III SAB/Gl 122/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2021 r. sprawy ze skargi "A" w O. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w przedmiocie informacji publicznej 1) stwierdza bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. bez rażącego naruszenia prawa; 2) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Wnioskiem z [...] r. "A" z siedzibą w O. (dalej w skrócie jako "A") zwróciło się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. o "udostępnienie informacji publicznej", wyjaśniając, że wniosek dotyczy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia budowy instalacji do produkcji paliwa [...] w Z. W dalszej części wniosku zostały wymienione dokumenty, o udostępnienie których "A" wystąpiło. Są to: wniosek o wydanie decyzji, karta informacyjna przedsięwzięcia, postanowienie o obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. i Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P., opinia Państwowego Inspektora Sanitarnego w Z. i Marszałka Województwa [...], decyzja środowiskowa. Pismem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało "A", że oczekiwane przez nie informacje nie dotyczą spraw publicznych, o których mowa w art. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznych (t.j. w Dz.U. z 2020 r., poz. 2176). Dotyczą natomiast materiałów ze sprawy dotyczącej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Dostęp do tego typu materiałów i informacji uregulowany jest w ustawie z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. w Dz.U z 2021 r., poz. 247). W takiej sytuacji, zgodnie z przepisem art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej w skrócie jako "u.d.i.p."), przepisy tej ustawy nie mają zastosowania, a wnioskodawca powinien zwrócić się o te informacje w odpowiednim trybie do właściwego podmiotu. [...] r. "A" złożyło do SKO w C. ponaglenie w związku z nieudzieleniem mu wnioskowanych dokumentów, którego organ nie uwzględnił. [...] r. "A" złożyło do Sądu skargę na bezczynność SKO w C., zarzucając organowi obrazę przepisów art. 14 ust. 1, art. 14 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 8, 9 i 16 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie przez nieudzielenie informacji o środowisku i jego ochronie. Zdaniem "A", posłużenie się we wniosku wszczynającym postępowanie zwrotem "wniosek o udostępnienie informacji publicznej", nie zwalniało organu z obowiązku udzielenia odpowiedzi w trybie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, ponieważ treść wniosku wskazywała na dokumenty i informacje, do których dostęp jest uregulowany przepisami tej ustawy, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie powinien decydować tytuł wniosku, a jego treść. Ponadto informacje o środowisku mają w swej istocie charakter publiczny w tym szerokim, potocznym rozumieniu tego terminu. SKO w C. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodało przy tym, że nie ma mowy o jego bezczynności, ponieważ zawiadomiło wnioskodawcę o tym, że żądana informacja nie mogła być udzielona w trybie przepisów o dostępie do informacji publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga jest uzasadniona. Kluczowe znaczenie dla jej oceny ma kwalifikacja wniosku wszczynającego postępowanie. Gdyby przyjąć, jak zrobił to organ, że jest to wniosek o udzielenie informacji publicznej, złożony w trybie przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznych, to stanowisko organu byłoby uzasadnione. Czy jednak kwalifikacja ta jest uzasadniona ? Słusznie podniosło w tym zakresie "A", że użycie w tytule wniosku słów o "udostępnienie informacji publicznej" nie powinno determinować trybu procedowania. Nie ma w tym wniosku odwołania się do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznych, a informacje, o które "A" zwróciło się, mają ze swej natury charakter publicznych w potocznym znaczeniu tego określenia. W razie wątpliwości co do intencji wnioskodawcy, a te były tu uzasadnione z uwagi na treść wnioskowanych dokumentów, można było zwrócić się do niego o doprecyzowanie wniosku. Na obecnym etapie postępowania, wobec uzasadnienia skargi, kwestia ta stała się bezprzedmiotowa. Intencje wnioskodawcy są jasne. Koniecznym było zatem uwzględnienie treści całego wniosku, w którym "A" wyjaśniło, że wniosek dotyczy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia budowy instalacji do produkcji paliwa [...] w Z. We wniosku zostały wymienione dokumenty, o udostępnienie których "A" wystąpiło. Są to: wniosek o wydanie decyzji, karta informacyjna przedsięwzięcia, postanowienie o obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. i Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P., opinia Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. i Marszałka Województwa [...], decyzja środowiskowa. Są to zatem informacje, których udostępnianie jest uregulowane przepisami ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, co wynika z przepisów art. 1 ust. 1 lit. a i b oraz art. 3 ust. 1 pkt 8 tej ustawy. Zgodnie z nimi ustawa określa zasady i tryb postępowania w sprawach udostępniania informacji o środowisku i jego ocenie, ocen oddziaływania na środowisko, a ilekroć w ustawie jest mowa o ocenie oddziaływania na środowisko – rozumie się przez to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Należało również wziąć pod uwagę to, że wnioskodawcą jest organizacja społeczna, której celem statutowym jest ochrona środowiska, a więc podmiot wymieniony w art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy jako organizacja ekologiczna. Wszystko to powinno skłonić do wniosku, że właściwym trybem procedowania dla organu są przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Wniosek nie został rozpoznany w tym trybie, a zatem mamy do czynienia z bezczynnością organu. Zajęcie przez organ stanowiska w innym trybie i przedmiocie postępowania niż ten, o który wnioskowała strona nie stanowi o podjęciu czynności w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem strony. W ramach tego postępowania organ pozostaje w bezczynności, gdyż w ogóle nie zajął stanowiska w przedmiocie wniosku "A". Z powyższych względów Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona i orzekł zgodnie z przepisem art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), czyli stwierdził bezczynność organu. Bezczynność ta, zadaniem Sądu, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ generalnie organ zadziałał, a sam wniosek "A" mógł budzić wątpliwości. Równocześnie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 tej ustawy, Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku strony w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt jako wniosku o udzielenie informacji o ochronie środowiska. Dalej idące orzeczenie, np. zobowiązujące organ do udzielenia informacji i dokumentów, byłoby przedwczesne, ponieważ organ jeszcze nie podjął czynności we właściwym trybie, a Sąd nie jest od zastępowania organu w tym zakresie, a od oceny jego działania. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.