III RC 188/25

Sądy powszechne2025-05-12

Sygnatura

III RC 188/25

Data orzeczenia

2025-05-12

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Iwona Mech (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Streszczenie

oddalono powództwo

Treść orzeczenia

Sygn. akt III RC 188/25 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 12 maja 2025 r. Sąd Rejonowy w Kielcach III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="479"/> </colgroup> <tr> <td> Przewodniczący: </td> <td> Sędzia Iwona Mech </td> </tr> <tr> <td> Protokolant: </td> <td> st.sekr.sąd. Magdalena Karczewska </td> </tr> </table> po rozpoznaniu w dniu 05 maja 2025 r. w Kielcach na rozprawie sprawy z powództwa A. B. (1) przeciwko A. B. (2) o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego I. oddala powództwo w całości; II. znosi wzajemnie koszty procesu pomiędzy stronami. Sędzia Iwona Mech Sygn. akt III RC 188/25 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Pozwem złożonym do Sądu Rejonowego w Kielcach w dniu 21.02.2025 r. A. B. (1) domagał się ustalenia, że jego obowiązek alimentacyjny ustalony wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 18.10.2017 r. w sprawie I C 2974/16, na kwotę po 850 zł miesięcznie, wygasł wobec córki A. B. (2), od dnia 07.11.2023 roku oraz wniósł o zasądzenie od pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych (k. 3-8). W uzasadnieniu powód wskazał, że nie ma żadnej zaległości z tytułu alimentów. Pozwana ma 21 lat, nie utrzymuje kontaktu z powodem pomimo jego starań. Z informacji jakie uzyskał pozwana aktualnie nie kontynuuje nauki, pracuje w restauracji (...) w K., ma zatem możliwości samodzielnego utrzymania. Powód podał, że pracuje jako kierowca wózka widłowego w firmie (...) S.A. w K. z wynagrodzeniem ok. 4.500 zł netto, mieszka żoną, której pomaga finansowo w opiece nad małoletnim pasierbem. W odpowiedzi na pozew pozwana A. B. (2) wniosła o jego oddalenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwana podniosła, że uczęszcza do (...) Szkoły Policealnej (...) w K. na kierunek higienistka stomatologiczna z kursem pomocy dentystycznej. Nie jest i nigdy nie była zatrudniona w restauracji (...) w K., nie posiada stałej pracy mimo wszelkich starań, stąd nie ma możliwości samodzielnego utrzymania, jedynie podejmuje prace dorywcze. Dodatkowo, pozwana wskazała, że powód po zawarciu nowego związku małżeńskiego całkowicie zaniechał z pozwaną kontaktu i nie podejmował w tym zakresie próby (k.13-25). Na rozprawie w dniu 05.05.2025 r. powód zaproponował ustalenie wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego z datą wniesienia pozwu, ewentualnie od dnia 01.09.2026 r. Przedmiotowe propozycje zostały odrzucone przez pozwaną, która konsekwentnie wnosiła o oddalenie powództwa (k. 34-34v). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwana A. B. (2), ur. (...), pochodzi ze związku małżeńskiego A. B. (3) i powoda A. B. (1), który został rozwiązany przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 18.10.2017 r., sygn. akt I C 2974/16, w którym Sąd kosztami utrzymania i wychowania małoletniej wówczas córki stron A. B. (2) obciążył oboje rodziców i z tego tytułu zasądził od ojca A. B. (1) na rzecz A. B. (2) alimenty w kwocie po 850 zł miesięcznie, płatnych z góry do 15-go dnia każdego miesiąca do rąk matki dziecka A. B. (3), z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia w terminie płatności którejkolwiek z rat. Na datę ostatnio orzeczonych alimentów pozwana A. B. (2) była niepełnoletnia, miała niespełna 14 lat, mieszkała z matką. Powód A. B. (1) miał 45 lat.  dowody:  odpis wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 18.10.2017 r. sygn. akt I C 2974/16 (k. 8). Pozwana A. B. (2) ukończyła szkołę podstawową, następnie gimnazjum, po czym technikum czteroletnie na kierunku reklama. Szkołę średnią ukończyła w 2023 r, w tym zdała maturę. Szkoły kończyła bez powtarzania klas. Po ukończeniu szkoły średniej w 2023 r. podjęła naukę w (...) Szkole Policealnej (...) w K. na kierunku asystentka stomatologiczna. Nauka na tym kierunku trwała rok, jednak po ukończeniu tej szkoły pozwana nie znalazła pracy w wyuczonym zawodzie. Od września 2024 roku podjęła dalszą naukę w (...) Szkole Policealnej (...) w K. na kierunku higienistka stomatologiczna z kursem pomocy dentystycznej. Planowany termin ukończenia szkoły przypada na 31.08.2026 rok. Obecnie nauka odbywa się w trybie stacjonarnym, przy czym zajęcia są od piątku do niedzieli. W piątki zajęcia prowadzone są od godziny 14:30 do 20:00, w soboty w godzinach od 8:00 do 17:00, w niedziele od 9:00 do 14:30. A. B. (2) nie ma stałego zatrudnienia, podejmowała prace na podstawie umów zlecenia oraz umów o pracę. W okresie od 07.06.2022 r. do 11.09.2023 r. była zatrudniona w Restauracji (...) na podstawie umowy o pracę z (...) w K., ul. (...) (k. 36). W okresie od 23.12.2023 r. do 31.03.2025 r. była zatrudniona na podstawie dwunastu umów zlecenia przez firmę pośrednictwa pracy (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. i wykonywała pracę w sklepie. Były to umowy zlecenia zawarte na okres: od 23.12.2023 r. do 31.12.2023 r, 11.01.2024 r. do 16.01.2024 r, 17.01.2024 r. do 31.01.2024 r, 06.11.2024 r. do 14.11.2024 r, 15.11.2024 r do 30.11.2024 r, 02.12.2024 r. do 31.12.2024 r, 02.01.2025 r do 28.01.2025 r, 29.01.2025 r do 31.01.2025 r, 07.02.2025 r. do 07.02.2025 r, 08.02.2025 r. do 28.02.2025 r, 01.03.2025 r. do 01.03.2025 r, 02.03.2025 r. do 31.03.2025 r. Przy czym w okresie od dnia 04.12.2024 r. do dnia 31.12.2024 r. A. B. (2) była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony jako sprzedawca/kasjer w (...) Sp. z o.o. Sp.J. z siedzibą we W., w wymiarze 75% (k.18-19). Uzyskała wynagrodzenie w kwocie 2.675,37 zł netto oraz 240 zł bonów świątecznych z ZFŚŚ (k. 16). Pozwana podejmowała zatrudnienie na powyższych umowach na czas określony bowiem nie kolidowały z nauką, a z drugiej strony nie mogła liczyć na inną formę zatrudnienia bowiem pracodawcy oczekiwali wykonywania pracy również w weekendy. A. B. (2) uzyskała za 2023 r. dochód w łącznej kwocie 20.005,24 zł i pochodził z umów o pracę co do kwoty 13.239,87 zł oraz z umów zlecenia co do kwoty 6.765,37 zł (k. 23-25), natomiast za 2024 r. uzyskała dochód w łącznej kwocie 22.930,10 zł i pochodził w całości z umów zlecenia (k. 20-22). A. B. (2) od końca marca 2025 r. jest zatrudniona w sklepie, na podstawie umowy zlecenia, gdzie pracuje od poniedziałku do czwartku, średnio ok. 50 godzin miesięcznie, ze stawką za godzinę 30,50 zł brutto. Za marzec otrzymała wynagrodzenie w kwocie 400 zł, na datę orzekania - za kwiecień 2025 r. jeszcze nie otrzymała wynagrodzenia. Obecnie pozwana A. B. (2) ma 22 lata, nadal mieszka razem z matką A. B. (3), w mieszkaniu w K., które jest własnością jej matki. Matka pozwanej zatrudniona jest na pół etatu w piekarni. Pozwana nie zna zarobków matki. Pozwana dokłada się w połowie do opłat za mieszkanie, które wynoszą łącznie: czynsz 1.000-1.100 zł miesięcznie, w tym opłata za wodę, 110 zł miesięcznie energia elektryczna, 100 zł miesięcznie gaz. Nadto, opłaca w połowie abonament za telefony swój oraz matki, który wynosi 49 zł miesięcznie. Pozwana leczy się na chorobę zwyrodnieniową, uczęszczała w przeszłości na fizjoterapię, teraz pozostaje pod kontrolą ortopedy w ramach NFZ. Nadal przyjmuje leki, co stanowi koszt ok. 45 zł miesięcznie. Powód A. B. (1) ma obecnie 53 lata, wykształcenie średnie ogólnokształcące. Od 7 lat zatrudniony jest na stanowisku kierowcy wózka widłowego z wynagrodzeniem średniomiesięcznie ok. 5.000 zł netto. Zdarza się, że pracuje w godzinach nadliczbowych i wówczas osiąga zarobki od 5.500 zł. do 6.000 zł miesięcznie. Obecnie mieszka razem ze swoją matką w mieszkaniu, które stanowi jej własność. Matka powoda jest na emeryturze, powód nie zna wysokości świadczenia emerytalnego matki. Powód dzieli się ze swoją matką kosztami związanymi z opłatami za mieszkanie w ten sposób, że pokrywa w całości opłatę za czynsz w kwocie 700 zł oraz prąd 100 zł miesięcznie, matka powoda opłaca opłatę za telewizję kablową. Powód ogólnie jest zdrowy. Poza pozwaną ma drugą córkę, która jest dorosła, od kilku lat utrzymuje się samodzielnie. Powód A. B. (1) nie utrzymuje osobistego kontaktu z pozwaną A. B. (2) od 5-6 lat, nie przekazuje jej prezentów, dodatkowych pieniędzy. W sierpniu 2024 roku nie zapłacił pozwanej alimentów, jak twierdził w celu uzyskania z córką kontaktu, co skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego i zajęciem konta bankowego przez komornika sądowego. Powód spłacił zaległość i ponownie regularnie płaci na rzecz pozwanej alimenty. Powód oświadczył, że do końca nauki przez pozwana, tj. do końca sierpnia 2026 roku może wspierać córkę dotychczasową kwotą alimentów.  dowody:  zaświadczenie o pobieraniu nauki przez pozwaną A. B. (2) w Niepublicznej Szkole Policealnej (...) w K. (k. 14), potwierdzenia wpłat (k. 15), zaświadczenie o zatrudnieniu pozwanej w (...) sp. z o.o. sp. j. (k. 16), zaświadczenie o zarobkach pozwanej w (...) Sp. z o.o. (k. 17), umowa o pracę pozwanej z (...) sp. z o.o. sp. j. (k. 18-19), zeznanie podatkowe pozwanej A. B. (2) za lata 2023-2024 (k. 20-25), zeznania powoda A. B. (1) (k. 34-34v), zeznania pozwanej A. B. (2) (k. 34v), informacja z ZUS-u o ubezpieczeniu pozwanej A. B. (2) (k. 36-36v). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wyżej wskazane dowody uznając je za spójny i niebudzący wątpliwości materiał dowodowy, nie były również kwestionowane przez strony. Do ustaleń posłużył także dowód osobowy z zeznań stron. Zeznaniom pozwanej A. B. (2) oraz powoda A. B. (1) Sąd dał wiarę w całości, gdyż są spójne i wewnętrznie uporządkowane, nie zawierają sprzeczności nakazujących poddać w wątpliwość ich treść. Nadto, wspierane są dowodami z dokumentów. Sąd zważył, co następuje: Powództwo A. B. (1) o wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego wobec córki A. B. (2) nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 k.r.o.</a> w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Pod pojęciem zmiany stosunków należy również rozumieć istnienie takich zdarzeń, wskutek których obowiązek alimentacyjny wygasa, przykładowo wskutek uzyskania zdolności do samodzielnego utrzymywania się przez uprawnionego. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 133;art. 133 § 1)">art. 133 § 1 k.r.o.</a> rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Z cytowanego przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 133;art. 133 § 1)">art. 133 § 1 k.r.o.</a> wynika, że spoczywający na rodzicach obowiązek dostarczania środków utrzymania i wychowania trwa dopóty, dopóki dziecko nie zdobędzie możliwości samodzielnego utrzymania się stosownie do swoich uzdolnień, predyspozycji, kwalifikacji zawodowych, czyli do chwili usamodzielnienia się i to niezależnie od osiągniętego wieku. Z powyższego wynika, że czas trwania obowiązku alimentacyjnego nie jest ograniczony żadnym konkretnym terminem ani uzależniony od osiągnięcia przez uprawnionego pełnoletności bądź określonego stopnia wykształcenia. Jedyną okolicznością, od której zależy trwanie lub ustanie tego obowiązku, jest to, czy uprawniony jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że pozwana A. B. (2) obecnie nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Pozwana ma 22 lata, wykształcenie średnie techniczne – reklama i nadal kontynuuje naukę. Po ukończeniu technikum i zdaniu matury w 2023 r. podjęła dalszą edukację w (...)Szkole Policealnej (...) w K. na kierunku asystentka stomatologiczna, przez okres jednego roku. Następnie, wobec braku możliwości podjęcia zatrudnienia w tym zawodzie podjęła dalszą naukę w 2024 r. na kierunku higienistka stomatologiczna z kursem pomoc dentystyczna. Planowany termin ukończenia szkoły przypada na 31.08.2026 rok. Obecnie pozwana ma zajęcia od piątku do niedzieli, w piątki od godziny 14:30 do 20:00, w soboty w godzinach od 8:00 do 17:00, w niedziele od 9:00 do 14:30. Zajęcia odbywają się zazwyczaj co tydzień. Okoliczność, że pozwana nadal kontynuuje naukę stanowi, w ocenie Sądu, obciążenie tego rodzaju, że zdolność zatrudnienia przez pozwaną jest częściowo ograniczona, a co za tym idzie nie ma możliwości samodzielnego utrzymania. Pomimo tego, że zajęcia edukacyjne pozwana ma od piątku do niedzieli, należy pamiętać, że oprócz konieczności chodzenia na zajęcia pozostaje potrzeba przygotowywania się do zajęć i egzaminów. Istotne jest aby pozwana w pierwszej kolejności skupiła się na nauce i nie powinno się od niej wymagać zatrudnienia w pełnym wymiarze. Pozwana ma prawo po ukończeniu szkoły średniej kontynuować dalej edukację. Pozwana wykazuje chęci do nauki, a kierunek na jakim obecnie się uczy – higienistka stomatologiczna z kursem pomocy dentystycznej niewątpliwie pozwoli jej uzyskać dużo lepiej płatną pracę aniżeli po skończeniu szkoły średniej, zwłaszcza, że już wcześniej ukończyła kierunek asystentki stomatologicznej i nie uzyskała zatrudnienia w tym zawodzie. Zatem ukończeniu obu w/w kierunków pomoże pozwane na znalezienie lepiej płatnej pracy w branży stomatologicznej, a zatem w zawodzie. Uwzględnić również należy, że pozwana ma dopiero 22 lata i jest to wiek w którym młodzi ludzie zazwyczaj jeszcze się uczą i kontynuują swoją edukację. Pozwana ma również prawo do wypoczynku, a skoro ma zajęcia od piątku do niedzieli, powinna przygotowywać się do zajęć i egzaminów, to stwierdzić należy, że zatrudnienie na cały etat przez pozwaną nie jest możliwe. Na co dzień pozwana mieszka razem z matką, w mieszkaniu będącym własnością jej matki, pozwana podejmuje okresowo zatrudnienie na podstawie umów zlecenia albo umów o pracę. Najczęściej pracuje jako sprzedawca w sklepie, jednak brak po stronie pozwanej dyspozycyjności, tj. możliwości wykonywania pracy w weekendy, powoduje, że ma ograniczone możliwości zatrudnienia. Tym samym, ze względu na kontynuowanie nauki przez pozwaną, jak również brak wystarczający dochodów z podejmowanych przez pozwaną prac, stwierdzić należy, że A. B. (2) nie jest w stanie utrzymać się w pełni samodzielnie. Alimenty od powoda zostały ustalone w 2017 r. na kwotę po 850 zł miesięcznie i przy obecnych kosztach utrzymania pozwanej, w szczególności wydatkach na dalszą edukację, koszty związane z utrzymaniem mieszkania, wyżywienie, nie pokrywają w całości kosztów utrzymania pozwanej. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że sytuacja finansowa powoda A. B. (1) jest bardzo dobra. Powód jest osobą zdrową, ma stałe zatrudnienie, z którego osiąga dochód w kwocie 5.000 zł netto, a w przypadku pracy w godzinach nadliczbowych jest w stanie osiągnąć dochód w kwocie do 6.000 zł miesięcznie. Powód poza pozwaną nie ma innych dzieci na utrzymaniu, mieszka z matką, która jest na emeryturze. Niewątpliwie powód z matką powinni wspólnie ponosić koszty związane z utrzymaniem mieszkania. Matka pozwanej pracuje na pół etatu jako pracownik piekarni, nadal partycypuje w kosztach utrzymania pozwanej, bowiem w miarę swoich możliwości daje córce pieniądze na niezbędne potrzeby. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 144(1))">art. 144 1 k.r.o.</a> zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie, aby zachodziły okoliczności o jakich mowa w powołanym przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 144(1))">art. 144 1 k.r.o.</a> W ocenie Sądu, nie zachodzą okoliczności przemawiające za uznaniem, że dalsza alimentacja pozwanej jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Należy zauważyć, że powód sam zadeklarował dalsze partycypowanie w kosztach utrzymania córki w dotychczasowej kwocie do ukończenia przez pozwaną edukacji, tj. do dnia 31.08.2026 r. (k.34v). Zeznania pozwanego w tym zakresie wskazują zatem, że z uwagi na sytuację finansową, pozwany ma możliwość dalszego łożenia na utrzymanie pozwanej. Wobec złożonego zaświadczenia, że planowany termin ukończenia szkoły przez pozwaną przypada na 31.08.2026 r., w ocenie Sądu na obecną chwilę nie jest możliwe ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego z datą 31.08.2026 r. Sąd bierze bowiem pod uwagę stan istniejący w dacie orzekania. Ponadto, nie można przewidzieć jaka sytuacja ekonomiczna, rodzinna, zdrowotna nastąpi po stronie pozwanej albo podwoda. Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie nastąpiła zmiana stosunków, uzasadniająca orzeczenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego A. B. (1) względem pozwanej A. B. (2) i powództwo należało oddalić jako niezasadne, na podstawie powołanych przepisów (pkt I wyroku). Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">artykułu 100 k.p.c.</a>, należało znieść wzajemnie koszty procesu pomiędzy stronami (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100 pkt. 2)">pkt II</a>). Sędzia Iwona Mech </div>