I Ns 257/18
Sądy powszechne2025-05-08
Sygnatura
I Ns 257/18
Data orzeczenia
2025-05-08
Rodzaj
DECISION
Sędziowie
Tomasz Gawlik (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Streszczenie
ustanowienie drogi koniecznej
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt: I Ns 257/18</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p> Dnia 8 maja 2025 roku</p>
<p>Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim - I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="200"/>
<col width="511"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Przewodniczący:</em>
</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->sędzia Tomasz Gawlik</em>
</strong>
</p>
</td>
</tr>
</table>
<table>
<colgroup>
<col width="200"/>
<col width="511"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>
<em>
<!-- -->Protokolant:</em>
</p>
</td>
<td>
<p>
<em>
<!-- -->starszy sekretarz sądowy Jolanta Dobrowolska</em>
</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2025 roku w Ostrowcu Świętokrzyskim</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">H. D.</span>
</p>
<p>z udziałem <span class="anon-block">M. K.</span>
</p>
<p>o ustanowienie drogi koniecznej</p>
<p>
<strong>
<!-- -->p o s t a n a w i a:</strong>
</p>
<p>I.
ustanowić na położonej w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span>, nieruchomości w postaci działki gruntu oznaczonej numerem <span class="anon-block">(...)</span>, będącej własnością <span class="anon-block">M. K.</span>, mającej urządzoną w Sądzie Rejonowym w Ostrowcu Świętokrzyskim <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>, na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span>, stanowiącej działkę gruntu oznaczoną numerem <span class="anon-block">(...)</span>, będącej własnością <span class="anon-block">H. D.</span> (<span class="anon-block">D.</span>), mającej urządzoną w Sądzie Rejonowym w Ostrowcu Świętokrzyskim <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>, służebność drogi koniecznej według oznaczenia literami i liczbami punktów: <span class="anon-block">(...)</span>, na mapie sporządzonej przez geodetę uprawionego <span class="anon-block">J. K.</span> w sierpniu 2023 roku, opracowanej w wyniku prac, których rezultaty zawiera operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, prowadzonego przez Starostę <span class="anon-block"> (...)</span>, identyfikator ewidencyjny materiału zasobu: <span class="anon-block">(...)</span>, data przyjęcia operatu technicznego do zasobu: dzień <span class="anon-block">(...)</span> roku;</p>
<p>II.
zasądzić od <span class="anon-block">H. D.</span> (<span class="anon-block">D.</span>) na rzecz <span class="anon-block">M. K.</span> kwotę 1.072 (jeden tysiąc siedemdziesiąt dwa) zł tytułem wynagrodzenia za ustanowienie powyższej służebności – z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się postanowienia;</p>
<p>III.
odstąpić od obciążania wnioskodawcy i uczestnika wydatkiem poniesionym przez Skarb Państwa;</p>
<p>IV.
orzec, że wnioskodawca i uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.</p>
<p>I Ns 257/18</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>postanowienia z dnia 8 maja 2025 r.</p>
<p>Wnioskodawca <span class="anon-block">H. D.</span> wnosił, we wniosku złożonym w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r., o ustanowienie – za wynagrodzeniem - służebności drogi koniecznej na nieruchomości uczestnika <span class="anon-block">M. K.</span> położonej w <span class="anon-block">P.</span>, oznaczonej numerem <span class="anon-block">(...)</span>, mającej urządzoną <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>, drogi koniecznej w postaci pasa drogowego o szerokości 5 m i długości 30 m, wzdłuż rzeki <span class="anon-block">P.</span>, na jego, czyli <span class="anon-block">H. D.</span> rzecz – właściciela nieruchomości (numer <span class="anon-block">działki (...)</span>, o powierzchni <span class="anon-block">(...)</span> ha), mającej urządzoną <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>. Wnioskodawca podnosił we wniosku, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego położonego w <span class="anon-block">P.</span>, składającego się z <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, że z działką tą graniczy <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, będąca własnością uczestnika <span class="anon-block">M. K.</span>, że jego, czyli wnioskodawcy gospodarstwo rolne nie ma żadnego dostępu do drogi publicznej, że jeździł pasem drogi po <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, ale od dnia 10 czerwca 2017 r. przejazd jest zagrodzony przez uczestnika oraz że nie ma żadnego innego dojazdu do swojej nieruchomości, a wskazany wariant przejazdu jest jedynym możliwym i najmniej uciążliwym dla uczestnika.</p>
<p>Uczestnik <span class="anon-block">M. K.</span> w odpowiedzi na wniosek (k. 25 – 26) oświadczył, że choć istnieją inne warianty drogi koniecznej, jest w stanie przystać na ustanowienie służebności drogi koniecznej na jego nieruchomości lub odsprzedaż gruntu pod drogę, rozumiejąc, że jest to najkorzystniejsze rozwiązanie dla wnioskodawcy, aczkolwiek za słusznym wynagrodzeniem.</p>
<p>Na rozprawie w jej pierwszym terminie, czyli w dniu 27 czerwca 2018 r. i później wnioskodawca popierał wniosek, wnosząc i wywodząc jak we wniosku, a uczestnik przyłączał się do wniosku, oświadczając, że jest skłonny odsprzedać wnioskodawcy grunt, po którym miałaby przebiegać ta droga. Natomiast na rozprawie w następnym terminie, czyli w dniu 18 grudnia 2018 r., uczestnik oświadczył, że nie uznaje wniosku i wnosi o jego oddalenie, bowiem wnioskodawca ma dostęp do drogi publicznej. Tak też uczestnik wnioskował i twierdził na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. oraz w piśmie z dnia 21 października 2020 r..</p>
<p>Na rozprawie w dniu 2 marca 2021 r. uczestnik oświadczył, że mógłby się zgodzić na wnioskowany przez wnioskodawcę przebieg drogi koniecznej, ale jeżeli miałaby ona szerokość 3 m i gdyby otrzymał wynagrodzenie w wysokości 7000 zł.</p>
<p>Na rozprawie w dniu 8 lipca 2021 r. wnioskodawca zaproponował, że kupi od uczestnika grunt wskazywany jako droga konieczna, przy przyjęciu, że droga będzie miała 5 m szerokości i 30 m długości. Uczestnik zaś oświadczył wtedy, iż musi przemyśleć tę propozycję.</p>
<p>Na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. okazało się, że wnioskodawca i uczestnik w dalszym ciągu nie doszli do porozumienia. Wnioskodawca i uczestnik oświadczyli wówczas, że w ich ocenie rozstrzygnięcie w toczącej się z ich udziałem sprawie sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> ma znaczenie dla niniejszej sprawy. Sąd, podzielając ten pogląd wnioskodawcy i uczestnika, postanowieniem z dnia 18 listopada 2021 r., zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 1)">art. 177 § 1 pkt 1 k. p. c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k. p. c.</a>. Podjęcie postępowania nastąpiło postanowieniem z dnia 29 lipca 2022 r..</p>
<p>Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2022 r. wnioskodawca wnosił jak dotychczas, zaś uczestnik przyłączył się do wniosku co do zasady i co do przebiegu drogi koniecznej, przy przyjęciu, że będzie ona miała szerokość 3 m i że otrzyma wynagrodzenie w kwocie 5000 zł.</p>
<p>Na rozprawie w dniu 11 czerwca 2024 r. wnioskodawca wnosząc i wywodząc jak dotychczas zaproponował uczestnikowi wynagrodzenie w kwocie 500 zł, a uczestnik również wnosząc i wywodząc jak dotychczas zażądał wynagrodzenia w wysokości 7000 zł.</p>
<p>Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r., kiedy to nastąpiło jej zamknięcie wnioskodawca popierał wniosek jak dotychczas, wnosząc o ustanowienie służebności drogi koniecznej zgodnie z opinią biegłego geodety <span class="anon-block">J. K.</span>, z wynagrodzeniem w określonej przez biegłą z zakresu szacowania nieruchomości <span class="anon-block">A. O.</span> wysokości wynoszącej 1072 zł. Uczestnik przyłączył się wówczas do wniosku co do zasady, zgadzając się z przebiegiem drogi koniecznej zaprojektowanej przez biegłego geodetę <span class="anon-block">J. K.</span> i wnosząc o przyznanie mu wynagrodzenia za ustanowienie tej służebności w kwocie 5000 zł.</p>
<p>Sąd ustalił co następuje.</p>
<p>Wnioskodawca <span class="anon-block">H. D.</span> jest właścicielem położonej w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span>, nieruchomości w postaci zabudowanej działki gruntu oznaczonej numerem <span class="anon-block">(...)</span> i mającej powierzchnię <span class="anon-block">(...)</span> ha, dla której urządzona jest w Sądzie Rejonowym w Ostrowcu Świętokrzyskim <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>.</p>
<p>Uczestnik <span class="anon-block">M. K.</span> jest właścicielem położonej w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span>, nieruchomości rolnej w postaci działki gruntu oznaczonej numerem <span class="anon-block">(...)</span> i mającej powierzchnię <span class="anon-block">(...)</span> ha, dla której urządzona jest w Sądzie Rejonowym w Ostrowcu Świętokrzyskim <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>.</p>
<p>Nieruchomość w postaci <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span>, będąca własnością wnioskodawcy, to podłużny pas gruntu ornego, graniczący od południa z nieruchomością w postaci <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span>, stanowiąca grunt orny i będącą własnością uczestnika, od wschodu i od północy z rzeką <span class="anon-block">P.</span>, a od zachodu z nieruchomością w postaci <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span> należącą do rodziny <span class="anon-block">S.</span>. W zachodniej części <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span> znajdują się budynek mieszkalny i zabudowania gospodarcze. Na <span class="anon-block">działce gruntu nr (...)</span> nie ma żadnych zabudowań. Za zachodnimi granicami <span class="anon-block">działek gruntu nr (...)</span> znajdują się grunty wsi <span class="anon-block">C.</span>.</p>
<p>Wnioskowana przez wnioskodawcę droga konieczna to pas gruntu o długości 30 m i szerokości 5 m, łączący <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span> z nieruchomością w postaci działki gruntu <span class="anon-block">(...)</span> – drogą publiczną gruntową, położony na wschodnim krańcu <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span>, przy brzegu rzeki <span class="anon-block">P.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">Z.</span> <span class="anon-block">P.</span>, gdzie są grunty wsi <span class="anon-block">C.</span>, mniej więcej naprzeciw siedliska wnioskodawcy, prawie do brzegu rzeki dochodzi droga publiczna (asfaltowa), prowadząca od północy i skręcająca w tym miejscu w stronę zachodnią, czy południowo – zachodnią. Z drogi tej można się dostać na drugą stronę rzeki <span class="anon-block">P.</span>, czyli na <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span>, brodem przez rzekę i kładką metalową dla ruchu pieszego, usytuowaną koło tego brodu – na zachód od niego. Odległość między drogą, a przeciwnym brzegiem rzeki <span class="anon-block">P.</span>, wynosi około 50 m.</p>
<p>Od tego miejsca gdzie jest ta kładka i ten bród, droga asfaltowa prowadzi w kierunku południowo – zachodnim do drogi publicznej stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span>, która odchodzi od drogi asfaltowej w kierunku południowym do rzeki <span class="anon-block">P.</span>, przez którą można przedostać się na południową stronę rzeki <span class="anon-block">P.</span> przez mostek o szerokości 2,90 m. Dalej prowadzi w kierunki północno – wschodnim droga polna publiczna, stanowiąca <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span>, która stopniowo się zwężając się i zanikając, biegnie między niskimi skarpami lub obok nich, dochodząc do zachodniej granicy <span class="anon-block">działki gruntu nr(...)</span>. Teren jest tam zadrzewiony. W tym rejonie, przy zachodniej granicy <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span>, występuje w kierunku północnym, czyli w stronę siedliska na <span class="anon-block">działce gruntu nr (...)</span>, znaczna deniwelacja terenu, czyli obniżenie. Tam od strony zachodniej z <span class="anon-block">działką gruntu nr (...)</span> – z siedliskiem wnioskodawcy, graniczy nieruchomość rodziny <span class="anon-block">S.</span>. Odległość między miejscem w <span class="anon-block">P.</span> znajduje się bród i obok kładka, a mostkiem na <span class="anon-block">P.</span>, mierzona po drogach publicznych, wynosi około 300 m, zaś odległość między mostkiem, a zachodnią granicą <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span>, mierzona po opisanej wyżej drodze, to około 500 m.</p>
<p>
<em>
<!-- -->okoliczności niesporne;</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->treść <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> z dnia 13 marca 2018 r. --- k. 7 – 12;</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->dwie mapy i jedno zdjęcie fotograficzne złożone przez uczestnika na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. – k. 48, 49 i 50;</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->protokół z oględzin nieruchomości przeprowadzonych przez Sąd w dniu 9 maja 2019 r. --- k. 61 – 62 i 63 – 64;</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->szkic z oględzin nieruchomości przeprowadzonych przez Sąd w dniu 9 maja 2019 r. --- k. 69;</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->zdjęcia fotograficzne sporządzone przez biegłego <span class="anon-block">J. K.</span> na oględzinach nieruchomości przeprowadzonych przez Sąd w dniu 9 maja 2019 r. (na płytce CD) – k. 72. </em>
</p>
<p>Biegły geodeta <span class="anon-block">J. K.</span> w pisemnej opinii z dnia 25 lipca 2020 r., sporządzonej po zbadaniu dokumentów określających stan prawny nieruchomości i analizie dokumentów zasobu geodezyjnego, przedstawił przede wszystkim następujące ustalenia i wnioski.</p>
<p>W aktach księgi nr <span class="anon-block">(...)</span>, czyli księgi obejmującej nieruchomość w postaci <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span>, znajduje się sporządzony przez notariusza <span class="anon-block">M. R.</span> akt notarialny z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r., Rep. <span class="anon-block"> (...)</span>, umowa darowizny dokonana przez <span class="anon-block">K. D.</span> na rzecz jej syna <span class="anon-block">J. D.</span>, której przedmiotem była część parceli o powierzchni <span class="anon-block">(...)</span> ha wraz z połową obory. W § 9 tej umowy (tego aktu) zawarte jest stwierdzenie: „do czasu wyjścia z niepodzielności darczyńca oddaje w posiadanie obdarowanego tym aktem syna z działki gruntu, zwanej <span class="anon-block"> (...)</span>, z prawem dojazdu 1 ha 5210 metrów kwadratowych gruntu, wzdłuż przy rzece <span class="anon-block">P.</span> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 815)">art. 815 k. c.</a>).”</p>
<p>W aktach <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> znajduje się również sporządzony przez notariusza <span class="anon-block">M. R.</span> i również w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r., akt notarialny Rep. <span class="anon-block"> (...)</span>, będący umową mocą której <span class="anon-block">K. D.</span> zbyła <span class="anon-block">H. W.</span> „prawo do jednego hektara sześć tysięcy siedmiuset dziewięćdziesięciu metrów kwadratowych gruntu z prawem dojazdu, bez żadnych na rzecz swoją wyłączeń, zastrzeżeń i lub ograniczeń.”</p>
<p>Podstawą oznaczenia nieruchomości w obydwu tych księgach wieczystych był plan nr <span class="anon-block">(...)</span> autorstwa inż. <span class="anon-block">C. A.</span>, gdzie w wyraźny sposób określono drogę w części wschodniej parceli nr 1 jako przedłużenie drogi istniejącej.</p>
<p>W treści tych aktów notarialnych brak jest jednak wskazań położenia tej służebności określonej jako „droga konieczna”. Uszczegóławia to dopiero ta mapa wykonana w 1955 r. przez <span class="anon-block">C. A.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->kopia odpisu (wypisu) aktu notarialnego z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. oraz kopie odpisu rejestru pomiarowego i mapy --- k. 104 – 107; </em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->opinia pisemna biegłego geodety <span class="anon-block">J. K.</span> z dnia 25 lipca 2020 r. --- k. 130 – 132. </em>
</p>
<p>Brak jest w sprawie dowodów na to, że służebności te były po ustanowieniu ich kiedykolwiek wykonywane i jako takie należałoby uznać je za wygasłe przed wniesieniem wniosku w niniejszej sprawie.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2019 r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego geodety na okoliczność tego, czy położona w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span>, nieruchomość w postaci <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span>, mająca urządzoną <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span> i stanowiąca własność wnioskodawcy <span class="anon-block">H. D.</span>, ma odpowiedni dostęp do drogi publicznej i jeżeli nie, to jakie są możliwości ustanowienia na gruntach sąsiednich służebności drogi koniecznej (k. 109). Biegły nie zrealizował w pełni zlecenia sporządzenia opinii na te okoliczności, gdyż skoncentrował się w opinii z dnia 25 lipca 2020 r. na kwestii istnienia lub istnienia na gruncie uczestnika służebności przejazdu. Sporządzanie opinii na okoliczność (fakt) tego, czy nieruchomość wnioskodawcy ma odpowiedni dostęp do drogi publicznej i jeżeli nie, to jakie są możliwości ustanowienia na gruntach sąsiednich służebności drogi koniecznej stało się później zbędne, na skutek dalszych ustaleń dokonanych przez Sąd oraz późniejszego wyrażenia przez uczestnika zgody na drogę konieczną o przebiegu wnioskowanym przez wnioskodawcę. Dlatego Sąd nie zobowiązywał biegłego geodety do uzupełnienia tej opinii.</p>
<p>W sprawie sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> z wniosku <span class="anon-block">M. K.</span> i z udziałem <span class="anon-block">H. D.</span>, o rozgraniczenie nieruchomości, Sąd, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2022 r., dokonał rozgraniczenia ich nieruchomości w postaci położonych w <span class="anon-block">P.</span> działek gruntu oznaczonych numerami <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->okoliczność niesporna; </em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->postanowienie Sądu z dnia 30 czerwca 2022 r. – akta sprawy sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>. </em>
</p>
<p>Po uprawomocnieniu się postanowienia rozgraniczeniowego wydanego w sprawie sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> biegły geodeta <span class="anon-block">J. K.</span> sporządził w dniu 27 sierpnia 2023 r. opinię na fakt określony w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2022 r. – w tym również mapę z projektem przebiegu drogi koniecznej przez <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span>. Mapa zaewidencjonowana wpłynęła do Sądu w dniu 29 kwietnia 2024 r..</p>
<p>
<em>
<!-- -->opinia pisemna biegłego geodety <span class="anon-block">J. K.</span> z dnia 27 sierpnia 2023 r. wraz z mapą z projektem przebiegu drogi koniecznej --- k. 200 – 202;</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->zaewidencjonowana mapa nieruchomości z zaznaczonym przebiegiem drogi koniecznej – k. 222. </em>
</p>
<p>Biegła z zakresu szacowania nieruchomości <span class="anon-block">A. O.</span>, w opinii pisemnej z dnia 27 grudnia 2024 r. (Sąd dopuścił ten dowód postanowieniem z dnia 11 czerwca 2024 r.) podała, że jednorazowe wynagrodzenie za obciążenie nieruchomości uczestnika służebnością drogi koniecznej w zakresie określonym przez biegłego geodetę <span class="anon-block">J. K.</span> w jego opinii wynosi 1072 zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->opinia pisemna (operat szacunkowy) biegłej z zakresu szacowania nieruchomości <span class="anon-block">A. O.</span> z dnia 27 grudnia 2024 r. --- k. </em>270 – 317.</p>
<p>Opinie biegłych <span class="anon-block">J. K.</span> i <span class="anon-block">A. O.</span> należy uznać za w pełni miarodajne, tym bardziej, że wnioskodawca i uczestnik nie mieli do nich zastrzeżeń.</p>
<p>Te i pozostałe dowody przeprowadzone w sprawie, wzajemnie się uzupełniające i potwierdzające, tworzą wiarygodną całość.</p>
<p>Sąd zważył co następuje.</p>
<p>Wniosek jest zasadny.</p>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeks cywilny</a> stanowi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145)">art. 145</a>, że jeżeli nieruchomość nie ma odpowiednego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności gruntowej (drogi koniecznej), że przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić oraz że jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej (§§ 1 i 2); przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno – gospodarczy.</p>
<p>Nieruchomość stanowiąca własność wnioskodawcy <span class="anon-block">H. D.</span>, czyli położona w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span>, działka gruntu oznaczoną numerem <span class="anon-block">(...)</span>, na której w jej części zachodniej znajdują się budynki: mieszkalny i gospodarcze, nie ma, jak wynika z powyższych ustaleń, odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Dostęp taki oznacza możność dojścia, dojazdu i przepędu bydła. Droga konieczna powinna zapewniać każdy rodzaj dostępu, czyli likwidować naturalną izolację nieruchomości.</p>
<p>Z nieruchomości możliwe jest tylko dojście – w stronę północną do drogi publicznej asfaltowej prowadzącej przez wieś <span class="anon-block">C.</span>, przez kładkę metalową nad rzeką <span class="anon-block">P.</span>. Obok kładki w rzekę, która nie jest szeroka i głęboka, znajduje się bród, który z pewnością nie stwarza odpowiedniego dostępu tej nieruchomości do drogi publicznej (nachylenie poziomu gruntu w rejonie brzegów, woda, grząskość gruntu pod rzeką), a przy wyższym poziomie płynącej wody wręcz nie daje żadnego dostępu.</p>
<p>Nieruchomość powoda jest nieruchomością siedliskowo - rolną wymagającą dostępu do drogi publicznej umożliwiającego przejazd samochodami zarówno osobowymi, jak i ciężarowymi, a także maszynami rolniczymi, w tym także kombajnami. Ta potrzeba uzasadnia pięciometrową szerokość drogi koniecznej. W uchwale z dnia 14 maja 2014 r. (III CZP 14/14, OSNC 2015, nr 1, poz. 8) Sąd Najwyższy zdefiniował pojęcie odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, uznając, że jest to taki dostęp, który „powinien obejmować także możliwość przejazdu pojazdów mechanicznych, chyba że nie uzasadniają tego potrzeby nieruchomości władnącej, konfiguracja granic, ukształtowanie terenu lub interes społeczno – gospodarczy.</p>
<p>Wnioskowany przez wnioskodawcę przebieg drogi koniecznej, krańcowym, po stronie wschodniej, fragmentem stanowiącej własność uczestnika <span class="anon-block">M. K.</span> nieruchomości znajdującej się w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span>, stanowiącej działkę gruntu oznaczoną numerem <span class="anon-block">(...)</span>, położonym przy brzegu rzeki <span class="anon-block">P.</span> (szerokość 5 m, długość 30), będzie w niewielkim stopniu obciążał te nieruchomość powoda. Droga konieczna o takim przebiegu i rozmiarach umożliwi wnioskodawcy i innych właścicielom nieruchomości w postaci <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span> dostęp do drogi publicznej dochodzącej od południa do brzegu rzeki <span class="anon-block">P.</span>, przy wschodnim krańcu <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span>.</p>
<p>Grunt jest tam płaski i równy, a zatem nie stwarzający żadnych trudności w użytkowaniu przez przejeżdżanie różnymi pojazdami mechanicznymi – w przeciwieństwie do gruntów położonych na zachód od nieruchomości wnioskodawcy i uczestnika, czyli gruntów wsi <span class="anon-block">C.</span>, gdzie teren jest nierówny, pochyły i zadrzewiony.</p>
<p>Najistotniejsze jednak dla ustanowienia drogi koniecznej o takim, a nie innym przebiegu drogi koniecznej, było przyłączenie się uczestnika, na rozprawie bezpośrednio przed jej zamknięciem, do wniosku co do zasady – ze zgodą na przebieg drogi koniecznej zaprojektowanej przez biegłego geodetę <span class="anon-block">J. K.</span>.</p>
<p>Pozostała zatem jako sporna kwestia wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności – uczestnik ostatecznie wnosił o zasądzenie na jego rzecz od wnioskodawcy wynagrodzenia w wysokości 5000 zł, mimo iż nie kwestionował opinii biegłej z zakresu szacowania nieruchomości <span class="anon-block">A. O.</span>, która ustaliła wysokość wynagrodzenia tego wynagrodzenia (jednorazowego) na kwotę 1072 zł. Uczestnik w żaden sposób nie uzasadnił żądania takiego, a nie innego wynagrodzenia. Nie było zatem żadnych podstaw do negowania wielkości wynagrodzenia podanej przez biegłą. Wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej ustala się według cen rynkowych i tak ustaliła je biegła.</p>
<p>Wynagrodzenie za ustanowienie drogi koniecznej należne uczestnikowi nie jest odszkodowaniem, lecz powinno stanowić świadczenie ekwiwalentne, a zatem pełni funkcję ceny (wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy). Wynagrodzenie należy się za samo ustanowienie służebności drogowej i jest niezależne od szkody właściciela nieruchomości obciążonej, a jeżeli zaś właściciel poniesie na skutek ustanowienia służebności drogi koniecznej szkodę, to obowiązany jest wykazać jej wysokość (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2000 r., V CKN 43/00, OSNC 2000, nr 11, poz. 206).</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, Sąd, w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145)">art. 145 k. c.</a>, orzekł jak w sentencji postanowienia.</p>
<p>Wydatki w sprawie (koszt oględzin i wynagrodzenia biegłych) wyniosły w sprawie łącznie 9661,10 zł i prawie cała ta kwota pokryta została z zaliczek wpłacanych przez wnioskodawcę. Jedynie wydatki w kwocie 483,96 zł poniósł Skarb Państwa. Co do tych wydatków, Sąd, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 4)">art. 113 ust 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>, odstąpił od obciążania nimi wnioskodawcy i uczestnika (pkt III postanowienia).</p>
<p>O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1;art. 520 § 2)">art. 520 § 1 i § 2 k. p. c.</a>, uznając, że wnioskodawca jako osoba w większym stopniu zainteresowana wynikiem postępowania powinna ponieść w całości koszty sądowe w postaci wydatków.</p>
</div>