I OSK 622/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie NSA Anna Lech (spr.) del.WSA Maria Werpachowska Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1547/08 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) sierpnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1547/08, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) sierpnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Prezydent m. st. Warszawy decyzją z dnia (...) lipca 2008 r., nr (...), na podstawie art. 5, art. 6, art. 13, art. 24 ust. 1 i 2 oraz art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. u. z 2006, Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), przyznał T. K. świadczenia w formie zasiłku rodzinnego dla ubezwłasnowolnionego całkowicie A. K., w kwocie 68,00 zł miesięcznie, na okres od 1 czerwca 2008 r. do 31 sierpnia 2008 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego A. K., w kwocie 80,00 zł miesięcznie, na okres od 1 czerwca 2008 r. do 31 sierpnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia (...) sierpnia 2008 r., nr (...), utrzymało w mocy wskazaną wyżej decyzję, uznając, że organ pierwszej instancji prawidłowo przyznał wnioskodawczyni świadczenia rodzinne od dnia 1 czerwca 2008 r., to jest począwszy od miesiąca, w którym złożony został wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. K., wskazując na ciężką sytuację zdrowotną swojego wnuka oraz podniosła, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu drugiej instancji, który nie wziął pod uwagę faktu, że A. K. jest pełnoletni od 17 listopada 2007 r. i powinien pobierać zasiłek rodzinny osobiście od grudnia 2007 r. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1547/08, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie oddalając skargę T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) sierpnia 2008 r. wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie wynika, że skarżąca wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego na dziecko A. K. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej Dzielnicy W. w dniu 20 czerwca 2008 r., zaś w dniu 23 czerwca 2008 r. złożyła brakujące dokumenty, to jest decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 marca 2008 r. o przyznaniu renty socjalnej dla A. K. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, mając na uwadze przepis art. 24 ust. 2 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyraźnie określa moment od jakiego ustala się prawo do świadczeń rodzinnych stanowiąc, że jest nim miesiąc, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, podzielić należy stanowisko organów administracyjnych orzekających w niniejszej sprawie uznając, że zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego przysługuje T. K. od dnia 1 czerwca 2008 r., to jest począwszy od miesiąca, w którym skarżąca złożyła wniosek wraz z wymaganymi dokumentami. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożyła T. K., reprezentowana przez adwokata C. P., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, to jest: a) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi przez Sąd pierwszej instancji, pomimo wystąpienia przesłanek przemawiających za jej uwzględnieniem, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy; b) art. 141 § 4 wskazanej wyżej ustawy, poprzez niewyjaśnienie w dostateczny sposób w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a w szczególności odmówieniu zasadności zarzutom skargi, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 23 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wymienionych przepisów, przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że ustalenie prawa do świadczenia rodzinnego w miesiącu, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek, uniemożliwia przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego za okres poprzedzający złożenie wniosku od momentu faktycznego nabycia uprawnień do wymienionych świadczeń. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszechstronnego rozważenia w uzasadnieniu wyroku wszystkich zarzutów podniesionych w skardze i wyjaśnienia powodów, dla których Sąd ich nie podzielił. Wskazano, że przyjęta przez Sąd wykładnia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pozostaje w sprzeczności z literalnym brzmieniem tego przepisu, który w żaden sposób nie wyklucza przyznania zasiłku rodzinnego za okres poprzedzający ustalenie prawa do omawianego świadczenia. Zdaniem skarżącej, należy się odwołać do art. 24 ust. 1 powołanej ustawy, który wprost stanowi, że okres zasiłkowy to okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Natomiast art. 24 ust. 2 tej ustawy stanowi jedynie o ustaleniu prawa do świadczenia rodzinnego począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. W związku z tym, w ocenie autora skargi kasacyjnej, prawidłowa wykładnia art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy zastosowaniu ust. 1 tego przepisu stanowi podstawę do przyznania zasiłku w przyjętym w tym przepisie okresie zasiłkowym przed datą ustalenia samego prawa do świadczenia rodzinnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że zgodnie z art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega oddaleniu, jeżeli zaskarżonemu aktowi lub czynności nie można postawić zarzutu naruszeniu zarówno prawa procesowego, jak i materialnego, albo sąd stwierdzi uchybienia, które jednak w istocie nie miały wpływu na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. K., uznając, że nie doszło do uchybień, o których mowa, z czym należy się zgodzić. Organy administracyjne prawidło orzekły bowiem o przyznaniu skarżącej zasiłku rodzinnego dla A. K. z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Natomiast subiektywne przeświadczenie skarżącej o niezasadności zaskarżonej decyzji, nie może stanowić skutecznej podstawy do jej wzruszenia. W związku z tym zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest nieusprawiedliwiony. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przypomnieć należy, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku spełniające określone ustawą warunki stwarza bowiem podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa. Takie też elementy zawiera uzasadnienie zaskarżonego wyroku, a więc uznać należy, że i ten zarzut skargi kasacyjnej jest nieuzasadniony. Przechodząc do rozpoznania zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazać należy, że zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek złożony w urzędzie gminy lub miasta. Do wniosku, sporządzonego według ustalonego wzoru, należy dołączyć między innymi orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Natomiast stosownie do art. 24 ust. 2 tej ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, przy czym przez pojęcie "prawidłowo wypełnionych dokumentów", rozumie się także dostarczenie załączników dokumentów, do których wydania są zobowiązane organy administracji. Pewien wyjątek co do daty przyznania świadczenia rodzinnego przyjęto w ust. 3a powołanego artykułu, gdy chodzi o prawo do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności w sytuacji, kiedy nastąpiła utrata ważności orzeczenia o niepełnosprawności i osoba niepełnosprawna uzyska ponowne orzeczenie kwalifikujące ją do odpowiedniego stopnia niepełnosprawności. Prawo do świadczenia ustala się wówczas od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia. Wskazać tu należy na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07, w którym wskazał on, że w ustawie o świadczeniach rodzinnych nie ma zarówno podstawy, jak i wytycznych do odmiennego, niż w art. 24 ust. 2 tej ustawy, określenia terminu prawa do świadczeń. W tym zakresie obowiązuje ustawowa zasada, iż świadczenie to przysługuje począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Trybunał uznał, że przepis ten ma zastosowanie do sytuacji, w której data ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności jest tożsama z datą wystąpienia niepełnosprawności. W niniejszej sprawie, jak wynika z jej akt, wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego skarżąca złożyła w dniu 20 czerwca 2008 r., zaś brakujące dokumenty złożyła w dniu 23 czerwca 2008 r. W związku z tym uznać należy, że w niniejszej sprawie organy administracyjne, a za nimi Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustaliły, że zasiłek taki przysługuje skarżącej od dnia 1 czerwca 2008 r., a tym samym zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 23 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art., 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.