III OSK 6611/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1808/20 o odrzuceniu skargi M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2020 r., nr SKO.DM.4022.22.2020 w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania postanawia: oddalić skargę kasacyjną. 1 UZASADNIENIE Postanowieniem z 2 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 12 czerwca 2020 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania (pkt 1) oraz odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy (pkt 2). W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca wraz z ww. skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem tego Sądu postanowienie wydane na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Zgodnie z art. 141 k.p.a na wydane w toku postępowania postanowienia stronie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Postanowienia, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a.). Stosownie do unormowania zawartego w art. 59 § 1 k.p.a. zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Wobec powyższego, w ocenie tego Sądu, zaskarżone postanowienie nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Czyni to wniesioną skargę niedopuszczalną i obliguje sąd do jej odrzucenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), skargę odrzucił. Jednocześnie stwierdził, że w tym stanie rzeczy nie było podstaw do rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Oczywista bezzasadność skargi M. Z. wynikała z jej niedopuszczalności, zatem na podstawie art. 247 p.p.s.a. Sąd ten odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiodła skarżąca reprezentowana przez adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy, zaskarżając je w "zakresie pkt 2". Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Nadto wniosła o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. Pełnomocnik skarżącej wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, to jest "art. 58 § 1 pkt 6" i uznanie, że skarga z 30 września 2020 r. dotyczyła postanowienia korzystnego dla M. Z., od którego nie przysługuje zażalenie, podczas gdy postanowienie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z 12 czerwca 2020 r. nie posiada rozstrzygnięcia dotyczącego skarżącej, ponieważ w osnowie postanowienia wskazano, że przywrócenie terminu do złożenia odwołania dotyczy odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z 17 sierpnia 2015 r. [...], a skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z 19 marca 2020 r. [...]. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej odniesiono się do powyższego zarzutu. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w sprawie nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych przytoczonych w skardze kasacyjnej. W skardze kasacyjnej podniesiono jedynie jeden zarzut – naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, to jest "art. 58 § 1 pkt 6". Jak wspomniano wyżej, granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy kasacyjne. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z tych względów obowiązkiem strony jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej. Poczynienie ww. uwag było konieczne, ponieważ niniejsza skarga kasacyjna nie spełnia wymagań konstrukcyjnych dla tego środka zaskarżenia. Po pierwsze, autor skargi kasacyjnej zaskarżył przedmiotowe postanowienie "w zakresie pkt 2", a więc w części dotyczącej odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy. Tymczasem, w dalszej części skargi kasacyjnej odniósł się do kwestii związanych z odrzuceniem skargi, zaś we wnioskach zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Po drugie, autor skargi kasacyjnej nie podał aktu prawnego, którego przepis został naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Oczywiście można domniemywać, że autor skargi kasacyjnej być może miał na myśli art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., niemniej w świetle powyższych wywodów byłoby to niedopuszczalne. Powyższe błędy konstrukcyjne skargi kasacyjnej spowodowały, że Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł jej rozpoznać merytorycznie. Ubocznie można jedynie wyjaśnić, że na postanowienie organu o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania skarga nie przysługuje. Postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna kontrolę instancyjną, uruchamiając postępowanie odwoławcze. Postanowienie takie nie jest zatem postanowieniem, o którym wspomina art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., nie służy bowiem na nie zażalenie, ani nie zamyka ono stadium postępowania administracyjnego, nie kończąc tego postępowania, ani nie rozstrzygając sprawy co do istoty. Skoro kontrola legalności takiego postępowania przez sąd administracyjny jest wykluczona, Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę. Nadto zwrócić można uwagę, że błędy w sentencji postanowienia organu mogą być prostowane (art. 113 k.p.a.). Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a. Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania wyjaśnić trzeba, iż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258- 261 p.p.s.a. ----------------------- 2