I OZ 947/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 września 2007 r., sygn. akt II SO/Op 93/05 o odrzuceniu zażalenia D. W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 sierpnia 2007 r., oraz o odrzuceniu zażalenia D. W., M. W., M. W. i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 lutego 2007 r., sygn. akt II SO/Op 93/05 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 19 lutego 2007r. sygn. akt II SO/Op 93/05, oddalił wniosek D. W. o wyłączenie sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Na skutek wniesionego przez skarżących zażalenia, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 marca 2007r., skarżący wezwani zostali do uiszczenia solidarnie wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Na to zarządzenie wniesiono zażalenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2007r., sygn. akt I OZ 413/07. Następnie w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 sierpnia 2007r., skarżący zostali poinformowani o obowiązku, wynikającym z zarządzenia z dnia 22 marca 2007r., to jest o obowiązku solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, od zażalenia na postanowienie z dnia 19 lutego 2007r., w terminie 7 dni od otrzymania pisma, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Skarżący zostali także poinformowani, iż od pisma wzywającego do uiszczenia wpisu, nie przysługują środki zaskarżenia. Na pismo z dnia 2 sierpnia 2007r., Przewodniczącego Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący wnieśli zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 września 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił zażalenie D. W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 sierpnia 2006 r. oraz odrzucił zażalenie D. W., M. W., M. W. i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 lutego 2007 r., sygn. akt II SO/Op 93/05 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strony obowiązane są ponosić koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wysokość oraz szczególne zasady pobierania wpisu określone zostały przez Radę Ministrów, w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia, od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych pobiera się wpis stały w kwocie 100 zł. Natomiast w myśl art. 219 § 1 wskazanej ustawy, obowiązek uiszczenia wpisu powstaje w dacie wniesienia do sądu pisma podlegającego opłacie i w myśl art. 214 tej ustawy spoczywa na osobie wnoszącej pismo. Jeśli jednak pismo wnoszone jest przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, pismo podlega jednej opłacie. W przeciwnym zaś razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Sąd wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest zażalenie na kolejną czynność Przewodniczącego Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, podjętą po uprawomocnieniu się postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, a polegającą na poinformowaniu skarżących o wynikającym z tego zarządzenia obowiązku uiszczenia wpisu. Podkreślono, że zaskarżona czynność dokonana została w drodze pisma, na podstawie art. 6 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a czynność Przewodniczącego dokonana w oparciu o ten przepis, po prawomocnym oddaleniu zażalenia na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia, nie stanowi zarządzenia określonego w art. 220 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżalnego na podstawie art. 227 § 1 ustawy. Bowiem oddalenie zażalenia na pismo wzywające do uiszczenia wpisu skutkuje tym, iż pierwotne zarządzenie, po uprawomocnieniu się postanowienia oddalającego zażalenie, pozostaje w mocy i wiąże strony oraz sąd. Sąd podkreślił, że przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidują zaskarżalności zarządzeń wydawanych w celu realizacji przez sąd obowiązku wynikającego z art. 6 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd wskazał, że przyjąć należy, iż termin, w jakim strona winna zastosować się do zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, w sytuacji gdy wniesione na zarządzenie zażalenie zostało oddalone, wynosi 7 dni od daty doręczenia jej postanowienia o oddaleniu zażalenia. Jednak realizując zasadę wyrażoną w art. 6 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd winien pouczyć stronę działającą bez profesjonalnego pełnomocnika o obowiązku uiszczenia opłaty od zażalenia oraz o skutkach zaniedbania w tym zakresie. Ponadto winien określić termin, w którym nie będzie stosować sankcji, w postaci odrzucenia zażalenia. Co do zażalenia D. W., M. W., M. W. i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 lutego 2007r., to w myśl wskazanych powyżej regulacji, skarżący obowiązani byli do uiszczenia wspólnie wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w kwocie 100 zł. Ponieważ jednak wpis ten nie został przez żalących się uiszczony, na mocy art. 220 § 1 w związku z art. 220 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zostali oni wezwani do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie nastąpiło w drodze zarządzenia Przewodniczącego z dnia 22 marca 2007r., na które to zarządzenie złożono zażalenie. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2007r. zażalenie to zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalone, co skutkowało tym, iż pierwotne zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia pozostało w mocy, wiążąc strony oraz sąd. Stosownie do tego termin, w jakim strona winna zastosować się do zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, wynosił 7 dni od daty doręczenia jej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego o oddaleniu zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Realizując jednak wyrażoną w art. 6 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadę udzielania informacji stronom występującym w sprawie bez adwokata bądź radcy prawnego, pismem z dnia 3 sierpnia 2006 r., poinformowano wnoszących zażalenie o wynikającym z zarządzenia obowiązku uiszczenia wpisu. Pouczono o 7 – dniowym terminie, liczonym od dnia doręczenia informacji i powstrzymaniu się od zastosowania przez Sąd sankcji w postaci odrzucenia zażalenia z uwagi na brak wpisu. Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, D. W. i M. W. złożyli zażalenie, z którego wynika, że nie zgadzają się ze stanowiskiem Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 214 § 1 i § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, przy czym pismo wnoszone przez kilka osób których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. Stosownie do art. 220 § 1 wskazanej ustawy, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd, o czym stanowi art. 220 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sad Administracyjny pragnie wskazać, że w myśl art. 230 § 1 powołanej ustawy, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami zaś, o których mowa w art. 230 § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Natomiast art. 231 tej ustawy stanowi, ze wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w innych sprawach pobiera się wpis stały. Zatem można stwierdzić, że art. 230 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawia ogólną zasadę, że zażalenia podlegają opłacie. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątki: nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260, to jest wnoszonych w przedmiocie prawa pomocy (art. 261 ustawy), a także od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy ( art. 227 § 2 ustawy). Ponadto z mocy art. 220 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wolne od wpisu jest zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3 tegoż przepisu to jest o odrzuceniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. W niniejszej sprawie skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 lutego 2007r. o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, a więc zażalenie takie nie należy do kategorii zażaleń wolnych od wpisu, w związku z czym uznać należy, że stronę obciążał obowiązek uiszczenia wpisu od tego zażalenia. Co zaś do zażalenia na pismo Przewodniczącego Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wskazać należy, że pismo to (dokonane w oparciu o art. 6 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), nie stanowi zarządzenia określonego w art. 220 § 1 tej ustawy, zaskarżalnego na podstawie art. 227 .§ 1 ustawy. W tym stanie rzeczy uznać należy, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 września 2007r., nie narusza obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.