III FZ 607/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SPP/Gl 105/22 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu sprawy ze skargi R. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 11 czerwca 2021 r., nr 2401-IEE.711.261.2021.7 UNP: 2401-21-126465 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 18 sierpnia 2022 r., I SPP/Gl 105/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił sprzeciw R. Ł. na postanowienie starszego referendarza sądowego tego sądu z 2 czerwca 2022 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 11 czerwca 2021 r., nr 2401-IEE.711.261.2021.7 UNP: 2401-21-126465, w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Sąd uznał, że skarżący złożył sprzeciw po terminie do tego wyznaczonym. Na powyższe postanowienie, pismem z 19 września 2022 r. skarżący złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestię sporną stanowi okoliczność, czy skarżący dochował terminu do złożenia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o odmowie przyznania prawa pomocy, a źródłem tego sporu jest data doręczenia skarżącemu przesyłki zwierającej postanowienie referendarza, od której rozpoczął bieg termin do wniesienia sprzeciwu. Należy podkreślić, że w tej sprawie sporna przesyłka została doręczona skarżącemu w trybie art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."). W świetle art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (...), dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, o czym stanowi art. 73 § 4 p.p.s.a. Należy podkreślić, że zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawcy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty, korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokumentu urzędowego. Obalenie fikcji doręczenia (domniemanie faktyczne) może natomiast nastąpić, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Sąd pierwszej instancji badając, czy czynność procesowa została dokonana w terminie ustawowym, zwrócił się do operatora pocztowego o wyjaśnienie okoliczności awizowania przesyłki skarżącemu. W odpowiedzi na zapytanie sądu, operator pocztowy w piśmie z 3 sierpnia 2022 r., po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających wskazał, że przesyłka skierowana do skarżącego była dwukrotnie awizowana: 13 czerwca 2022 r. i 21 czerwca 2022 r. Jak już wspomniano, zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a., prawny skutek doręczenia nieodebranej przesyłki następuje z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. W tych okolicznościach czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., upłynął z dniem 27 czerwca 2022 r. Nie ma przy tym znaczenia, że skarżącemu wydano przesyłkę po upływie powyższego terminu, tj. 28 czerwca 2022 r. Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie wywołuje nowego skutku doręczenia. Ma jedynie dla adresata walor informacyjny. Skoro skutek doręczenia spornej przesyłki należy wiązać z 27 czerwca 2022 r., to słusznie sąd pierwszej instancji przyjął, że skarżący mógł wnieść sprzeciw najpóźniej w poniedziałek 4 lipca 2022 r., a ponieważ uczynił to dnia następnego, czyli po terminie, sprzeciw ten należało odrzucić zgodnie z art. 259 § 2 p.p.s.a. Bez wpływu na zasadność zaskarżonego orzeczenia pozostaje przekonanie skarżącego o wniesieniu sprzeciwu w terminie do tego przewidzianym. NSA podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że sąd badając, czy czynność procesowa została dokonana w terminie ustawowym, nie jest uprawniony do badania przyczyn ewentualnego uchybienia temu terminowi. Okoliczności te mogą stanowić jedynie podstawę wniosku o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.