II OZ 1236/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1669/17 o odrzuceniu skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1669/17 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1669/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną J. G. od wyroku z dnia 25 kwietnia 2018 r. Sąd wskazał, iż pismo stanowiące skargę kasacyjną składało się z dwóch stron: pierwszej, na której pełnomocnik skarżącego wskazał, że zaskarża w całości ww. wyrok oraz piątej, z której wynika, że pełnomocnik popiera przedstawione wcześniej stanowisko. Zgodnie z art. 176 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej "p.p.s.a") skarga kasacyjna powinna zawierać 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (art. 176 § 2 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że wymogi formalne skargi kasacyjnej, wskazane w art. 176 p.p.s.a. mają dwojaki charakter – w razie ich niespełnienia są usuwalne na stosowne wezwanie przewodniczącego lub nieusuwalne, których niespełnienie skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 w zw. z art. 177a p.p.s.a. Do takich braków należy wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WKP 2018, Komentarz do art. 176 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nadesłał skargę kasacyjną składającą się z dwóch stron: pierwszej i piątej, nie tylko nie dołączając do niej wskazanych tam załączników, ale przede wszystkim – nie wypełniając wymogów formalnych przewidzianych dla tego środka odwoławczego, uregulowanych w art. 176 p.p.s.a. Wśród ww. wymogów znajdują się także braki formalne niepodlegające uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego, jak przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, w wyniku czego skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Mając powyższe na względzie, Sąd – na podstawie art. 178 w zw. z art. 177a p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia. Zażalenie na to postanowienie wniósł J. G., podnosząc zarzuty naruszenia: a) art. 178 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż wniesiona skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw kasacyjnych, podczas gdy już w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wniesiona skarga składa się wyłącznie z ponumerowanych stron 1 i 5, a powyższa okoliczność świadczy o tym, że w ramach wniesionego egzemplarza omyłkowo nie zostały przedłożone strony nr 2-4, stąd wskazanie, iż zachodzą okoliczności uzasadniające odrzucenie skargi kasacyjnej z uwagi na nieprzytoczenie podstaw kasacyjnych jest co najmniej przedwczesne, skoro mogło ono zostać dokonane dopiero po skierowaniu do skarżącego wezwania o uzupełnienie braków wniesionego środka zaskarżenia, polegających na przedłożeniu omyłkowo niezałączonych stron, b) art. 49 w zw. z art. 193 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie postępowania naprawczego, a tym samym brak wezwania pełnomocnika skarżącego kasacyjnie do uzupełnienia braków wniesionej skargi polegającego na uzupełnieniu brakujących stron nr 2-4, a tym samym działanie charakteryzujące się nadmiernym formalizmem w sposób nieuzasadniony ograniczającym prawo do sądu, gdyż - w ocenie skarżącego - nic nie stało na przeszkodzie do skierowania wezwania o przedłożenie brakujących stron wniesionej skargi kasacyjnej, a dopiero w przypadku, w którym owe strony nie zostaną wniesione, bądź w przypadku wniesienia brakujących stron, które nie zawierałyby obligatoryjnych elementów skargi kasacyjnej, dopiero na tym etapie jej odrzucenie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W świetle natomiast art. 176 § 2 p.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W art. 177a p.p.s.a. ustawodawca przewidział tryb usunięcia braków skargi kasacyjnej w przypadku, gdy skarga taka nie spełnia wymagań przewidzianych z art. 176. W myśl przywołanej regulacji tryb ten dotyczy wymogów "innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie". Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są zatem elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, których brak skutkuje jej odrzuceniem, bez uprzedniego wzywania do usunięcia któregoś z tych braków. Z uwagi na przewidzianą w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasadę związania granicami skargi kasacyjnej wskazane braki uniemożliwiają merytoryczne rozpoznanie środka zaskarżenia, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznawać sprawy, domyślając się jedynie intencji autora skargi kasacyjnej, mając wątpliwości interpretacyjne co do podstaw zaskarżenia. Są to zatem elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej, które mają charakter materialny i których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy, co w konsekwencji prowadzi do niedopuszczalności skargi kasacyjnej i jej odrzucenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 553/05; z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2398/14; z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt I GSK 1594-1599/14; z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1422/16). Należy wskazać, że o ile niespełnienie wymagań przepisanych dla pisma w postępowaniu sądowym stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w zw. z art. 193 p.p.s.a., o tyle niespełnienie wymagań szczególnych skargi kasacyjnej, przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. po wyrazie "oraz", nie podlega sanacji. Wymagania te są elementami konstrukcyjnymi, których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy. W niniejszej sprawie, w ostatnim dniu ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego przesłał pierwszą stronę tej skargi, gdzie wskazano zaskarżone orzeczenie i zakres zaskarżenia oraz ostatnią (piątą) stronę z podpisem pełnomocnika strony. W piśmie tym brak było wskazania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Sąd I instancji słusznie uznał, że w tym przypadku brak było podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 177a p.p.s.a., gdyż wniesiona przez pełnomocnika skarżącego skarga kasacyjna była obarczona brakami nieusuwalnymi, skutkującymi jej odrzuceniem. Podkreślenia wymaga, iż skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem odwoławczym, dlatego jej sporządzenie obwarowane jest tzw. przymusem adwokacko-radcowskim. Od profesjonalnych pełnomocników wymienionych w art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a. wymagana jest należyta staranność w sporządzeniu tego pisma procesowego w ustawowym terminie, jak również w jego wniesieniu, jeżeli zakres ich pełnomocnictwa obejmuje również wniesienia tego środka odwoławczego. Wniesienie skargi kasacyjnej niekompletnej, z brakującą częścią obejmującą wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie i oczekiwanie przez pełnomocnika na wezwanie przez Sąd do uzupełnienia jej braków, może stanowić działanie zmierzające do przedłużenia ustawowego terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej w zakresie jej obligatoryjnej części, jaką są podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 49 w zw. z art. 193 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie postępowania naprawczego i brak wezwania pełnomocnika skarżącego kasacyjnie do uzupełnienia braków wniesionej skargi kasacyjnej. Sąd I instancji, po stwierdzeniu, że w terminie wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna niezawierająca podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, zobligowany był ją odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie art. 178 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.