I Ns 365/20

Sądy powszechne2025-05-07

Sygnatura

I Ns 365/20

Data orzeczenia

2025-05-07

Rodzaj

DECISION

Treść orzeczenia

sygn. akt I Ns 365/20 <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> Dnia 7 maja 2025 roku Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny w następującym składzie: PrzewodniczącySędzia Z. M. Protokolant p.o. stażysty A. P. (1) po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. w Opocznie na rozprawie sprawy z wniosku R. S. z udziałem M. S. o stwierdzenie nabycia spadku POSTANAWIA: 1. stwierdza , że spadek po S. S. (1) s. J. i K.  PESEL (...) zmarłym dnia 21 marca 2019 roku w T. , ostatnio zamieszkałym w D. na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyły: - żona R. S. z domu D. c. J. i S. (ur. (...) w S. ) w 1/2 ( jednej drugiej) części , - córka M. S. z domu S. c. S. i T. D.  ( ur.(...) w P. ) w 1/2 ( jednej drugiej) części ; 2. stwierdza , że wnioskodawczyni i uczestniczka postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 365/20 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> We wniosku z dnia 7 stycznia 2020 r. (data wpływu) wniesionym do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim wnioskodawczyni R. S. domagała się stwierdzenia nabycia spadku po S. S. (1) zmarłym dnia 21 marca 2019 r. przed śmiercią zamieszkałym w D. – na podstawie testamentu. W uzasadnieniu wniosku podała, że spadkodawca S. S. (1) zmarł w dniu 21.03.2019 r. i pozostawił testament. W dniu śmierci był żonaty, związek małżeński zawierał dwa razy. Separacja nie była orzeczona wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim. Wskazała, iż spadkobiercami są R. S. i M. S.. /vide: - wniosek wraz z uzasadnieniem i załącznikami k. 3 – 7/ Pismem z dnia 3 listopada 2020 r. (data wpływu) uczestniczka postępowania M. S. podała, że wobec braku możliwości stawienia się w Polsce, z uwagi na panującą pandemię wywołaną wirusem (...)19 kwestionuje sporządzony przez spadkodawcę – jej ojca – testament. /vide: - pismo k. 39 – 40/ W toku postepowania : – wnioskodawczyni reprezentowana przez pełnomocnika adwokata - wniosła o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu notarialnego sporządzonego przez spadkodawcę 6 marca 2019 roku , - uczestniczka postępowania reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego - wniosła o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawy na rzecz żony i córki.  /vide:- skrócone protokoły rozpraw/ Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2025 roku: -pełnomocnik wnioskodawczyni popierał wniosek i wnosił o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu, -pełnomocnik uczestniczki postępowania wnosił o stwierdzenie nabycia spadku an podstawie ustawy i zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki postępowania kosztów.  /vide:- skrócony protokół rozprawy z 23.04.2025r  k.301-301v nagranie koperta k.302/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: S. S. (1) zmarł w dniu 21 marca 2019 r. w T., ostatnio zamieszkiwał w D. w gminie A.. Jako spadkobierców ustawowych pozostawił żonę R. S. oraz córkę z poprzedniego małżeństwa – M. S.. Dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych spadkodawca nie pozostawił. Nikt nie składał oświadczeń woli o przyjęciu lub odrzuceniu spadku i nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. Nikt nie zrzekł się dziedziczenia. Spadkodawca sporządził testament notarialny. /dowód: - zapewnienie spadkowe wnioskodawczyni R. M. –  S. skrócony protokół rozprawy z dnia 07.12.2020 r. k. 47  nagranie koperta k. 48,  - odpisy skrócone aktów stanu cywilnego k. 4, 7 i 308/ W dniu 6 marca 2019 r. został sporządzony w formie aktu notarialnego przed notariuszem B. G. w Kancelarii Notarialnej w O. za numerem Rep. A Nr 3574/2019 testament S. S. (1), w którym oświadczył, że: - z chwilą jego śmierci nieruchomość składającą się z zabudowanej działki gruntu o numerze ewidencyjnym (...) o powierzchni 0,0354 ha położoną w miejscowości D., gminie A., powiecie (...), województwie (...), dla której Sąd Rejonowy w Opocznie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą (...) nabywa jego żona R. S., - do pozostałego spadku jaki po nim pozostaje powołuje swoją żonę R. S. w całości, - wydziedzicza swoją córkę M. S., gdyż nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych a w szczególności od co najmniej kilku lat nie interesuje się nim, nie udziela mu żadnej pomocy, nie odwiedza go, nie składa życzeń, nie utrzymuje z nim żadnego kontaktu, - zwalnia R. S. z obowiązku zaliczenia otrzymanej w wyniku niniejszego zapisu windykacyjnego nieruchomości na schedę spadkową. Testament został otwarty i ogłoszony w Sądzie Rejonowym w Opocznie w dniu 7 grudnia 2020 r. w sprawie sygn. akt I Ns 519/20. /dowód: - akta sprawy Sądu Rejonowego w Opocznie sygn. akt I Ns  519/20: testament k. 2, protokół z otwarcia i ogłoszenia testamentu k.3-3v / Zasada jest taka, że przy czynności notarialnej zwłaszcza testamentu jest tylko osoba zainteresowana - testator. Notariusz zawsze rozmawia przed testamentem z testatorem czy treść testamentu jest zgodna z jego wolą, wyjaśnia mu skutki takiej czynności, pyta go czy nie ma jakiś okoliczności, czy ktoś go nie skłania, nie naciska do podpisania testamentu. Przy tych czynnościach notariusz na podstawie rozmowy orientuje się czy testator jest świadomy tego co czyni. Notariusz zadaje pytania selektywne: jak się pan nazywa, po co pan przyszedł, pytania o sytuacji bieżącej, żeby się zorientować czy osoba jest poczytalna. Testator S. S. (1) powiedział notariuszowi, że chce, żeby ta czynność pozostała w ścisłej tajemnicy. Testator był świadomy co czyni, zdawał sobie sprawę ze stanu swojego zdrowia i przyjechał sporządzić testament u notariusza. Nie był to nietypowy testament. /dowód: - zeznania świadka B. G. skrócony protokół  rozprawy z 24.06.2021 r. k. 75v nagranie koperta k. 78/ Córka zmarłego to M. S.. Mieszkała w P., gdzie skończyła szkołę, zdała maturę i wyjechała do Stanów Zjednoczonych. Tam się dokształcała, dostała pracę i wyszła za mąż. Od tamtej pory rzadko przyjeżdżała. Spadkodawca nieraz chwalił się bratu, że mu córka paczki przysyłała i że ma mu przysłać większą sumę pieniędzy. Relacje pomiędzy spadkodawcą a jego córką były poprawne, chociaż widywali się bardzo rzadko. Spadkodawca wstąpił w związek małżeński z wnioskodawczynią R. S.. O tym nie informował nikogo z rodziny. Stan zdrowia spadkodawcy przed poznaniem wnioskodawczyni był dość dobry, miał nadciśnienie i cukrzycę, ale się leczył. Później jego stan zdrowia zaczął się sukcesywnie pogarszać.  /dowód: - zeznania świadków: A. S. skrócony protokół  rozprawy z 24.06.2021 r. k. 75v – 76  nagranie koperta k. 78,  H. S. skrócony protokół  rozprawy z 24.06.2021 r. k. 76 – 76v  nagranie koperta k. 78,  T. S. skrócony protokół rozprawy  z 24.06.2021 r. k. 76v – 79 nagranie  koperta k. 78,  Z. S. skrócony protokół  rozprawy z 22.09.2021 r. k. 92v nagranie  koperta k. 94/ S. S. (1) zgłosił się do lekarza POZ który stwierdził u niego zaburzenia pamięci i skierował go na badania laboratoryjne. Był on pacjentem tego lekarza około 1,5 miesiąca. Z uwagi na pogarszający się stan jego zdrowia lekarz skierował go do neurologa podejrzewając organiczne uszkodzenie mózgu. /dowód:- zeznania świadka T. K. skrócony protokół rozprawy z 29 .03. 2023 roku k.198 v – 199 nagranie koperta k.201/ Sąsiad S. A. W. słyszał, że S. S. (1) miał konflikt ze swoją córką. Wiedział, że pojechał on z żoną do notariusza żeby przepisać jej majątek . Odwiedził go w szpitalu dwa- trzy dni przed śmiercią i wtedy S. S. (1) rozpoznał go. /dowód:- zeznania świadka A. W. skrócony protokół rozprawy z 29 .03. 2023 roku k. 199 nagranie koperta k.201/ Sąsiad S. H. B. słyszał jak S. S. (1) żalił się na swoją córkę mówiąc, że córka pojechała do Ameryki i przykro że tam została. Nie zaważył on zaników pamięci u S. S. (1) tylko zauważył zaniki pamięci u siostry S. S. (1). /dowód:- zeznania świadka H. B. skrócony protokół rozprawy z 29 .03. 2023 roku k. 199v nagranie koperta k.201/ S. S. (1) leczył się w (...) Centrum (...) w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej (...) w S. (...) , (...) w P., (...) Sp. zo.o w B.  /dowód:- informacja medyczna osobista  k.59-60 dokumentacja medyczna  k. 105-123, k.124-126, k.127-137v, k.256-266v/ S. S. (1) w okresie sporządzania testamentu w 2016 r. miał 68 lat i cierpiał na przewlekłe choroby somatyczne, które zdiagnozowane były już od kilku lat (cukrzyca, nadciśnienie), ponadto od ok. 3 miesięcy występowały już u niego zaburzenia pamięci, co wynika z dokumentacji lekarskiej lekarza rodzinnego i co stwierdzała wnioskodawczyni R. S. podczas przyjęcia testatora do leczenia w oddziale neurologii w dniu 09.03.2019 r. Przyczyną główną obserwowanych przez otoczenie i badających testatora lekarzy był toczący się proces zanikowy mózgowia, co znalazło potwierdzenie w badaniach diagnostycznych ośrodkowego układu nerwowego. Sądząc po obrazie CT i (...) wykonanych podczas hospitalizacji testatora w oddziale neurologii, u testatora już od dłuższego czasu (liczonego w miesiącach, a nawet latach) toczył się proces degradacji oun o etiologii mieszanej zanikowo – naczyniowej, co klinicznie odpowiada otępieniu mieszanemu alzheimerowsko – naczyniowemu, czyli stopniowo narastającymi zaburzeniami pamięci z okresowym znacznymi skokowo pogorszeniami. Analizując zeznania świadków można stwierdzić, że świadkowie H. S. i A. S. wskazują na pogorszenie stanu zdrowia testatora od czasu zawarcia przez niego drugiego małżeństwa, szczególnie wskazywane jest pogorszenie pamięci (zapamiętywanie). Z kolei świadkowie T. S. i Z. S. nie podają konkretnych danych, aby wnioskować z ich wypowiedzi o stanie psychicznym testatora. Z kolei zeznania świadka B. G. są w znacznej części opisem czynności jakie zwykle wykonuje się podczas spisywania oświadczenia woli przez zgłaszającego się do jego kancelarii, mało jest wyraźnych i kategorycznych stwierdzeń dotyczących stanu psychicznego S. S. (1). Przeważające dane, w tym z dokumentacji medycznej wraz z wywiadem z dnia 09.03.2019 r. jakiego żona testatora udzieliła lekarzowi przyjmującemu do leczenia szpitalnego testatora S. S. (1) i zapisanego w dokumentacji medycznej w postaci słów: „według żony od 3 miesięcy jest inny, niesamodzielny, wszystko zapomina, przewraca się” oraz wyniki badań diagnostycznych mózgowia testatora wskazują, że w dniu 06.03.2019 r. S. S. (1) nie był zdolny do złożenia oświadczenia woli z powodu zaburzeń funkcji poznawczych, tj. zapamiętywania, uwagi, kojarzenia, sądzenia, wyciągania wniosków. Pewną przeciwwagą do tych danych wydają się być zeznania notariusza, ale należy zauważyć, że nie są one kategoryczne, a notariusz zobowiązany jest co prawda do oceny zdolności osoby do dokonania oświadczenia woli, ale nie jest on osobą posiadającą odpowiednio poszerzoną wiedzę na ten temat i przy niedokładnym pogłębieniu kontaktu może on mylnie ocenić osobę jako zdolną do oświadczenia woli. Tak więc zeznania notariusza B. G. są bardzo słabą przeciwwagą dla dokumentacji medycznej. S. S. (1) w dniu 06.03.2019 r., tj. w dacie sporządzenia testamentu notarialnego nie miał zdolności swobodnego i świadomego podejmowania decyzji i wyrażania woli z powodu znacznego deficytu funkcji poznawczych, który w oparciu o dane z akt sprawy należy określić jako zespół otępienny o mieszanej etiologii naczyniowo – alzheimerowskiej nasilony w stopniu znacznym. /dowód: - opinia biegłego sądowego specjalisty psychiatrii A.  R. k. 163 – 164/ Biegły sądowy specjalista neurochirurg ocenia , że : - testament sporządzony przez S. S. (1) w dniu 6 marca 2019 r. był tworzony świadomie. -choroby na jakie spadkodawca chorował były chorobami somatycznymi i nie wpływały w jakiś szczególny sposób na „zniszczenie procesów myślenia i podejmowania decyzji”. Ten biegły sądowy specjalista neurochirurg zastrzega , że ostateczna decyzja w tej sprawie należeć musi do biegłego psychiatry. W przypadku oceny zdolności testowania osoby zmarłej zasadniczą rolę pełnić powinna opinia biegłego psychiatry. /dowód: - opinia pisemna biegłego sądowego specjalisty neurochirurga  K. S. k. 204 – 206/ Z punktu widzenia neurologa spadkodawca S. S. (1) w chwili sporządzania testamentu w dniu 6 marca 2019 r. był w stanie świadomie i swobodnie powziąć decyzję i świadomie wyrazić swoją wolę. Biegły sądowy specjalista neurolog A. P. (2) podkreśla jednak , że w przypadku oceny zdolności testowania osoby zmarłej wiodącą rolę pełnić powinna opinia biegłego psychiatry. /dowód: - opinia pisemna biegłego sądowego specjalisty neurologa  A. P. (2) k. 238 – 246/ W aktach nie ma dokładnych informacji na temat poziomu wykształcenia S. S. (1), ale nikt nie sugeruje, ze był upośledzony umysłowo. Nie ma mowy o tym, żeby kiedykolwiek przechodził chorobę psychiczna - psychozę lub endogenne zaburzenia nastroju. Nie ma informacji świadczących, że kiedykolwiek leczył się psychiatrycznie. Pojawiają się sugestie, że nadużywał alkoholu, szczególnie po zawarciu drugiego małżeństwa, jednak nie są na tyle konkretne, by z jakąkolwiek dozą prawdopodobieństwa stwierdzić uzależnienie. Gdyby nawet występowało - samo w sobie nie znosiłoby zdolności do czynności prawnych. U opiniowanego przed śmiercią doszło do nacieku tkanek mózgowych o niejasnym charakterze - być może nowotworowym (jest to najbardziej prawdopodobne, tak też ostatecznie przyjęto w szpitalu), być może zapalnym, który stal się wyjściową przyczyna jego zgonu. Pierwsze objawy choroby pojawiły się już w grudniu. Niestety, spadkodawca zmarł przed ukończeniem diagnostyki. Szkoda też, że mimo monitu nie nadesłano z (...) Centrum (...) pełnej dokumentacji z jego leczenia, tylko powtórnie karty informacyjne, jednak i one pozwalają na wydanie wiążącej opinii. W obecnej sprawie wydano już trzy opinie: psychiatryczną, neurochirurgiczną i neurologiczną. Z konieczności obecna opinia stanowi w pewnym sensie metaanalizę ustaleń tych źródeł i weryfikuje poczynione w nich ustalenia. Autorka opinii psychiatrycznej ma racje niestety tylko w tym, ze intuicyjnie wyciąga trafne wnioski co do stanu świadomości opiniowanego. Poza tym z opinią tą nie sposób się zgodzić nie było żadnych podstaw do sformułowania u opiniowanego rozpoznania choroby Alzheimera. Swój wniosek wysnuła chyba jedynie na podstawie tego, iż w poradni ogólnej zapisano lek stosowany w hamowaniu postępów tej choroby (co było oczywiście posunięciem nietrafnym, niemniej jednak samo w sobie sporo mówi o stanie psychicznym). Biegła w swojej opinii - nawet w omówieniu wyników badań obrazowych! - całkowicie pominęła naciek w mózgu, jego możliwe przyczyny i konsekwencje. Diagnozy otępienia nie można by u spadkodawcy postawić nie tylko ze względu na ten naciek, ale i z innej, metodologicznej przyczyny: trzymając się reguł nie można zdiagnozować otępienia, jeżeli objawy nie utrzymują się przez sześć miesięcy, tymczasem spadkodawca zmarł po najwyżej czterech miesiącach występowania symptomów. W opinii neurochirurgicznej biegły nadał przesądzające znacznie tomografii komputerowej z 9.03.2019 roku i na podstawie tego, iż nie opisano w niej obrzęku mózgu doszedł do wniosku, że nie mogło być zaburzeń świadomości. Wspomina o wyniku badania technika magnetycznego rezonansu jądrowego z 14.03.2019 roku, kwitując go: Obraz MR [...] nie wykazał jednoznacznie procesu nowotworowego, a jego opis wskazywać mógł na proces zapalny, gdyż [...] nie byt widoczny w badaniu CT głowy wykonanym pięć dni wcześniej". W tym jednym zdaniu znalazł się szereg nieścisłości, które zwekslowały rozumowanie na niewłaściwie tory. Po pierwsze, badania obrazowe nie są sobie równoważne. Co innego lepiej widać w CT, co innego w (...), a co innego w PET (pozytonowej tomografii emisyjnej) czy (...) (tomografii emisyjnej pojedynczych fotonów). Dla przykładu, właśnie te różnice powodują, że metodą z wyboru w diagnostyce stwardnienia rozsianego jest (...), bo w nim widać najlepiej plaki demielinizacyjne, nie wychodzące w CT. W tomografii z 9.03.2019 roku nie opisano istotnych zmian. Dopiero w drugiej tomografii z 11.03.2019 roku i trzeciej z 19.03.2019 roku stwierdzono w górno-przyśrodkowej części lewej półkuli móżdżku, przy konarze móżdżku widoczne słabo wyodrębniające się ognisko hipodensyjne, bez wyraźnej strefy obrzęku z niewielkim modelowanlem komory IV". Było widoczne tylko to jedno ognisko nacieku, podczas gdy w (...) opisano także zmiany „w przyśrodkowych częściach płatów skroniowych obu konarach mózgu, w moście, w rdzeniu przedłużonym". Po drugie, błędna jest sugestia, że proces chorobowy zaczął się 14.03.2019 roku, skoro „nie był widoczny w badaniu CT głowy wykonanym pięć dni wcześniej”. Stanowi to całkowicie bezzasadne pominięcie faktu, że objawy pojawiły się u opiniowanego cztery miesiące wcześniej i były efektem właśnie tego nacieku, który wykryto – fragmentarycznie - 11.03.2019 roku, nie zaś niczego innego. Stad właśnie wynikały zaburzenia chodu, niedowład ręki - i zaburzenia pamięci świeżej. Po trzecie - dla wniosków niniejszej opinii nie ma najmniejszego znaczenia, czy był to naciek zapalny czy nowotworowy. Liczyły się tylko jego konsekwencje dla stanu psychicznego. Biegły neurochirurg generalnie pominął opisy funkcjonowania opiniowanego, tego jakie zaburzenia się u niego ujawniły. Na szczęście przyznał, że ocena stanu psychicznego należy do psychiatry. Biegła neurolog trafnie zakwestionowała bezzasadną diagnozę zespołu otępiennego naczyniowo-alzheimerowskiego. Uznała, że u opiniowanego wystąpiły „objawy narastającego wodogłowia spowodowanego postępującym procesem zapalnym lub nowotworowym ośrodkowego układu nerwowego”. Chyba nie do końca można się z tym zgodzić, bo - na co z kolei zwrócił uwagę neurochirurg - przy przyjęciu do szpitala nie było jeszcze wykładników zespołu ciasnoty śródczaszkowej. Bardziej adekwatne jest raczej uznanie, że za stan opiniowanego odpowiadało to, iż naciek szerzył się w samych tkankach mózgu, a nie jedynie powodował jego uciśnięcie z zewnątrz. Skąd taki wniosek? Biegła pisze „o nagłej dekompensacji wodogłowia, początkowo normotensyjnego, później już aktywnego, co doprowadziło do znacznego wzmożenia ciśnienia śródczaszkowego i wystąpienia objawów neurologicznych, w tym niedowładów i zaburzeń świadomości”. Tymczasem przy przyjęciu do szpitala 9.03.2019 roku i w tomografii z tego dnia nie można było mówić o wodogłowiu („układ komorowy symetryczny, nieposzerzony") - a już występował niedowład lewej kończyny górnej. Guz mózgu dawał u opiniowanego głównie takie efekty jak rozlane przerzuty lub nowotwory pierwotne - nie zaś w mechanizmie obrzęku mózgu. Nie opisywano wygładzenia mózgu na sklepistości (czy tym bardziej cech wklinowania do otworu wielkiego). W tomografii z 11.03.2019 roku faktycznie opisano poszerzenie układu komorowego (o którym nie pisano dwa dni wcześniej). Uznano, że ma podłoże zanikowe - lecz w (...) z 14.03.2019 roku jest mowa o poszerzeniu układu komorowego oraz o przesiąkaniu płynu mózgowo-rdzeniowego, czyli o cesze wodogłowia aktywnego. Takie też rozpoznanie postawiono w oddziale neurologii. Opiniowanemu podawano leki przeciwobrzękowe - mannitol i dexaven (o czym biegła nie wspomina; niestety z braku pełnej dokumentacji nie da się odpowiedzieć na pytanie, czy leczenie to wdrożono już na początku, czy dopiero później, ale nie ma to znaczenia dla wniosków niniejszej opinii). To, co działo się w głowie S. S. (1), można przedstawić przy pomocy prostej, zrozumiałej chyba dla każdego analogi. Było tak, jakby do ciasta, wypełniającego w całości zamknięte naczynie (jama czaszki jest taką hermetycznie zamkniętą przestrzenia) dodać drożdży sprawiających, że ciasto zaczyna pęcznieć, puchnąć, rosnąć - mniejsza o czasownik. Aby jeszcze uściślić analogie należałoby okrutnie rzec, że to ciasto zaczynało się psuć - przerastało pleśnią (naciekiem). Działo się to przez (co najmniej) cztery miesiące. Aktywne wodogłowie, które ujawniło się dopiero w ostatnich dniach życia, można porównać do sytuacji, gdyby do takiego naczynia dodatkowo dopompowywać wodę. Biegła neurolog nietrafnie oceniła, że stan chorego był spowodowany tylko dopompowywaniem wody. Biegły neurochirurg nietrafnie uznał, że pęcznienie ciasta miało miejsce dopiero przez kilka ostatnich dni. Leczenie przeciwobrzękowe mogło przynieść poprawę tylko na zasadzie odpompowania części wody - nie likwidowałoby to „pleśni”. W tym konieczna byłaby chemioterapia lub operacja neurochirurgiczna (przy założeniu, ze chodziło o nowotwór) - albo też antybiotykoterapia, jeżeli chodziło o naciek zapalny. Pierwsza biegła z zakresu psychiatrii nie tylko nie zauważyła, ze ciasto rosło - wręcz przeciwnie, twierdziła, ze malało wskutek procesu zanikowego w przebiegu otępienia. Podsumowując: przyczyną zaburzeń opiniowanego okazało się nacieczenie mózgu przez rozlany proces nowotworowy (lub zapalny). Żona opiniowanego podała przy przyjęciu do szpitala, iż mąż „od trzech miesięcy jest inny, niesamodzielny, wszystko zapomina i przewraca się”. Zaczęli szukać pomocy w związku z tymi objawami już w styczniu; był to stan trwający szereg tygodni, natomiast testament miał miejsce trzy dni przed przyjęciem do szpitala - i piętnaście dni przed śmiercią spadkodawcy. W czasie sporządzenia testamentu nie stosowano u niego leczenia przeciwobrzękowego - jedynego sposobu, aby złagodzić objawy, a jego symptomy nie mogły samoistnie ustąpić nawet na chwilę. Odwołując się do wcześniejszej analogii - przerastający pleśnią mózg nie mógł funkcjonować prawidłowo i nie funkcjonował prawidłowo. (Znowu pozostaje wyrazić żal, tym razem raczej akademicki, ze nie ma pełnej dokumentacji szpitalnej, wobec czego nie wiadomo, czy leczenie przeciwobrzękowe przyniosło chociażby przemijającą poprawę - oczywiście jedynie objawowa, a nie przyczynową; nie dotyczyłoby to jednak daty sporządzenia testamentu). Od strony diagnostycznej należy stwierdzić u opiniowanego somatogenne zaburzenia świadomości (F05.0 według klasyfikacji (...)10). Bez leczenia nie mogły ustąpić ani na chwile, bo ich przyczyną był guz mózgu (mniejsza, jakiej natury). Stad ostateczne wnioski opinii. Ze względu na somatogenne zaburzenia świadomości 6.03.2019 roku S. S. (1) miał zniesioną zdolność świadomego i swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 945;art. 945 § 1;art. 945 § 1 pkt. 1)">artykułu 945 § 1 punkt 1 kodeksu cywilnego</a>. /dowód: - opinia pisemna biegłego sądowego lekarza psychiatry M.  M. k. 280 – 287/ Wnioskodawczyni R. S. w związek małżeński ze S. S. (1) zawarła dnia 30.06.2018 r. S. S. (1) leczył się na nadciśnienie i cukrzycę. Podejrzewała ona , że ma problemy z pamięcią bo zapominał gdzie co położył. W trakcie trwania małżeństwa zauważyła też , że dzieje mu się coś w nogi. Z tą dolegliwością udał się do lekarza, został też skierowany do szpitala. S. S. (1) nie utrzymywał kontaktu z córką. R. S. była ze S. S. (1) u notariusza wtedy kiedy jej zapisywał majątek. /dowód:- zeznania wnioskodawczyni R. S. skrócony protokół rozprawy z 23 .04. 2025 roku k.299v-300v  nagranie koperta k.302/ M. S.- córka S. S. (1) nie mieszka w Polsce od 2000 r. Ostatni raz z ojcem widziała się w 2016 roku. Rozmawiała z nim ostatni raz prawdopodobnie w lutym 2018 roku. Był on wtedy agresywny, wybuchowy i zapominał się. Nie wiedziała, że ojciec ponownie zawarł związek małżeński. /dowód:- zeznania uczestniczki postępowania M. S. skrócony protokół rozprawy z 23.04.2025roku k.300v nagranie koperta k.302/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wyżej powołane dowody zgłoszone przez strony w toku postepowania. Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 punkt 5 pominął wniosek dowody zgłoszony przez pełnomocnika wnioskodawczyni zawarty w piśmie sporządzonym 16 stycznia 2025 roku w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii Instytutu (...) na okoliczności w nim wskazane (vide postanowienie z dnia 23 kwietnia 2025 roku – skrócony protokół rozprawy z dnia 23 kwietnia 2025 roku k.303v) uznając ze przedmiotowy wniosek zmierza jedynie do przedłużenia postępowania bowiem na okoliczności wskazane w tym ,ze wniosku w sposób miarodajny wypowiedzieli się biegli sądowi specjaliści psychiatrzy w dwóch opiniach wydanych w sprawie formułując jednoznaczne odpowiedzi na postawione w tezie dowodowej zagadnienie i obszernie je uzasadniając. Sąd zważył, co następuje: Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu, tylko w sytuacji gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał nie chce lub nie może być spadkobiercą, następuje dziedziczenie ustawowe (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 926;art. 926 § 1;art. 926 § 2)">art. 926 § 1 i 2 k.p.c.</a>). Spadkobiercą może być osoba fizyczna, która żyła w chwili otwarcia spadku, czyli w chwili śmierci spadkodawcy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 927;art. 927 § 1)">art. 927 § 1 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 924)">art. 924 k.c.</a>) W niniejszej sprawie spadkowa S. S. (1) który zmarł 21 marca 2019 r. sporządził testament ( zapis windykacyjny ) w formie aktu notarialnego z dnia 6 marca 2019 r. na rzecz żony R. S.. Ten testament został otwarty i ogłoszony w Sądzie Rejonowym w Opocznie dnia 7 grudnia 2020 roku w sprawie sygn. akt I Ns 519/20. Testament jest formą rozrządzenia majątkiem na wypadek śmierci (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 941)">art. 941 k.c.</a>). Sporządzić testament może tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 944;art. 944 § 1)">art.944 § 1 k.c</a>) - w tej sprawie jest to bezsporne. Żeby nastąpiło dziedziczenie na podstawie testamentu , taki testament musi być ważny. Wyżej wymieniony testament został zakwestionowany przez uczestniczkę postępowania córkę spadkodawcy z uwagi na wady oświadczenia woli – brak świadomości przy jego sporządzaniu z uwagi na chorobę ojca. Z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 945;art. 945 § 1;art. 945 § 1 pkt. 1)">art. 945 § 1 pkt. 1 k.c</a> wynika, że testament jest nie ważny jeżeli został sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie zgodnie z wnioskami dowodowymi zgłoszonymi przez pełnomocników stron tj. przesłuchał zgłoszonych świadków, przesłuchał strony, zgromadził dokumentacje medyczną dotyczącą leczenia spadkodawcy i dopuścił dowody z opinii biegłych sądowych czyli wnioski dowodowe zgłoszone przez pełnomocnika uczestniczki postępowania - biegłego sądowego specjalisty w dziedzinie psychiatrii i biegłego sądowego specjalisty w dziedzinie neurologii na okoliczność ustalenia stanu zdrowia psychicznego, świadomości i swobody zmarłego S. S. (1) w dacie sporządzenia testamentu oraz skutków jakie stan zdrowia wywarł na zdolność spadkodawcy do podejmowania swobodnych i świadomych decyzji, możliwości świadomego rozeznania przez zmarłego w zakresie składanych oświadczeń, w tym w szczególności powiązanych daty sporządzenia testamentu oraz pobytami zmarłego w szpitalu, czy zmarły mógł sprawiać wrażenie świadomego podejmowanych decyzji, a w rzeczywistości tej świadomości nie posiadał z uwagi na stan zdrowia ( vide postanowienie z dnia 4 stycznia 2022 roku k.149-149v) oraz wnioski dowodowe zgłoszone przez pełnomocnika wnioskodawczyni - opinii biegłego neurochirurga na okoliczność czy S. S. (1) w dacie sporządzenia testamentu tj. 6 marca 2019r. miał zachowaną świadomość o sporządzaniu testamentu, zdawał sobie sprawę co czyni i czy choroby na jakie chorował spowodowały u niego zniszczenie procesu myślenia i podejmowania decyzji - ( vide postanowienie z dnia 29 marca 2023r. , skrócony protokół rozprawy z dnia 29 marca 2023r. k.199v), -opinii biegłego sądowego psychiatry na okoliczności czy S. S. (1) w dniu sporządzania testamentu przed notariuszem miał zachowaną świadomość i swobodę podejmowania decyzji co do swojego majątku oraz czy na podstawie zebranej dokumentacji lekarskiej, opinii i zeznań można uznać ,że S. S. (1) był chory psychicznie , nie miał świadomości co do podejmowania decyzji w sprawie swojego majątku oraz rozrządzenia testamentowego- ( vide postanowienie z dnia 17 listopada 2023 roku k.228) Sąd podkreśla, że do oceny wad oświadczenia woli testatora – świadomego albo swobodnego powzięcia decyzji i wyrażenia woli , wiadomości specjalnych posiadają lekarze specjaliści psychiatrii. Zarówno biegły sądowy specjalista neurochirurg K. S. jak i biegły sadowy specjalista neurolog A. P. (2)- z których dowód Sąd przeprowadził w uwzględnieniu wniosków pełnomocników stron. Jednoznacznie podkreślili w wydanych opiniac, że ocena testowania zdolności osoby zmarłej powinna podlegać ocenie przez biegłego psychiatrę. Z tego względu Sąd przy takiej ocenie pominął wnioski dowodowe wynikające z w/w opinii dotyczące oceny świadomości spadkodawcy. Z dwóch opinii wydanych przez biegłych sądowych specjalistów psychiatrii A. R. i M. M. (2) wynika, ze spadkodawca S. S. (1) w dniu 6.03.2019 roku czyli w dacie sporządzenia testamentu notarialnego nie miał świadomości swobodnego podejmowania decyzji i wyrażania woli. Sąd podkreśla, że obydwie te opinie są obszerne, a biegli dokonali analizy dokumentacji medycznej zmarłego , analizy zeznań świadków, przedstawili wnioski i właściwie je uzasadnili. W ocenie Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania tychże opinii bo są one przekonywujące i miarodajne. Wnioski w nich zawarte są identyczne i w przekonaniu Sądu właściwie uzasadnione. Z uwagi na to ,że sporządzony przez spadkodawcę S. S. (1) testament notarialny dnia 6 marca 2019r. był nieważny Sąd orzekł w sprawie o dziedziczeniu na podstawie ustawy. Spadkobiercami ustawowymi zmarłego S. S. (1) są jego żona R. S. i córka M. S.. Ich udziały w spadku są równe( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 1)">art.931§ 1 k.c</a>). Dziedziczenie jest z dobrodziejstwem inwentarza z uwagi na taki stan prawny obowiązujący w dacie zgonu spadkodawcy S. S. (1). Z tego względu Sąd orzekł jak w sentencji punktu 1 postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> – w postępowaniu nieprocesowym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie , w tej sprawie strony były reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników i każda ze stron ponosiła koszty związane ze zgłoszonymi wnioskami dowodowymi co do dopuszczenia dowodów z opinii biegłych sądowych- punkt 2 sentencji postanowienia. </div>