z tego powodu, że wnioskodawca jest właścicielem zajętej nieruchomości. Wyraźnie wyłączone jest pobranie opłaty jedynie za zajęcie pasa drogowego w związku z umieszczaniem w pasie drogowym tablic informujących o nazwie formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 115 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz znaków informujących o formie ochrony zabytków (art. 40 ust. 6a u.d.p.). Skoro tak, to w kontrolowanej sprawie nie ma znaczenia, kto jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Nawet jeżeli jest nim skarżący, i tak pobiera się opłatę za zezwolenie na jej zajęcie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt II GSK 1193/18 (dostępny w CBOSA) zagadnienie prawne dotyczące prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną nie ma prawnego znaczenia w postępowaniu o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, udzielanego na podstawie art. 40 ust. 1 i 2 u.d.p. W konsekwencji nie ma podstaw prawnych do wymagania od organu (zarządcy drogi) wykazania prawa własności pasa drogowego w postępowaniu o udzielenie zgody na zajęcie tego pasa w drodze decyzji administracyjnej. Oceny tej nie zmienia treść art. 2a ust. 2 u.d.p., który jakkolwiek określa, że drogi gminne stanowią własność gminy, jednak jest to norma adresowana do organów administracji, mająca na celu ustawowy podział sfery władztwa publicznoprawnego nad drogami, biorąc pod uwagę rodzaj drogi. Zajęta nieruchomość stanowi chodnik, który jest częścią drogi przeznaczoną do ruchu pieszych (art. 4 pkt 6 u.d.p.). Z kolei droga wchodzi w skład pasa drogowego (art. 4 pkt 1 u.d.p.). Nie naruszono zatem wskazanego w skardze art. 3 pkt 11 P.b. stanowiącego definicję prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie ma on zresztą w ogóle zastosowania w kontrolowanym postępowaniu. Organ nie naruszył również z wyżej wskazanych przyczyn powołanych w skardze, niżej powołanych przepisów. W szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej (art. 39 ust. 3 u.d.p.). Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej (art. 40 ust. 1 u.d.p.). Organ w sposób wystarczający dał wyraz swemu stanowisku w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Niezasadne są zatem z powyższym względów zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania. Wobec tego Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.