I OSK 305/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędziowie NSA Joanna Runge – Lissowska – spr., Jan Paweł Tarno, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Łd 592/06 w sprawie ze skargi T. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Łd 592/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi T. i A. P., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], którymi przyznano T. P. dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na okres od 1 marca 2006 r. do 31 sierpnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zakwestionował okres na jaki przyznano dodatek, stwierdzając, że w sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że córka skarżących ma wydane orzeczenie o niepełnosprawności ważne do 30 czerwca 2009 r., a wobec tego, że dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji jest dodatkiem uzależnionym od niepełnosprawności, to powinien być przyznany do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia o niepełnosprawności, tj. do 30 czerwca 2009 r. Wskazanie przez organy dnia 30 sierpnia 2006 r. jako daty końcowej otrzymania zasiłku, Sąd uznał za naruszenie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Jeśli idzie o początkową datę przyznania świadczenia, to Wojewódzki Sąd podkreślił, że obecne orzeczenie o niepełnosprawności, stanowiące podstawę świadczenia, jest kontynuacją poprzedniego orzeczenia, na podstawie którego wypłacony był zasiłek pielęgnacyjny i dodatek rehabilitacyjny na córkę do 31 grudnia 2004 r., zaś przerwa w złożeniu niezbędnych dokumentów, co miało miejsce w marcu 2006 r., jest wynikiem błędu organów orzekających o niepełnosprawności i nie może ujemnie wpływać na prawa strony, która w odpowiednim czasie poddając się badaniom kontrolnym zachowała warunek ciągłości, zatem decyzje naruszają art. 24 ust. 3a cyt. ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło, reprezentowane przez radcę prawnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2555 ze zm.). W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Kolegium kwestionuje tylko ocenę Sądu co do ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia, który pominął fragment art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach dotyczący kontynuacji świadczeń, który mówi, że prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia ale nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym złożony został wniosek o kontynuację świadczenia. W sprawie występuje niewątpliwie kontynuacja świadczenia, jednak wniosek został złożony 21 marca 2006r., co Sąd zupełnie pominął w rozważaniach – stwierdzono. T. i A. P. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem zaskarżony wyrok w istocie odpowiada prawu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że zaskarżone decyzje naruszają art. 24 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), a wobec tego podlegają uchyleniu. Art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach, określa końcową datę przyznawania świadczeń rodzinnych, stanowiąc wyjątek od zasady ustalonej w ust. 2 tego artykułu. Świadczenia rodzinne, jak wynika z art. 14 ust. 1, przyznaje się na okres zasiłkowy, zaś jeśli idzie o prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności, ust. 3 tego artykułu stanowi, że ustala się je na ten okres, jednak gdy orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, wówczas ostatnim dniem jest nie koniec okresu zasiłkowego, ale ostatni dzień miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że orzeczenie o niepełnosprawności przedstawione przez T. P., wydane zostało na czas określony, do dnia 30 czerwca 2009 r., zaś prawo do świadczenia rodzinnego przyznane zostało decyzjami zaskarżonymi do Wojewódzkiego Sądu do końca okresu zasiłkowego, gdyż do dnia 31 sierpnia 2006 r. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd uznał, że decyzje naruszają art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem w przypadku przyznawania prawa do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności, gdy orzeczenie zostało wydane na czas określony, prawo to przyznaje się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności tego orzeczenia. Naruszenie prawa materialnego stwierdzone przez Wojewódzki Sąd musiało skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji. W skardze kasacyjnej samorządowe Kolegium zgadza się z ww. oceną Wojewódzkiego Sądu, co do końcowej daty przyznania świadczenia, nie zgadza się natomiast z wywodem dotyczącym początkowej daty, o której mowa w art. 24 ust. 3a ustawy. W tej kwestii należy przyznać rację Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Art. 24 w ust. 3a cyt. ustawy zawiera z kolei wyjątek od początkowej daty przyznawania prawa do świadczeń rodzinnych, określonej w ust. 1 i 2 tego artykułu. Z ust. 1 art. 24 wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, jak podano wyżej, zaś z ust. 2, że przyznaje je począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionym dokumentami. Ust. 3a odnosi się natomiast do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności, które przyznaje się nie jako pierwsze, ale stanowiące kontynuację poprzednio otrzymywanych i określa datę początkową przyznania takich świadczeń nie jako pierwszy dzień miesiąca okresu zasiłkowego (ust. 1) ani miesiąca, w którym złożono kompletny wniosek, ale jako pierwszy dzień miesiąca, w którym złożono wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Ust. 3a w brzmieniu obecnym obowiązuje od dnia 14 stycznia 2006 r., zastąpił on przepis obowiązujący od dnia 1 czerwca 2005 r. Uprzednio obowiązujący ust. 3a miał niewątpliwie korzystniejsze sformułowanie od obecnego, stanowił bowiem, że w przypadku kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności prawo do świadczeń przyznaje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia. Brzmienie uchylonego przepisu było zatem jednoznaczne i niebudzące żadnych wątpliwości. Obecnie obowiązujący ust. 3a jest skonstruowany dość przewrotnie, jakkolwiek w istocie swej, dobrze zrozumiany może wywołać taki sam skutek jak poprzedni. Stanowi on bowiem wyjątek od zasady z ust. 2 art. 24, że prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął kompletny wniosek, gdyż wystarczy aby złożony został tylko wniosek o kontynuację świadczenia. Do tego wniosku, tj. o kontynuację świadczenia, nie są wymagane prawidłowo wypełnione dokumenty, a tylko zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności, o czym mowa w ust. 3b art. 24. Nie zmienia to jednak zasady, że początkowa data przyznania świadczenia to miesiąc, w którym złożono wniosek o kontynuację. W niniejszej sprawie T. P. złożyła wniosek o kontynuację świadczenia 21 marca 2006 r., zatem zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy, świadczenie powinno być przyznane od 1 marca 2006 r., jak to uczyniły organy i wobec tego zarzut Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do naruszenia przez nie tego przepisu jest niesłuszny. Jak z powyższego wynika zaskarżone decyzje powinny zostać uchylone, bowiem jakkolwiek były zgodne z art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach, to naruszały jej art. 24 ust. 3. W ponownym postępowaniu organy przyznają świadczenie, mając na uwadze wytyczne Wojewódzkiego Sądu co do końcowej daty przyznania świadczenia, natomiast nie będą kierowały się oceną odnoszącą się do daty początkowej. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm.).