III SA/Gd 155/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2021 r. wniosków A. M. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 155/21 w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji postanawia 1. odmówić uwzględnienia wniosków skarżącego A. M. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 155/21, 2. oddalić wniosek skarżącego A. M. o zwrot kosztów postępowania. UZASADNIENIE A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 września 2020 r. nr [...], którym: 1) uchylono postanowienie Wójta Gminy z dnia 1 czerwca 2020 r. nr [...] w sprawie sprostowania decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego , 2) sprostowano oczywiste omyłki w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy z dnia 27 kwietnia 2020 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpatrzeniu przedmiotowej skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym wyrokiem z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 155/21, uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Przedmiotowy wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 27 sierpnia 2021 r. ( k. 37). W dwóch pismach z dnia 9 września 2021 r. skarżący wniósł o uzupełnienie powyższego wyroku poprzez: - uchylenie w całości postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 1 czerwca 2020 r. nr [...], - wskazanie miejsca rozpoznania sprawy i wydania wyroku, - orzeczenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, - orzeczenie na rzecz skarżącego wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu. Nadto w dniu 20 października 2021 r. skarżący wniósł o orzeczenie na jego rzecz zwrotu kosztów niezbędnych do dochodzenia praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie - od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Z powyższego wynika, że strona może domagać się uzupełnienia wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi. Wówczas wyrok może zostać uzupełniony tylko w zakresie tych aktów lub czynności, które były objęte skargą. Z kolei żądanie uzupełnienia wyroku o zamieszczenie dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy sąd powinien był zamieścić z urzędu, dotyczyć może takich żądań, które nie były objęte zakresem skargi. Stwierdzenia wymaga, że termin do złożenia wniosków o uzupełnienie wyroku został przez skarżącego dochowany. Wnioski o uzupełnienie wyroku nie podlegały jednak uwzględnieniu, bowiem były niezasadne. Wydany w dniu 15 lipca 2021 r. wyrok jest kompletny, zatem brak było podstaw do uwzględnienia żądania uzupełnienia tego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przedmiotowym wyrokiem z dnia 15 lipca 2021 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co zostało wskazane w uzasadnieniu wyroku, czyli uchylił jedynie postanowienie organu odwoławczego. Jak wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla je, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisem, który mógł stanowić podstawę dla równoczesnego uchylenia postanowienia zarówno organu odwoławczego, jak i organu pierwszej instancji, jest art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd, wydając wyrok z dnia 15 lipca 2021 r. nie znalazł podstawy do zastosowania art. 135 p.p.s.a., nie uznał bowiem za zasadne uchylenie, oprócz postanowienia organu odwoławczego, również poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Oznacza to, że nie było intencją Sądu uchylenie także postanowienia organu pierwszej instancji, o co wnosi skarżący. Swemu przekonaniu Sąd nie musiał dawać wyrazu w treści wyroku. Podkreślić należy, że nie można żądać uzupełnienia wyroku z tym uzasadnieniem, że Sąd – stosownie do postanowień art. 135 p.p.s.a. – nie objął zakresem orzekania wszystkich aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 lutego 2018 r., sygn. II OZ 1270/17 w sytuacji, gdy sąd nie korzysta z powyższego przepisu, to znaczy nie uchyla lub nie stwierdza nieważności decyzji lub postanowień organu pierwszej instancji, w sentencji wyroku nie zamieszcza się rozstrzygnięcia co do takiej decyzji lub postanowienia. Żądanie skarżącego w istocie zmierza do weryfikacji zapadłego w dniu 15 lipca 2021 r. wyroku. W celu weryfikacji orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych możliwe jest wniesienie skargi kasacyjnej lub zażalenia, nie zaś wniosku o ich uzupełnienie. Wniosek skarżącego w tym zakresie był zatem bezzasadny. Wniosek skarżącego o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 lipca 2021 r. poprzez wskazanie miejsca rozpoznania sprawy i wydania wyroku również nie mógł być uwzględniony. Miejscem rozpoznania sprawy i wydania wyroku jest bowiem siedziba sądu. W sytuacji zatem wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku miejscem rozpoznania sprawy i wydania wyroku jest Gdańsk i wówczas w wyroku nie wskazuje się miejsca rozpoznania sprawy i wydania wyroku. Wskazanie miejsca rozpoznania sprawy byłoby wymagane w przypadku, gdyby wydanie wyroku nastąpiło poza siedzibą sądu, np. w wydziale zamiejscowym sądu. Odnosząc się do wniosku skarżącego o uzupełnienie wyroku poprzez orzeczenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw Sąd miał na względzie, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W przypadku orzekania na posiedzeniu niejawnym, gdy strona działa osobiście, o kosztach należnych stronie, sąd orzeka z urzędu (art. 210 § 2 p.p.s.a). W wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. nie zostało zawarte rozstrzygnięcie o kosztach na rzecz skarżącego, bowiem – choć Sąd uwzględnił skargę poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego - nie zaistniały koszty należne skarżącemu. Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, stosownie do brzemienia art. 205 § 1 p.p.s.a., zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. W niniejszej sprawie skarżący działał osobiście, a skarga przez niego wniesiona dotyczyła decyzji z zakresu prawa pomocy i opieki społecznej, wobec czego - w świetle art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.- skarżący nie miał obowiązku uiszczania kosztów sądowych i był całkowicie zwolniony od opłat sądowych. Ze względu na wydanie przedmiotowego wyroku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nie zachodziła sytuacja poniesienia przez skarżącego kosztów przejazdu do sądu, czy też sytuacja , w której na skutek stawiennictwa w sądzie utracił on zarobek lub dochód. Wyjaśnienia wymaga, że użyty w art. 205 § 1 p.p.s.a. zwrot "koszty przejazdów do sądu strony" nie oznacza jakichkolwiek przejazdów strony do sądu, a jedynie takie, które spowodowane są zarządzonym osobistym stawiennictwem strony lub jej pełnomocnika. W pozostałych przypadkach udział stron w posiedzeniach sądowych nie jest obowiązkowy, a co za tym idzie - nie mogą też skutecznie domagać się one zwrotu kosztów dojazdu do sądu. Brak było zatem podstaw do orzeczenia przez Sąd z urzędu w ww. wyroku w przedmiocie zwrotu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Odnosząc się w dalszej kolejności do treści wniosków skarżącego Sąd zważył, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, a w konsekwencji kognicji sądu administracyjnego jest sprawa sądowoadministracyjna, rozumiana jako kontrola przez sąd administracyjny działalności administracji publicznej. Wynagrodzenia szkody, o której mowa art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, nie dochodzi się w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a cywilnym (art. 417 i następne ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny; t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1740). Stąd też nie jest możliwe zamieszczenie w wyroku sądu administracyjnego orzeczenia o odszkodowaniu za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie (zaniechanie) władzy publicznej. W tej sytuacji żądanie uzupełnienia w tym zakresie orzeczenia sądu administracyjnego nie znajduje podstawy prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt I OZ 1283/17, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że nie zachodzi sytuacja, o jakiej mowa w art. 157 § 1 p.p.s.a., która obligowałaby Sąd do uzupełnienia wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Odnośnie wniosku skarżącego zawartego w piśmie z dnia 18 października 2021 r. ( złożonego w sądzie w dniu 20 października 2021 r. ) - o zwrot kosztów niezbędnych do dochodzenia praw - wskazać należy, że wniosek ten dotyczyć może jedynie kosztów powstałych od dnia wydania merytorycznego wyroku w niniejszej sprawie , tj. od dnia 15 lipca 2021 r. , do dnia wydania orzeczenia w przedmiocie uzupełnienia tego wyroku. Zauważyć należy, że skarżący złożył powyższy wniosek o zwrot kosztów przed rozprawą, wyznaczoną (na dzień 21 października 2021 r.) jedynie w celu rozpoznania wniosków skarżącego o uzupełnienie wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wnioski skarżącego o uzupełnienie wyroku nie zostały uwzględnione, wobec czego Sąd, na mocy wskazanego przepisu, oddalił wniosek skarżącego o zwrot kosztów postępowania ( punkt drugi sentencji postanowienia).