II GW 88/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty Świebodzińskiego z dnia 3 września 2021 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Świebodzińskim a Starostą Szamotulskim w przedmiocie przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu postanawia: wskazać Starostę Świebodzińskiego jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy. UZASADNIENIE Wnioskiem z 3 września 2021 r. Starosta Świebodziński działając na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej : k.p.a.) oraz art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Starostą Szamotulskim poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku w przedmiocie wskazania organu właściwego do przyjęcia wniosku złożonego 24 czerwca 2021 r. przez [...], [...], ul. [...], o zbyciu pojazdu marki AUDI A6, nr rej. [...]. Starosta Świebodziński wskazał, że 29 czerwca 2021 r. Wydział Komunikacji i Transportu Starostwa Świebodzińskiego zawiadomił Starostę Szamotulskiego, że właściciel pojazdu w zawiadomieniu o zbyciu pojazdu wskazał jako siedzibę miejscowość Szamotuły, zatem Starosta Szamotulski jest organem administracji publicznej właściwym do rozpatrzenia wniosku (zawiadomienia o zbyciu pojazdu). W ocenie Starosty Świebodzińskiego przepisy § 4 ust. 2 załącznika numer 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r., poz. 213 ze zm.) nie wskazują organu właściwego do załatwienia sprawy związanej z zawiadomieniem o zbyciu pojazdu. Dlatego też, przy ustalaniu właściwości organu należy przyjąć jako właściwy sposób wskazany w przepisach art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., co potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienia z: 2 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OW 60/20; 27 stycznia 2021 r, sygn. akt I OW 194/20). W dniu 8 lipca 2021r. do Starostwa Powiatowego w Świebodzinie wpłynęło powtórne zawiadomienie Starosty Szamotulskiego o zbyciu ww. pojazdu przekazane do rozpatrzenia według właściwości przez Starostwo Powiatowe w Świebodzinie. Starosta Szamotulski wskazał na rozstrzygnięcie sporu o właściwość w analogicznej sprawie postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 79/20. Wskazując na rozbieżne orzecznictwo Starosta Świebodziński wniósł o rozstrzygnięcie, który organ jednostki samorządu terytorialnego jest właściwy do załatwienia sprawy. W odpowiedzi na wniosek Starosta Szamotulski wniósł o wskazanie, że organem właściwym jest Starosta Świebodziński, argumentując jak w piśmie przekazującym sprawę do rozpatrzenia Staroście Świebodzińskiemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej cyt. jako: p.p.s.a.) w związku z art. 4 tej ustawy z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w powyższych przepisach, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w tej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Starostą Świebodzińskim a Starostą Szamotulskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450; dalej cyt. jako: p.r.d.), właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Obowiązek ten jest zagrożony administracyjną karą pieniężną (art. 140mb pkt 2 p.r.d.). Skoro niewykonanie obowiązku albo data jego wykonania może mieć znaczenie z punktu widzenia odpowiedzialności administracyjnej, to uznać należy, że przyjęcie zawiadomienia o wypełnieniu tego obowiązku przez starostę należy zakwalifikować jako czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynność starosty jest bowiem następstwem wykonania obowiązku przez podmiot administrowany, którego nieterminowe wykonanie jest zagrożonego sankcją administracyjną. Z tego względu, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy podzielić stanowisko przyjęte w orzecznictwie, że przyjęcie przez starostę zawiadomienia o zbyciu pojazdu, jest czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Spory pomiędzy organami w kwestii właściwości (kompetencji) organów dotyczących czynności lub aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., przedmiotem kognicji NSA. Skoro bowiem te czynności lub akty podlegają kontroli legalności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w systemie prawa brak jest uniwersalnych rozwiązań dotyczących rozwiązywania takich sporów, to przyjąć należy, że art. 4 p.p.s.a. w związku z art. 15 pkt 4 p.p.s.a. stanowi podstawę do rozstrzygania o tych sporach przez NSA. Kwestia organu właściwego do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA w składzie rozpoznającym niniejszy wniosek Starosty Świebodzińskiego podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, że organem właściwym do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu jest organ rejestracji pojazdu (np. postanowienia NSA: z 1 grudnia 2020r. sygn. akt I OW 97/20, z 27 maja 2021 r. sygn. akt II GW 19/21, z 14 lipca 2021 r. sygn. akt II GW 31/21 i z 27 lipca 2021 r. sygn. akt II GW 44/21; treść cytowanych orzeczeń dostępna jest na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Konsekwencją przyjęcia, że przedmiotem sporu nie jest sprawa w rozumieniu art. 1 k.p.a., lecz czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest to, że - wbrew twierdzeniom wniosku - nie mają zastosowania przepisy k.p.a. określające właściwość miejscową organu, w tym art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. Przepisy te mogą być jedynie wskazówką interpretacyjną w procesie wykładni. Określony w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. obowiązek właściciela zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu dotyczy pojazdów zarejestrowanych. Z kolei przepisy dotyczące czasowego wycofania pojazdu z ruchu (art. 78a ust. 1) czy wyrejestrowania pojazdu (art. 79) wskazują wprost, że organem właściwym w tych sprawach jest organ miejsca ostatniej rejestracji pojazdu. Powyższe uzasadnia przyjęcie, że kwestie o charakterze "rejestrowym" leżą w gestii organu rejestracji. Za takim określeniem właściwości miejscowej organu przemawiają wyniki wykładni systemowej i względy praktyczne. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2130 ze zm.) dokumenty przedstawione do rejestracji lub wyrejestrowania, których zgodnie z rozporządzeniem nie zwraca się właścicielowi pojazdu oraz odpowiednio kserokopie dokumentów, organ rejestrujący zatrzymuje i tworzy indywidualne teczki, zwane "aktami pojazdu", które przechowuje się według numerów rejestracyjnych pojazdów. Skoro według powołanego przepisu organ rejestrujący tworzy indywidualne teczki pojazdu zarejestrowanego, to logiczne jest, że dokumenty dotyczące zawiadomienia o zbyciu pojazdu także należy składać do tego organu. Dokonując oceny właściwości organu do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu, należy zatem uwzględnić, że czynność ta związana jest z koniecznością zapewnienia aktualności danych związanych m.in. z właścicielem pojazdu, wpływając na pewność obrotu pojazdami oraz przyczyniając się do możliwości zidentyfikowania osoby, na której ciąży szereg obowiązków prawnych związanych z własnością pojazdu. Ze względu na konieczność zapewnienia ciągłości wpisów dokonywanych w stosownych rejestrach, zawiadomienie o zbyciu pojazdów powinno być dokonane wobec tego organu, przed którym zostały one zarejestrowane. W konsekwencji należy zatem w rozpoznawanej sprawie uznać, że organem właściwym do przyjęcia złożonego zawiadomienia o zbyciu pojazdu jest Starosta Świebodziński, będący organem, który zarejestrował pojazd. Z powyższych względów NSA, działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.