Ppolska.starec← UrzadnikВойти

VIII U 1941/24

Sądy powszechne2025-05-08
Sygnatura
VIII U 1941/24
Data orzeczenia
2025-05-08
Rodzaj
REASONS

Sędziowie

Agnieszka Olejniczak-Kosiara (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygnatura akt VIII U 1941/24</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 16 lipca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">J. G.</span> jako pracownik u płatnika składek <span class="anon-block">W. P.</span> P.W. <span class="anon-block"> (...)</span> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 2 maja 2022 r. do 29 kwietnia 2024 r.</p> <p>W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że w przedmiotowym wypadku zgłoszenie <span class="anon-block">J. G.</span> do ubezpieczeń społecznych we wskazanym okresie jako pracownika było czynnością pozorną dokonaną z zamiarem uzyskania przez w/w pracowniczego tytułu do ubezpieczeń i skorzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego co było determinowane jego stanem zdrowia.</p> <p> <em> <!-- -->(decyzja - k. 27-29 akt ZUS)</em> </p> <p>Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł płatnik składek, uznając za krzywdzącą. Skarżący wskazał, że w okresie od 2 maja 2022 r. do 30 kwietnia 2024 r. <span class="anon-block">J. G.</span> był jego pracownikiem. Ubezpieczony przeszedł zarówno wstępne badania lekarskie, jak i szkolenie z zakresu BHP. Swoje obowiązki wykonywał na terenie <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> oraz kilku wspólnot mieszkaniowych w <span class="anon-block">Ł.</span>. Jednocześnie odwołujący podkreślił, że w uzasadnieniu decyzji organ rentowy użył stwierdzenia „zebrany materiał dowodowy”. Odnosi się on jednak jedynie do błędów oraz braku dokumentacji, która została poprawiona i uzupełniona przez płatnika składek. Nie ma żadnych innych przesłanek do tego, żeby mieć jakiekolwiek wątpliwości, co do zatrudnienia <span class="anon-block">J. G.</span>. W konsekwencji płatnik składek wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji.</p> <p> <em> <!-- -->(odwołanie - k. 3-5)</em> </p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od płatnika składek na rzecz organu rentowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p> <em> <!-- -->(odpowiedź na odwołanie - k. 18-19)</em> </p> <p>W piśmie procesowym z dnia 8 października 2024 r. (data nadania w <span class="anon-block">P.</span> Pocztowej) pełnomocnik płatnika składek podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o uwzględnienie odwołania płatnika składek oraz o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, że <span class="anon-block">J. G.</span> podlegał z tytułu zatrudnienia go przez płatnika obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz chorobowemu w okresie od dnia 2 maja 2022 r. do dnia 29 kwietnia 2024 r. Ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo procesowe płatnika składek - k. 33-35)</em> </p> <p>W piśmie z dnia 10 stycznia 2025 roku pełnomocnik ZUS wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na zgon <span class="anon-block">J. G.</span>. Na rozprawie w dniu 13 stycznia 2025 roku pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o oddalenie powyższego wniosku, podnosząc, że nie ma przeszkód do kontynuowania postępowania zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo pełnomocnika ZUS – k.65,oświadczenie pełnomocnika wnioskodawcy – 00:03:45 -00:04:33 – płyta CD k.73)</em> </p> <p>Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2025 roku Sąd oddalił wniosek pełnomocnika ZUS o zawieszenie postępowania.</p> <p> <em> <!-- -->(postanowienie - 00:04:33 – płyta CD k.73)</em> </p> <p>Na ostatniej rozprawie z dnia 7 kwietnia 2024 r. pełnomocnik wnioskodawcy poparł odwołanie oraz wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Natomiast pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania.</p> <p> <em> <!-- -->(stanowiska końcowe stron na rozprawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:14:18 - 00:14:38 - koperta k. 404)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Płatnik składek <span class="anon-block">W. P.</span> od 18 marca 2004 r. prowadzi działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span> <span class="anon-block"> PRZEDSIĘBIORSTWO (...)</span> (NIP: <span class="anon-block"> (...)</span>). Według wpisu w <span class="anon-block"> (...)</span> przeważającym rodzajem działalności prowadzonym przez płatnika jest wykonywanie konstrukcji i pokryć dachowych.</p> <p> <em> <!-- -->(wydruk z <span class="anon-block"> (...)</span> k. bez numeru w kopercie k. 39)</em> </p> <p>W/w firma zajmuje się robotami budowlanymi, ślusarskimi, dekarskimi i remontowymi. <span class="anon-block">W. P.</span> zajmuje się głównie sprawami administracyjnym. Natomiast jego ojciec, zatrudniony na ¼ etatu, zajmuje się stroną techniczną budowy.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania płatnika składek na rozprawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:03:34 - 00:06:40 - koperta k. 404 w zw. z wysłuchaniem informacyjnym na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:06:11-00:27:06 - koperta k. 73, zeznania świadka <span class="anon-block">H. P.</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:57:03-01:10:11 - koperta k. 73)</em> </p> <p>Firma miała zapotrzebowanie na nowych pracowników, przede wszystkim do wykonywania zleceń na terenie <span class="anon-block">W.</span>. <span class="anon-block">H. P.</span> zaproponował zatrudnienie <span class="anon-block">J. G.</span>, ponieważ znał go od dawna, wiedział, że jest dobrym fachowcem.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">H. P.</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:57:03-01:10:11 - koperta k. 73)</em> </p> <p>W dniu 30 kwietnia 2022 r. pomiędzy <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwem (...)</span> - <span class="anon-block">P.</span> reprezentowanym przez <span class="anon-block">H. P.</span> a <span class="anon-block">J. G.</span> zawarta została umowa o pracę na czas określony do dnia 31 lipca 2023 r. W ramach zawartej umowy <span class="anon-block">J. G.</span> zobowiązał się wykonywać roboty ślusarskie i remonty budowlane w pełnym wymiarze czasu pracy za minimalnym wynagrodzeniem krajowym. Jako miejsce wykonywania pracy wskazano <span class="anon-block">Ł.</span> i okolice. Natomiast jako termin rozpoczęcia pracy wskazano - 2 maj 2022 r.</p> <p> <em> <!-- -->(umowa o pracę z dnia 30 kwietnia 2022 r. - k. 6, k. bez numeru w kopercie k. 39)</em> </p> <p> <span class="anon-block">J. G.</span> był osobą obcą dla <span class="anon-block">W. P.</span> i <span class="anon-block">H. P.</span>. Na etapie zatrudniania <span class="anon-block">J. G.</span> w/w nie wiedzieli, że stan zdrowia ubezpieczonego jest zły. Z rozmów wynikło, że był schorowanym człowiekiem, ale mógł pracować. Był w trakcie remisji choroby nowotworowej.</p> <p> <em> <!-- --> (zeznania płatnika składek na rozprawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:03:34 - 00:06:40 - koperta k. 404 w zw. z wysłuchaniem informacyjnym na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:06:11-00:27:06 - koperta k. 73, zeznania świadka <span class="anon-block">H. P.</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:57:03-01:10:11 - koperta k. 73)</em> </p> <p>Płatnik składek zgłosił <span class="anon-block">J. G.</span> jako pracownika do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, tj. emerytalnego, rentowych, chorobowego i wypadkowego oraz obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 2 maja 2022 r. do 29 kwietnia 2024 r. z kodem wykonywanego zawodu - <span class="anon-block"> (...)</span> - ślusarz. Zgłoszenie do ubezpieczeń przekazał po terminie, tj. 20 maja 2022 r., a wyrejestrowanie 19 czerwca 2024 r.</p> <p> <em> <!-- -->(bezsporne)</em> </p> <p>Aneksem z dnia 3 stycznia 2023 r. zawartym do w/w umowy o pracę strony ustaliły, że od dnia 1 stycznia 2023 r. wynagrodzenie ubezpieczonego będzie wynosić 3490,00 zł brutto. Następnie aneksem z dnia 1 lipca 2023 r. strony ustaliły, że od tego dnia w/w wynagrodzenie będzie wynosić 3600,00 zł brutto.</p> <p> <em> <!-- --> (aneks z dnia 3 stycznia 2023 r. - k. 8, k. bez numeru w kopercie k. 39, aneks z dnia 1 lipca 2023 r. - k. 7, k. bez numeru w kopercie k. 39)</em> </p> <p>W dniu 4 stycznia 2023 r. <span class="anon-block">J. G.</span> przeszedł przeszkolenie z zakresu BHP.</p> <p> <em> <!-- -->(karta szkolenia BHP - k. 12-13,k. bez numeru w kopercie k. 39)</em> </p> <p>Z przedłożone orzeczenia lekarskiego z dnia 14 marca 2023 r. wydanego na podstawie skierowania na badanie lekarskie z dnia 9 marca 2023 r. wynikało, że ubezpieczony był zdolny do podjęcia pracy na stanowisku ślusarz, montażysta.</p> <p> <em> <!-- -->(orzeczenie lekarskie - k. 11, k. bez numeru w kopercie k. 39)</em> </p> <p>W dniu 1 sierpnia 2023 r. pomiędzy <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwem (...)</span> - <span class="anon-block">P.</span> reprezentowanym przez <span class="anon-block">H. P.</span> i <span class="anon-block">J. G.</span> została zawarta kolejna umowa o pracę na czas określony od dnia 1 sierpnia 2023 r. do dnia 30 kwietnia 2024 r. W ramach zawartej umowy <span class="anon-block">J. G.</span> zobowiązał się wykonywać roboty ślusarskie i remonty budowlane w pełnym wymiarze czasu pracy za minimalnym wynagrodzeniem krajowym (3600,00 zł brutto/msc). Jako miejsce wykonywania pracy wskazano <span class="anon-block">Ł.</span> i okolice. Natomiast jako termin rozpoczęcia pracy wskazano 1 sierpnia 2023 r.</p> <p> <em> <!-- -->(umowa o pracę z dnia 1 sierpnia 2023 r. - k. 9, k. bez numeru w kopercie k. 39)</em> </p> <p>Aneksem do umowy z dnia 1 lipca 2024 r. zawartym pomiędzy <span class="anon-block">J. G.</span> (pracownikiem) a <span class="anon-block">W. P.</span> (pracodawcą) zmieniono wysokość wynagrodzenia ubezpieczonego od dnia 1 stycznia 2024 r. na 4242,00 zł brutto.</p> <p> <em> <!-- -->(aneks z dnia 1 lipca 2024 r. - k. 10, k. bez numeru w kopercie k. 39)</em> </p> <p>Ubezpieczony wykonywał powierzone mu obowiązki od rana do około godz. 15.00. Jednocześnie firma prowadziła kilka zleceń.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania płatnika składek na rozprawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:03:34 - 00:06:40 - koperta k. 404 w zw. z wysłuchaniem informacyjnym na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:06:11-00:27:06 - koperta k. 73)</em> </p> <p>Na początku <span class="anon-block">J. G.</span> wykonywał drobne prace we wspólnotach mieszkaniowych.</p> <p> <em> <!-- -->( zeznania świadka <span class="anon-block">H. P.</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:57:03-01:10:11 - koperta k. 73)</em> </p> <p>Na czas wykonywania obowiązków na terenie <span class="anon-block"> zakładu (...) S.A.</span> (tj. na dzień 4 stycznia 2023 r.) dla <span class="anon-block">H. P.</span>, <span class="anon-block">M. S. (1)</span> i <span class="anon-block">J. G.</span> wystawiona została karta bezpieczeństwa pracy wykonawcy, tj. <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa (...)</span> - <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(karta bezpieczeństwa - k. 15-17, k. bez numeru w kopercie k. 39)</em> </p> <p>W 2023 r. ubezpieczony pracował na terenie <span class="anon-block"> firmy (...)</span>. Firma płatnika składek była podwykonawcą <span class="anon-block"> firmy (...)</span>. Stawiano tam stalową konstrukcję do odbierania złomu. Ubezpieczony codziennie zajmował się spawaniem i cięciem kątowników. Prace trwały ok. 5-6 miesięcy. <span class="anon-block">H. G.</span> nadzorował pracę <span class="anon-block">J. G.</span> i dostarczał materiały.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania <span class="anon-block">Z. L.</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:31:28-00:38:47 - koperta k. 79, zeznania świadka <span class="anon-block">M. S. (1)</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:46:31- 00:57:03 - koperta k. 73, zeznania świadka <span class="anon-block">H. P.</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:57:03-01:10:11 - koperta k. 73)</em> </p> <p>Następnie ubezpieczony zajmował się remontem dachu budynku na <span class="anon-block">rogu (...)</span>. Pracował po 8 h dziennie.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania płatnika składek na rozprawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:03:34 - 00:06:40 - koperta k. 404 w zw. z wysłuchaniem informacyjnym na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:06:11-00:27:06 - koperta k. 73, zeznania świadka <span class="anon-block">M. S. (1)</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:46:31- 00:57:03 - koperta k. 73, zeznania świadka <span class="anon-block">H. P.</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:57:03-01:10:11 - koperta k. 73)</em> </p> <p>Przy w/w zleceniu ubezpieczony pracował razem z <span class="anon-block">M. S. (2)</span> (zatrudnionym u płatnika składek od 2017 r.). Obaj byli zatrudnieni w takim samym wymiarze czasu pracy i mieli powierzony taki sam zakres obowiązków (ogólne prace fizyczne).</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania płatnika składek na rozprawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:03:34 - 00:06:40 - koperta k. 404 w zw. z wysłuchaniem informacyjnym na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:06:11-00:27:06 - koperta k. 73, zeznania świadka <span class="anon-block">M. S. (1)</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:46:31- 00:57:03 - koperta k. 73, zeznania świadka <span class="anon-block">H. P.</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:57:03-01:10:11 - koperta k. 73)</em> </p> <p>W/w zlecenie było realizowane przez firmę płatnika składek od marca 2023 r. do czerwca 2024 r.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">B. P.</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e - <span class="anon-block">protokół (...)</span>:38:47- 00:46:31 - koperta k. 73)</em> </p> <p>W trakcie pracy ubezpieczony narzekał, że boli go żołądek. Współpracownicy radzili mu, żeby poszedł do lekarza. Po badaniach stwierdzono u ubezpieczonego chorobę nowotworową.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">M. S. (1)</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:46:31- 00:57:03 - koperta k. 73, zeznania świadka <span class="anon-block">H. P.</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:57:03-01:10:11 - koperta k. 73)</em> </p> <p>Ubezpieczony został poddany leczeniu szpitalnemu, dlatego <span class="anon-block">M. S. (1)</span> sam kończył w/w prace. <span class="anon-block">M. S. (1)</span> na początku nie wiedział, że ubezpieczony był poważnie chory.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">M. S. (1)</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:46:31- 00:57:03 - koperta k. 73)</em> </p> <p>Praca <span class="anon-block">J. G.</span> u płatnika składek była nadzorowana przez <span class="anon-block">H. P.</span>. <span class="anon-block">H. P.</span>, co jakiś czas kontrolował, co robią pracownicy na terenie robót. Dowoził również materiały.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania płatnika składek na rozprawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:03:34 - 00:06:40 - koperta k. 404 w zw. z wysłuchaniem informacyjnym na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:06:11-00:27:06 - koperta k. 73, zeznania świadka <span class="anon-block">H. P.</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:57:03-01:10:11 - koperta k. 73)</em> </p> <p>Ze względu na wielkość firmy, płatnik składek nie prowadził ewidencji czasu pracy ani listy prac. <span class="anon-block">W. P.</span> przygotowywał wypłaty, natomiast <span class="anon-block">H. P.</span> przekazywał je pracownikom do rąk własnych. Pracownicy mogli zdecydować, jak często chcieli otrzymywać wynagrodzenie (raz na tydzień/raz na miesiąc). Nie kwitowali odbioru pieniędzy.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania płatnika składek na rozprawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:03:34 - 00:06:40 - koperta k. 404 w zw. z wysłuchaniem informacyjnym na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:06:11-00:27:06 - koperta k. 73, zeznania świadka <span class="anon-block">M. S. (1)</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:46:31- 00:57:03 - koperta k. 73, zeznania świadka <span class="anon-block">H. P.</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:57:03-01:10:11 - koperta k. 73)</em> </p> <p>Od dnia 11 marca 2024 r. ubezpieczony stał się niezdolny do pracy z powodu choroby. Do tego momentu cały czas wykonywał swoje obowiązki.</p> <p>(<em> <!-- -->zeznania świadka <span class="anon-block">H. P.</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:57:03-01:10:11 - koperta k. 73)</em> </p> <p>W dniu 28 marca 2024 r. płatnik składek złożył w organie rentowym wniosek o zasiłek chorobowy dla <span class="anon-block">J. G.</span> za okres od 11 marca 2024 r. do 7 czerwca 2024 r. Z zaświadczenia płatnika Z3 wynika, że wypłacił wynagrodzenie chorobowe za okres od 11 marca 2024 r. do 14 kwietnia 2024 r. (35 dni) oraz miesięczne składniki wynagrodzenia za okres od stycznia do kwietnia 2024 r. (minimalna krajowa).</p> <p> <em> <!-- -->(zaświadczenie płatnika składek Z3 - k. 16-19 verte)</em> </p> <p>Zgodnie ze świadectwem pracy z dnia 15 lipca 2024 r. <span class="anon-block">J. G.</span> był zatrudniony w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> w okresie od dnia 1 maja 2022 r. do dnia 30 kwietnia 2024 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. W okresie zatrudnienia wykonywał pracę pracownika budowlanego (ślusarz, montażysta).</p> <p> <em> <!-- -->(świadectwo pracy - k. bez numeru w kopercie k. 39)</em> </p> <p>Zgodnie z zaświadczeniem o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 29 lipca 2024 r. ubezpieczony był zatrudniony w P.W. <span class="anon-block"> (...)</span> na stanowisku montażysta, prace budowlane na czas określony. Zatrudniony otrzymywał miesięcznie wynagrodzenia w wysokości: od 2 maja 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. - 3010 zł brutto miesięcznie, od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. - 3490 zł brutto miesięcznie, od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. - 3600,00 zł brutto miesięcznie, od 1 stycznia 2024 r. do 10 marca 2024 r. - 4242,00 zł brutto miesięcznie, następnie był na zwolnieniu lekarskim.</p> <p> <em> <!-- -->(zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach - k. bez numeru w kopercie k. 39)</em> </p> <p> <span class="anon-block">H. P.</span> pomagał <span class="anon-block">J. G.</span> psychicznie i finansowo, ponieważ ubezpieczony był samotnym człowiekiem. <span class="anon-block">M. S. (1)</span> także odwiedzał ubezpieczonego, gdy chorował.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania płatnika składek na rozprawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:03:34 - 00:06:40 - koperta k. 404 w zw. z wysłuchaniem informacyjnym na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:06:11-00:27:06 - koperta k. 73, zeznania świadka <span class="anon-block">M. S. (1)</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:46:31- 00:57:03 - koperta k. 73)</em> </p> <p>W 2022 r. możliwości finansowe płatnika składek pozwalałaby mu na zatrudnienie nowego pracownika. Ubezpieczony pracował dwa lata. W międzyczasie przebywał na zwolnieniach lekarskich. Umowa zakończyła się w trakcie trwania długotrwałego zwolnienia lekarskiego.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania płatnika składek na rozprawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:03:34 - 00:06:40 - koperta k. 404 w zw. z wysłuchaniem informacyjnym na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:06:11-00:27:06 - koperta k. 73, zeznania świadka <span class="anon-block">H. P.</span> na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:57:03-01:10:11 - koperta k. 73)</em> </p> <p>W trakcie długotrwałej nieobecności <span class="anon-block">J. G.</span> w pracy nikt nie został zatrudniony na jego miejsce. Firma miała mniej zleceń, niż w momencie, w którym doszło do zatrudnienia ubezpieczonego.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania płatnika składek na rozprawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:03:34 - 00:06:40 - koperta k. 404 w zw. z wysłuchaniem informacyjnym na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:06:11-00:27:06 - koperta k. 73)</em> </p> <p>Dokumenty rozliczeniowe od kwietnia 2023 r. do kwietnia 2024 r. zostały złożone przez płatnika składek po terminie, w czerwcu 2024 r.</p> <p> <em> <!-- -->(bezsporne)</em> </p> <p> <span class="anon-block">W. P.</span> sam prowadzi dokumentację do rozliczeń z ZUS i US. W 2022 r. miał problemy zdrowotne, które doprowadziły po powstania zaległości. Zostały one jednak uregulowane.</p> <p> <em> <!-- -->(deklaracje - k. bez numeru w kopercie k. 39, zeznania płatnika składek na rozprawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:03:34 - 00:06:40 - koperta k. 404 w zw. z wysłuchaniem informacyjnym na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:06:11-00:27:06 - koperta k. 73)</em> </p> <p>Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego <span class="anon-block">Ł.</span> z dnia 28 czerwca 2024 r. wynika, że w latach 2022 - 2023 nie została zarejestrowana informacja o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 za ubezpieczonego.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo z US - k. 11-12 akt ZUS)</em> </p> <p> <span class="anon-block">W. P.</span> wystawiał <span class="anon-block">J. G.</span> PIT-11, ale nie wie czy ubezpieczony się rozliczał.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania płatnika składek na rozprawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:03:34 - 00:06:40 - koperta k. 404 w zw. z wysłuchaniem informacyjnym na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:06:11-00:27:06 - koperta k. 73)</em> </p> <p> <span class="anon-block">J. G.</span> zmarł w dniu 10 października 2024 r. Przed śmiercią chorował na nowotwór złośliwy jelita grubego z przerzutami do płuc.</p> <p> <em> <!-- -->(zaświadczenie z systemu PESEL-SAD - koperta k. 58, dokumentacja medyczna - k. 89 - 394 verte)</em> </p> <p>Obecnie pracownik płatnika składek <span class="anon-block">M. S. (1)</span> przebywa na zwolnieniu lekarskim. Płatnik składek nie zatrudnił jednak nowego pracownika, ponieważ firma wykonuje jedynie drobne zlecenia.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania płatnika składek na rozprawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:03:34 - 00:06:40 - koperta k. 404 w zw. z wysłuchaniem informacyjnym na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:06:11-00:27:06 - koperta k. 73)</em> </p> <p>Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach organu rentowego i załączonych do akt sprawy, w tym dokumentacji medycznej <span class="anon-block">J. G.</span>, a także w oparciu o zeznania płatnika składek i świadków, które ze sobą wzajemnie korespondowały i nie zostały skutecznie podważone przez organ rentowy.</p> <p>W postępowaniu sądowym przedstawiono wszelkie żądane dokumenty, w oparciu o które możliwe było ustalenie ponad wszelką wątpliwość, że <span class="anon-block">J. G.</span> w spornym okresie, będąc zatrudniony u <span class="anon-block">W. P.</span>, rzeczywiście wykonywał pracę na jego rzecz. Sąd Okręgowy uznał, iż zarówno zeznania <span class="anon-block">W. P.</span> i przesłuchanych w procesie świadków są spójne, konsekwentne i logiczne. Z zeznań tych wynika wprost czym w spornym okresie, na podstawie zawartych umów, faktycznie zajmował się <span class="anon-block">J. G.</span>, jakie miała obowiązki. Nie budzą również zastrzeżeń Sądu okoliczności, jakie legły u podstaw zatrudnienia wnioskodawcy, a następnie zakończenia stosunku pracy.</p> <p>ZUS nie podnosił żadnych zarzutów w stosunku do powoływanych dokumentów i zeznań – zachował w tym względzie bierną postawę, a to z kolei prowadzi do wniosku, że pozwany w żadnym stopniu nie wykazał, by przedstawione przez płatnika składek dokumenty, a także zeznania płatnika i świadków były niewiarygodne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>).</p> <p>Sąd Okręgowy zauważa przy tym, iż dopiero orzeczeniem lekarskim z dnia 14 marca 2023 r., wydanym ponad 10 miesięcy po zatrudnieniu, specjalista z zakresu medycyny pracy uznał, iż nie ma żadnych przeszkód dla zatrudnienia ubezpieczonego na stanowisku ślusarz, montażysta. Ponadto Sąd Okręgowy zauważa, iż szkolenie z zakresu BHP dla ubezpieczonego odbyło się dopiero w dniu 4 stycznia 2023 r. Niemniej jednak już od chwili zawarcia umowy - co potwierdzają świadkowie i płatnik składek – wnioskodawca został dopuszczony do pracy i umowa była w tym czasie realizowana. Okoliczność dopuszczania pracownika do pracy bez ważnych badań lekarskich w świetle 229 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 4)">§ 4 k.p.</a> obciąża zaś pracodawcę, nie ubezpieczono jako pracownika. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku dopuszczenia pracownika do pracy bez przeszkolenia w zakresie BHP, co z kolei wynika z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 237(3);art. 237(3) § 2)">art. 237<sup> <!-- -->3</sup> § 2 k.p.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Na wstępie zaznaczenia wymaga, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do uwzględnienie wniosku pełnomocnika organu rentowego zawartego w piśmie z dnia 9 stycznia 2025 r. o zawieszenie postępowania do czasu ewentualnego wstąpienia do postępowania następców prawnych zmarłego <span class="anon-block">J. G.</span>.</p> <p>Analizując problem śmierci strony w toku postępowania, należy przypomnieć, że Sąd Najwyższy już w orzeczeniu z dnia 1 lutego 1960 r., IV CR 565/59 <em> <!-- -->(OSNCK 1960, nr 4, poz. 116)</em>, wydanym na tle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19300830651" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 listopada 1930 r. - Kodeks Postępowania Cywilnego - Dz. U. z 1930 r. Nr 83, poz. 651 (art. 361)">art. 361 ustawy z dnia 29 listopada 1930 r. - Kodeks postępowania cywilnego</a> (t.j. Dz.U. z 1950 r. Nr 43, poz. 394 ze zm.), o treści zbieżnej z aktualnym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19300830651" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 listopada 1930 r. - Kodeks Postępowania Cywilnego - Dz. U. z 1930 r. Nr 83, poz. 651 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 k.p.c.</a>, stwierdził, że śmierć strony powodowej w sprawie dotyczącej jej prawa osobistego nieprzechodzącego na spadkobierców nie wywołuje zawieszenia postępowania. W tego rodzaju sprawach, jeśli nastąpi śmierć strony, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy staje się bezprzedmiotowe i postępowanie ulega umorzeniu z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19300830651" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 listopada 1930 r. - Kodeks Postępowania Cywilnego - Dz. U. z 1930 r. Nr 83, poz. 651 (art. 361)">art. 361 k.p.c.</a> </p> <p>Również w nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że w sprawach związanych z prawami nieprzechodzącymi na następców prawnych, tj. przede wszystkim z prawami osobistymi, sąd - w razie śmierci strony - winien postępowanie umorzyć na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 k.p.c.</a>, jako że wydanie orzeczenia w tym przypadku będzie bezprzedmiotowe <em> <!-- -->(por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 1985 r., III CZP 16/85, OSNCP 1985, nr 12, poz. 195; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 września 2009 r., II CKN 642/99, z dnia 14 listopada 2000 r., <span class="anon-block">(...)</span> CZ 65/00. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2011 r., II PK 63/11)</em>. Zatem, zawieszenie postępowania w razie śmierci strony - na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 174;art. 174 § 1;art. 174 § 1 pkt. 1)">art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.</a> - wchodzi w grę tylko w sytuacjach, gdy istnieje możliwość podjęcia postępowania, i to z urzędu, z udziałem następców prawnych zmarłego lub z udziałem kuratora spadku - na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 180;art. 180 pkt. 1)">art. 180 pkt 1 k.p.c.</a> </p> <p>Stwierdzenie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych podlegania przez konkretną osobę (pracownika, zleceniobiorcę) ubezpieczeniom społecznym oraz ustalenie podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia w decyzji „wymiarowej”, skierowanej do płatnika składek (pracodawcy, zleceniodawcy), bez wątpienia ma wpływ na prawo ubezpieczonego (pracownika, zleceniobiorcy) w zakresie wysokości przyszłych świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz na jego obowiązek partycypowania w finansowaniu (współfinansowaniu) składek na te ubezpieczenia. On sam ma więc niewątpliwy interes prawny w uzyskaniu konkretnego orzeczenia sądowego, którego źródłem będzie stosunek prawny lub zobowiązanie objęte decyzją administracyjną organu rentowego <em> <!-- -->(por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 27 lutego 1991 r., II URN 130/90, OSNCP 1992 nr 2, poz. 168; z dnia 15 lipca 1999 r., II UKN 52/99, OSNAPiUS nr 22, poz. 826; z dnia 28 marca 2008 r., II UK 159/07, OSNP 2009 nr 13-14, poz. 180)</em>. Tego rodzaju prawa i obowiązki nie są jednak ani dziedziczne, ani zbywalne, w związku z czym nie ma możliwości ich przejścia na inne osoby. Za ugruntowany w judykaturze należy bowiem uznać pogląd, że do spadku nie należą prawa do świadczeń powtarzających się z zakresu ubezpieczeń społecznych i zabezpieczenia emerytalnego. Dlatego też emerytury i renty, jako prawa zmarłego ściśle związane z jego osobą, nie są przedmiotem dziedziczenia <em> <!-- -->(por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 listopada 2001 r., P 2/01, OTK 2001, nr 8, poz. 249; uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 1965 r., wpisaną do księgi zasad prawnych, III PO 22/64, OSNCP 1965, nr 7-8, poz. 107; uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 1968 r., III PZP 59/68, OSNCP 1969, nr 4, poz. 84 - również wpisaną do księgi zasad prawnych)</em>.</p> <p>Śmierć osoby fizycznej w trakcie procesu stanowi przeszkodę w jego kontynuowaniu i w przypadku, gdy przedmiotem procesu są prawa i obowiązki, które przechodzą na następców prawnych, musi nastąpić zawieszenie postępowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 174;art. 174 § 1;art. 174 § 1 pkt. 1)">art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.</a>). Niezawieszenie postępowania i jego kontynuowanie po utracie zdolności sądowej przez stronę, bez wstąpienia w jej miejsce następców prawnych, powoduje z kolei nieważność postępowania <em> <!-- -->(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 1998 r., II CKU 19/98, Prok. i Pr-wkł. 1998, nr 11-12, poz. 45)</em>. Co jednak istotne, taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Ś mierć ubezpieczonego w toku postępowania sądowego w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym nie wygasza praw i obowiązków istniejących w stosunku prawnym między organem rentowym a płatnikiem i nie powoduje konieczności uchylenia decyzji. Śmierć ubezpieczonego powoduje zatem bezsukcesyjną utratę zdolności sądowej tej strony, a postępowanie jest prowadzone wyłącznie między płatnikiem składek i organem rentowym, co za tym idzie nie powoduje skutku bezprzedmiotowości orzeczenia i umorzenia postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 k.p.c.</a> Nie jest więc tak, że postępowanie przed organem rentowym w tej sprawie, której stroną jest także płatnik składek (adresat decyzji administracyjnej wydanej z urzędu) staje się bezprzedmiotowe. Podobnie jest w przypadku śmierci strony (ubezpieczonego) w trakcie postępowania sądowego, niezależnie od tego, kto zainicjował postępowanie przed sądem pierwszej instancji (przez wniesienie odwołania) czy przed sądem drugiej instancji (przez wniesienie apelacji). W dalszym ciągu bowiem (po śmierci ubezpieczonego) pozostają aktualne prawa i obowiązki płatnika składek wynikające z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Zatem sprawa toczy się z udziałem stron posiadających zdolność sądową i procesową - płatnika składek i organu rentowego a postępowanie oraz wyrok sądu nie dotyczy praw i obowiązków zmarłego ubezpieczonego, bowiem te wygasły definitywnie, natomiast dotyczy praw i obowiązków płatnika składek </span> <em> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->(tak: Sąd Najwyższy wyroku z dnia z dnia 10 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. akt III USKP 27 / 23, Legalis: 3153119)</span> </em> <span class="underline"> <!-- -->.</span> </p> <p>Śmierć zainteresowanego (utrata bytu prawnego zainteresowanego niebędącego osobą fizyczną) nie stanowi przyczyny zawieszenia postępowania z urzędu. A więc należy kontynuować postępowanie bez udziału tego zainteresowanego, tak jakby nie zgłosił swojego udziału w sprawie. Postępowanie toczy się więc (bez uczestnictwa zmarłego zainteresowanego) między płatnikiem składek (pracodawcą) a ZUS. To, że chodzi wówczas o podleganie ubezpieczeniu w przeszłości nie ma znaczenia, gdyż dopuszczalne jest takie ustalenie także w sytuacji, gdy należności z tytułu składek na te ubezpieczenia uległy przedawnieniu <em> <!-- -->(por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2016 r., III UZP 8/16, OSNP 2016 Nr 12, poz. 153)</em>.</p> <p>Reasumując, w razie śmierci ubezpieczonego w toku postępowania z odwołania płatnika składek od decyzji o podleganiu tego ubezpieczonego obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, postępowanie toczy się nadal z udziałem płatnika i organu rentowego, a bez udziału spadkobierców ubezpieczonego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(11);art. 477(11) § 2)">art. 477<sup> <!-- -->11</sup> § 2 k.p.c.</a>) <em> <!-- -->(tak: Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 marca 2016 r., <span class="anon-block">(...)</span> UZ 42/15, Legalis nr 1471896)</em>.</p> <p>Przechodząc do meritum przypomnienia wymaga, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 13;art. 13 ust. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 350, dalej: ustawa systemowa) obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlegają osoby fizyczne, będące pracownikami, od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.</p> <p>Oznacza to, że warunkiem podlegania ubezpieczeniom społecznym jest posiadanie statusu pracownika w rozumieniu art. 8 ust. 1 omawianej ustawy, który to przepis stanowi, że za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy.</p> <p>W konsekwencji powyższego, decydujące znaczenie dla powstania stosunku ubezpieczeniowego ma uprzednie istnienie stosunku pracy.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a> przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.</p> <p>Na tle cytowanego przepisu zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, określone zostały konstytutywne cechy stosunku pracy, odróżniające go od innych stosunków prawnych. Należą do nich: dobrowolność, osobiste świadczenie pracy w sposób ciągły, podporządkowanie, wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy ponoszącego ryzyko związane z zatrudnieniem i odpłatny charakter zatrudnienia <em> <!-- -->(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2006 roku, <span class="anon-block">(...)</span> PK 110/06, Lex nr 207175).</em> </p> <p>W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organ rentowy podnosił, iż <span class="anon-block">J. G.</span> nie wykonywał pracy na podstawie umowy o pracę od 2 maja 2022 r. do 29 kwietnia 2024 r. u płatnika składek <span class="anon-block">W. P.</span> P. W. <span class="anon-block"> (...)</span>, a do ubezpieczeń społecznych został zgłoszony jedynie w celu uzyskania pracowniczego tytułu do ubezpieczeń społecznych i skorzystania z ubezpieczenia społecznego w związku z chorobą.</p> <p>To stanowisko organu rentowego, zdaniem Sądu Okręgowego, nie znajduje żadnego oparcia w dowodach zebranych w sprawie. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, brak jest bowiem podstaw do ustalenia, że zawarte pomiędzy stronami umowy o pracę z dnia 30 kwietnia 2022 r. i 1 sierpnia 2023 r. miały charakter pozorny.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 k.p.</a> nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Złożenie oświadczenia woli dla pozoru oznacza, że osoba oświadczająca wolę nie chce, aby powstały skutki prawne, jakie zwykle prawo łączy ze składanym przez nią oświadczeniem. Inaczej mówiąc strony niejako udają, że dokonują jakiejś czynności prawnej np. zawierają umowę o pracę. Pozorność jest zatem wadą oświadczenia woli polegającą na świadomej, a przy tym ujawnionej wobec adresata i przez niego aprobowanej, niezgodności pomiędzy treścią złożonego oświadczenia woli, dostępną dla innych uczestników obrotu, a rzeczywistą wolą osoby składającej to oświadczenie. Pozorne oświadczenie woli ma miejsce wówczas gdy jest skierowane do adresata. Wada tego oświadczenia polega na niezgodności między aktem woli a jej przejawem na zewnątrz (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a>).</p> <p>Podleganie pracowniczym ubezpieczeniom społecznym jest uwarunkowane nie tyle opłacaniem składek ubezpieczeniowych, ale legitymowaniem się statusem pracownika rzeczywiście świadczącego pracę w ramach ważnego stosunku pracy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, na co Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał uwagę, iż nie skutkuje w sferze prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego taka umowa o pracę, która nie wiąże się z wykonywaniem tej umowy, a zgłoszenie do ubezpieczenia następuje tylko pod pozorem istnienia tytułu ubezpieczenia w postaci zatrudnienia. Chodzi tu zatem o "fikcyjne" zawarcie umowy, gdzie następuje zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego jako pracownika osoby, która w rzeczywistości pracy nie świadczyła <em> <!-- -->(por. wyroki SN: z 16.03.1999 r., II UKN 512/98, OSNAPiUS 2000/9/36; z 28.02.2001 r. II UKN 244/00, OSNAPiUS 2002/20/496; z 17.12.1996 r., II UKN 32/96, OSNAPiUS 1997/15/275; z 4.08.2005 r., II UK 320/04, OSNAPiUS 2006/7-8/122; z 4.08.2005 r., II UK 320/04, OSNAPiUS 2006/7-8/122; z 25.01.2005 r. II UK 141/04, OSNAPiUS 2005/15/235)</em>.</p> <p>Tytułem do ubezpieczenia, z którym przepisy prawa ubezpieczeń społecznych łączą podleganie ubezpieczeniu i prawo do świadczeń, miało być w przedmiotowej sprawie zatrudnienie ubezpieczonego u płatnika składek, jako wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy. Nie jest istotne przy tym, czy strony miały realny zamiar zobowiązania się – przez pracownika do wykonywania pracy a przez pracodawcę do przyjmowania tego świadczenia i wypłacania wynagrodzenia, lecz to czy zamiar taki został w rzeczywistości zrealizowany.</p> <p>Pozorność wyraża się w braku zamiaru wywołania skutków prawnych i jednoczesnym zamiarze stworzenia okoliczności mających na celu zmylenie osób trzecich. Istotne znaczenie ma niezgodność między aktem woli a jego uzewnętrznieniem. Założeniem unormowania jest zgoda drugiej osoby na złożenie oświadczenia woli dla pozoru.</p> <p>Według Sądu w świetle zebranego materiału dowodowego w niniejszej sprawie należy uznać, że stosunek prawny, w ramach którego <span class="anon-block">J. G.</span> świadczył pracę na rzecz <span class="anon-block">W. P.</span> w całym okresie zatrudnienia spełnia cechy stosunku pracy określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a> Wnioskodawca bezspornie podjął pracę na stanowisku pracownika budowlanego (montażysty, spawacza, wykonującego ogólne prace fizyczne) od dnia 2 maja 2022 r. i rzeczywiście ją wykonywał do czasu powstania niezdolności do pracy z powodu choroby w dniu 11 marca 2024 r. O rzeczywistym wykonywaniu pracy w spornym okresie świadczą w szczególności zarówno złożone do akt sprawy dokumenty, jak i zeznania świadków oraz płatnika składek.</p> <p> <span class="anon-block"> Firma (...)</span> <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo (...)</span> zajmuje się robotami budowlanymi, ślusarskimi, dekarskimi i remontowymi. Na początku <span class="anon-block">J. G.</span> wykonywał drobne prace we wspólnotach mieszkaniowych. W 2023 r. przez ok. 5-6 miesięcy pracował na terenie <span class="anon-block"> firmy (...)</span>, gdzie stawiano stalową konstrukcję do odbierania złomu. Ubezpieczony codziennie zajmował się spawaniem i cięciem kątowników. Następnie brał udział w remoncie dachu budynku na <span class="anon-block">rogu (...)</span>, gdzie współpracował z <span class="anon-block">M. S. (1)</span>. Remont ten rozpoczął się w marcu 2023 r. i trwał aż do czerwca 2024 r. Dlatego też część prac <span class="anon-block">M. S. (1)</span> kończył sam, ponieważ ubezpieczony stał się niezdolny do pracy z powodu choroby od dnia 11 marca 2024 r. W między czasie ubezpieczony wykonywał swoje obowiązki także na terenie innych zakładów. Powyższe potwierdza chociażby wydana dla niego na dzień 4 stycznia 2023 r. karta bezpieczeństwa wykonawcy wystawiona przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> </p> <p>Praca <span class="anon-block">J. G.</span> była nadzorowana przez <span class="anon-block">H. P.</span>. <span class="anon-block">H. P.</span>, co jakiś czas kontrolował, czym zajmują się pracownicy na miejscu robót. Tym bardziej, że regularnie dowoził materiały budowlane. Za w/w pracę w pełnym wymiarze czasu pracy ubezpieczony otrzymywał wynagrodzenie płatne do rąk własnych. Ze względu na wielkość firmy nie była prowadzona ani ewidencja czasu pracy ani listy płac.</p> <p> <span class="anon-block">W. P.</span> oraz <span class="anon-block">H. P.</span> w sposób logiczny wyjaśnili także wszystkie motywy, którymi kierował się pracodawca podejmując decyzję o zatrudnieniu ubezpieczonego. W chwili zatrudnienia ubezpieczony był w remisji choroby. Zawierając przedmiotową umowę o pracę płatnik składek nie mógł przewidzieć tego, że po dwóch latach ubezpieczony będzie zmagał się z nawrotem choroby nowotworowej. Natomiast, jak wynika z zeznań <span class="anon-block">H. P.</span>, firma potrzebowała nowych pracowników, przede wszystkim do wykonywania zleceń na terenie <span class="anon-block">W.</span>. Przyjmowała wtedy więcej zleceń niż obecnie. Wykonana na rzecz płatnika praca przez ubezpieczonego przyniosła zatem wymierne ekonomiczne korzyści dla płatnika jako przedsiębiorcy. Tym samym decyzja o zatrudnieniu ubezpieczonego zdaniem Sądu była ekonomicznie uzasadniona i rozsądna.</p> <p>W świetle poczynionych ustaleń nie można zatem, w ocenie Sądu Okręgowego, uznać, że umowy o pracę łączące ubezpieczonego i płatnika nie były faktycznie realizowane, lecz istniały jedynie formalnie, celem uzyskania ochrony ubezpieczeniowej przez ubezpieczonego i łączących się z nią świadczeń z ubezpieczenia społecznego, i że jako takie są nieważne.</p> <p>Należy mieć w tym kontekście na uwadze, że świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego w razie choroby, które obejmują zasiłek chorobowy, mają na celu pokrycie szkody spowodowanej zajściem danego rodzaju ryzyka, tj. określonej sytuacji życiowej, z której wystąpieniem wiąże się opłacanie składki <em> <!-- -->(por. wyrok TK z 6.03.2007 r., P 45/06, OTK-A 2007, Nr 3, poz. 22).</em> </p> <p>Zaakcentować należy, że przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych nie uzależniają skuteczności nawiązania stosunku pracowniczego od czasookresu trwania konkretnej umowy, a także od długości wcześniej przysługującej ochrony ubezpieczeniowej. Z powyższego wynika, że nagłe przerwanie relacji z pracodawcą bądź nieprzystąpienie do realizacji umowy o pracę w ustalonym czasie z powodu pogorszenia stanu zdrowia pracownika, nie może wpływać negatywnie na powstały stosunek ubezpieczenia społecznego i skutki z niego wynikające. Dla powstania wskazanych skutków konieczne jest bowiem skuteczne nawiązanie umowy o pracę. Skutku takiego nie rodzi zawarcie przez strony umowy o pracę bez woli jej realizacji, nawet jeżeli strony podejmują jakieś czynności, które mają na zewnątrz pozorować realizację umowy <em> <!-- -->(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 15.05.2014r., III AUa 826/13).</em> </p> <p>Mając na uwadze dotychczasowe rozważania Sąd zważył, że przedmiotowe umowy o pracę nie zmierzały do obejścia prawa. Czynnością prawną podjętą w celu obejścia ustawy jest czynność, nie objęta zakazem prawnym, ale przedsięwzięta w celu osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 25.11.2004 r. <em> <!-- -->(<span class="anon-block">(...)</span> PK 42/04, OSNP 2005/14/209)</em>, stwierdził, że "czynności mające na celu obejście ustawy <em> <!-- -->(in fraudem legis)</em> zawierają jedynie pozór zgodności z ustawą. Czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega na takim ukształtowaniu jej treści, która z punktu widzenia formalnego (pozornie) nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości (w znaczeniu materialnym) zmierza do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest przez nią zakazane. Chodzi tu zatem o wywołanie skutku sprzecznego z prawem" <em> <!-- -->(por. również wyrok SN z 25.01.2005 r., II UK 141/04, OSNP 2005/15/235)</em>. Stwierdzić należy zatem, że obejście ustawy to zachowanie podmiotu prawa, który napotykając prawny zakaz dokonania określonej czynności prawnej "obchodzi" go w ten sposób, że dokonuje innej niezakazanej formalnie czynności w celu osiągnięcia skutku związanego z czynnością zakazaną, a tym samym sprzecznego z prawem. Skorzystanie z zasiłków z ubezpieczenia społecznego, nie może być uznane za cel, którego osiągnięcie jest sprzeczne z prawem. Skorzystanie z ochrony gwarantowanej pracowniczym ubezpieczeniem społecznym jest legalnym celem zawierania umów o pracę. Może ono nawet być głównym motywem nawiązania stosunku pracy, zamiast wykonywania pracy na innych podstawach prawnych <em> <!-- -->(por. wyrok SN z 9.08.2005 r., III UK 89/05, OSNP 2006/11-12/192)</em>. Zawierając umowę o pracę strony mogą kierować się różnymi motywami indywidualnymi, które należy wyraźnie odróżnić od <em> <!-- -->causae</em> czynności prawnej. Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy, zawarcie umowy o pracę, choćby zmierzało do uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych, czy uzyskania kredytu bankowego, nie jest obejściem ustawy <em> <!-- -->(zob. wyrok SN z 25 listopada 2004 r., <span class="anon-block">(...)</span> PK 42/04).</em> Podobnie takiego zarzutu nie można postawić umowie o pracę nienaruszającej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22)">art. 22 k.p.</a>, nawet gdy jej cel dyktowany był wyłącznie chęcią uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego <em> <!-- -->(tak SN w wyrokach: z 25.01.2005 r., II UK 141/04 oraz z 9.08.2005 r., III UK 89/05).</em> Tym samym uzyskanie ochrony gwarantowanej pracowniczym ubezpieczeniem społecznym jest legalnym celem zawierania umów o pracę. Może nawet ono być nawet głównym motywem wyboru świadczenia pracy w ramach stosunku pracy, zamiast wykonywania pracy na innych podstawach prawnych <em> <!-- -->(zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 14.05.2014 r., III AUa 1254/13, LEX nr 1477215). </em>Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, że stronom umowy o pracę, na podstawie której rzeczywiście były wykonywane obowiązki i prawa płynące z tej umowy, nie można przypisać działania w celu obejścia ustawy <em> <!-- -->(zob. wyrok SN z 25.01.2005 r., II UK 141/04, OSNP 2005/15/235).</em> </p> <p>Organ rentowy nie przedstawił skutecznie żadnego dowodu przeciwnego, zmierzającego do wykazania, że ubezpieczony nie podjął i nie wykonywała w spornym okresie pracy u płatnika składek. Pozwany argumentując swoje stanowisko podnosił, że do zgłoszenia <span class="anon-block">J. G.</span> doszło po terminie, bowiem dopiero w dniu 20 maja 2022 r. Z powyższym nie sposób się nie zgodzić. Zauważenia jednak wymaga, że opóźnienie to nie było znaczne, ponieważ płatnik miał czas na zgłoszenie pracownika do 9 maja 2022 r. Ponadto organ wskazywał, że dokumenty rozliczeniowe od kwietnia 2023 r. do kwietnia 2024 r. zostały złożone dopiero w czerwcu 2024 r. Podkreślenia jednak wymaga, że płatnik składek w racjonalny sposób wyjaśnił, skąd wynikało tak duże opóźnienie. Zauważenia przy tym również wymaga, że cała dokumentacja została finalnie poprawiona i uzupełniona, a powstałe zaległości pokryte. W konsekwencji uznać należy, że zarzut pozorności umów o pracę okazał się bezzasadny.</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca jako pracownik u płatnika składek <span class="anon-block">W. P.</span> w okresie od 2 maja 2022 r. do 29 kwietnia 2024 r. podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu, i w rezultacie zmienił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono, jak <em> <!-- -->w punkcie pierwszym wyroku</em>, na mocy powołanych przepisów oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a> </p> <p>W konsekwencji Sąd Okręgowy <em> <!-- -->w punkcie drugim sentencji wyroku</em> zasądził na rzecz <span class="anon-block">W. P.</span> kwotę 360,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Należy zauważyć, że stroną przegrywającą jest strona, której stanowisko nie zostało uwzględnione, a więc w rozpatrywanej sprawie – organ rentowy. Koszty należne płatnikowi składek, tj. koszty zastępstwa procesowego, ustalono na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1<sup> <!-- -->1</sup> k.p.c.</a> </p> </div>