I SA/Ol 494/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) asesor WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. C. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE I SA/Ol 494/21 Uzasadnienie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako ARMiR, organ) postanowieniem z dnia "[...]"r. umorzył postępowanie w sprawie wniosku T. C. (dalej jako strona, skarżący) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z "[...]"r. Jak wynika z akt sprawy, T. C. jest synem H. C. H. C. jako producent rolny złożył "[...]"r. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2019r. H. C. zmarł "[...]"r. Spadek po nim w całości nabył na podstawie ustawy T. C., w tym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne położone w miejscowości J. W sprawie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, przed organem w imieniu T. C. działał pełnomocnik H. K. (pełnomocnictwo udzielone 17 kwietnia 2020r.) i to z pełnomocnikiem organ prowadził korespondencję. H.K. jako pełnomocnik T. C. składał również wnioski w sprawie przyznania płatności. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa "[...]". wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego H. C. Decyzja ta została unieważniona jak wynika z zamieszczonej na niej adnotacji k "[...]" akt administracyjnych. H. K. jako pełnomocnik T. C. "[...]" r. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o podanie powodów i podstawy prawnej "wstrzymania dotacji za rok 2019" H. C. oraz trybu odwołania, podpisując się jako "pełnomocnik spadkobiercy". Pismem z dnia "[...]"r. do Biura Powiatowego Oddziału Regionalnego ARMiR wystąpiła pełnomocnik T. C. radca prawny B. J. żądając udzielenia informacji w sprawie złożonych przez H. C. wniosków o płatności. Odpowiedzi udzielono pismem, które pełnomocnik otrzymała 4 marca 2021r. W piśmie tym poinformowano, że 30 czerwca 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARMiR wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z wniosku H. C. Poinformowano też, że decyzja nie została nikomu doręczona i pozostawiono ją, w związku ze śmiercią wnioskodawcy, w aktach sprawy. Pełnomocnik T. C. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z "[...]"r. umarzającej postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z wniosku H. C. za 2019r. wraz z odwołaniem od tej decyzji, argumentując, że dopiero z pisma organu, odebranego 4 marca 2021r., strona dowiedziała się, że decyzja taka w ogóle została wydana. Podkreśliła, że decyzja nie został doręczona nieprofesjonalnemu pełnomocnikowi mimo, że organ wiedział, że działa on w sprawie i którego umocowania organ nie kwestionował od 17 kwietnia 2020r., w której to dacie H. K. otrzymał pełnomocnictwo od T. C. Wskazała, że na skutek błędnego postępowania organu T. C. bez swojej winy uchybił terminowi do złożenia odwołania od decyzji z "[...]"r. Postanowieniem z "[...]"r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umorzył postępowanie w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przyjmując, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Organ podkreślił, że T. C. nie wstąpił jako spadkobierca do postępowania toczącego się z wniosku H. C., nie stał się więc w tym postępowaniu stroną i nie może złożyć odwołania od decyzji z "[...]"r. W skardze do Sądu na powyższe postanowienie skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie przepisów postępowania w szczególności: art. 28 § 1 k.p.a. przez niewłaściwą jego interpretację i przyznania statusu strony w postępowaniu odwoławczym oraz postępowaniu z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wyłącznie podmiotowi, który został formalnie dopuszczony do działania w charakterze strony postepowania, co prowadzi do nieuprawnionej zawężającej interpretacji pojęcia strony postępowania; art. 105 § 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym umorzeniu postępowania na skutek błędnego ustalenia stanu faktycznego i uznania, że T. C. nie wstąpił jako spadkobierca do postępowania w miejsce zmarłego H. C.; art. 58 § 1 k.p.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy i nie rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania; art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. przez uchybienia w sporządzeniu uzasadnienia postanowienia polegające na braku odniesienia się do okoliczności faktycznych sprawy i dowodów przywołanych przez stronę oraz nie odniesienie się w żadnej mierze do kwestii dotyczących uchybienia terminu i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i skupieniu się wyłącznie na kwestiach umorzenia postępowania w sprawie; art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 i 2 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego rozważenia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie w jakim konieczne było ustalenie okoliczności wskazanych we wniosku o przywrócenie terminu co z kolei skutkowało pozbawieniem skarżącego statusu strony i pozbawienie go przysługujących mu praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie ewentualnie oddalenie skargi argumentując, że skarżący nie mógł być uznany za stronę w aspekcie wniesienia odwołania od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie przyznania płatności za 2019r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Skargę należało uznać za zasadną. W pierwszej kolejności odnieść się należy do żądania odrzucenia skargi z uwagi na wniesienie jej po upływie wymaganego terminu. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej jako p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (...); zgodnie zaś z treścią § 4 termin ten uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego (...). Skarżone postanowienie pełnomocnik skarżącego, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, otrzymała 5 maja 2021r. Skarga została nadana przez pełnomocnika skarżącego listem poleconym na adres sądu 4 czerwca 2021r. ( koperta k-11 akt sądowych). Tak więc żądanie odrzucenia skargi jako wniesionej po upływie wymaganego terminu należy uznać za nieskuteczne. Podkreślić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie rozpoczęte zostało na skutek złożenia przez pełnomocnika skarżącego, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z "[...]" r. dotyczącej umorzenia postępowania o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2019 rok z wniosku H. C. Sąd uznał za zasadny zarzut skargi, iż organ nie rozpoznał powyższego wniosku, a co za tym idzie nie rozpoznał istoty sprawy. Unormowania art. 58 i 59 k.p.a. dotyczą procesowej instytucji przywracania terminu i stwarzają możliwość skutecznego dokonania czynności przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Przywrócenie terminu, stosownie do art. 58 § 1 k.p.a., następuje na prośbę zainteresowanego, a przesłanką podjęcia takiego rozstrzygnięcia jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Podkreślić należy, że w przypadku prośby o przywrócenie terminu organ nie tylko musi się do niej merytorycznie odnieść, lecz również jest obowiązany wydać postanowienie, którym uwzględni prośbę lub odmówi jej uwzględnienia, co powinien też uzasadnić. Jeżeli jednak strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego wówczas organ drugiej instancji musi najpierw wydać postanowienie w sprawie przywrócenia terminu (przy czym na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu służy zażalenie - art. 59 § 1 k.p.a.) i dopiero gdy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, organ może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu. Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu. Podkreślić należy, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach normowanych przepisami prawa materialnego, ma wyłącznie charakter aktu procesowego, wywiera skutki dla dalszego postępowania, a zatem nie należy do kategorii rozstrzygających sprawę co do istoty. Uprawnionym do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest "zainteresowany". Pojęcie to nie oznacza osoby mającej (tylko) interes faktyczny w załatwieniu sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz osobę uczestniczącą w postępowaniu administracyjnym uprawnioną względnie zobowiązaną do dokonania czynności procesowej. Zainteresowanym w rozumieniu tego przepisu będą zatem uczestnicy postępowania (strony, uczestnicy na prawach strony i inni uczestnicy), którzy są "zainteresowani" przywróceniem im prawa do podjęcia pewnych czynności procesowych. Organ co prawda uznał, że skarżący nie ma statusu strony w postępowaniu jednak w żaden sposób tego nie wykazał. Samo gołosłowne stwierdzenie, że skarżący nie zgłosił się do sprawy nie może zostać uznane za skuteczne. Organ bowiem nie odniósł się w żaden sposób i nie dokonał analizy dokumentów sporządzanych przez pełnomocnika skarżącego (już po śmierci H. C.) i składanych w postępowaniu przez organem w imieniu skarżącego. Pominął zupełnie okoliczności, że H. K. jako pełnomocnik skarżącego podpisywał dokumenty używając stwierdzenia "pełnomocnik spadkobiercy". Nie dokonał w tym kontekście analizy biegu terminów. Organ nie odniósł się również do okoliczności wydania decyzji z "[...]"r., w szczególności do kwestii doręczenia jej, czy też pominięcia jej doręczenia osobie działającej w sprawie jako pełnomocnik spadkobiercy. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tak więc uznać należy, że "bycie stroną" należy oceniać przez pryzmat posiadanego interesu prawnego w danej sprawie i dotyczy również osób, które zostały pozbawione, przez niewłaściwe postępowanie organu, uczestnictwa w postępowaniu. Co za tym idzie, w niniejszej sprawie organ winien ocenić i rozstrzygać nie w zakresie zdolności bycia stroną przez skarżącego w ogóle, ale w postępowaniu o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z "[...]"r. W kontekście powyższego zarzuty skargi Sąd uznał za skuteczne. Organ winien rozpoznać sprawę co do jej istoty. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni poczynione wywody i oceny prawne w zakresie interpretacji i stosowania wskazanych przepisów prawa, dokona ponownej analizy okoliczności sprawy i wyda rozstrzygnięcie dokonując odpowiednich ustaleń w zakresie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z "[...]"r. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) należało uchylić zaskarżone postanowienie.