II SAB/Lu 154/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Aresztu Śledczego w Lublinie do załatwienia pkt I. wniosku W. S. z dnia 26 maja 2022r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu się wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Lublinie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Aresztu Śledczego w Lublinie na rzecz skarżącego W. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE W. S. wniósł w dniu 25 października 2022r. (data wpływu do organu) skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Lublinie polegającą na nierozpoznaniu pkt I. jego wniosku z dnia 26 maja 2022r. We wniosku tym, złożonym na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz.902), dalej jako "u.d.i.p." - zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej w postaci: 1) kopii sprawozdania z lustracji Aresztu Śledczego w Lublinie przeprowadzonej przez sędziego penitencjarnego Sądu Okręgowego w Lublinie w okresie 19-20 września 2017 r.; 2) ilości (liczby skarg osadzonych dotyczących działalności tego Aresztu, uznanych za zasadne i częściowo zasadne przez Dyrektora Służby Więziennej w Lublinie z okresu od 1 lipca do 31 grudnia 2021r. Skarżący podniósł, że w odpowiedzi na wniosek otrzymał pismo z 13 czerwca 2022r., w którym organ wskazał, że informacje dotyczące kopii sprawozdania z lustracji Areszty Śledczego w Lublinie w 2017r. (pkt I. wniosku) były już przedmiotem wcześniejszego wniosku skarżącego z 20 kwietnia 2020r. i ostatecznej decyzji z 20 lipca 2021r. o odmowie udostępnienia tej informacji. Natomiast gdy chodzi o informacje o sposobie załatwienia skarg (pkt II. wniosku), organ wyjaśnił, że w ewidencji skarg nie odnotowano skarg spełniających wskazane przez skarżącego kryteria. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w Lublinie wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko, że wniosek został załatwiony ostateczną decyzją, dlatego obecnie organ nie miał obowiązku go rozpatrywać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność organu jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. Przy badaniu zasadności takiej skargi Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili orzekania. W niniejszej sprawie skarżący domagał się do Dyrektora Aresztu Śledczego w Lublinie udostępnienia m.in. kopii sprawozdania z lustracji Aresztu Śledczego w Lublinie przeprowadzonej przez sędziego penitencjarnego Sądu Okręgowego w Lublinie w okresie 19-20 września 2017 r. Nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowane to, że Dyrektor Aresztu Śledczego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zaś objęte wnioskiem skarżącego informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. (jako informacja o sprawach publicznych). Lustracja zakładu karnego jest prowadzona w ramach nadzoru penitencjarnego w celu zbadania określonej problematyki z zakresu działalności jednostki, w tym w przypadku, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie występowania uchybień w funkcjonowaniu jednostki (§ 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu sprawowania nadzoru penitencjarnego, Dz. U. 2003r., nr 152, poz. 1496). Z lustracji sporządza się sprawozdanie, które przechowuje się we właściwym sądzie okręgowym lub wojskowym sądzie garnizonowym, jego odpis zaś przesyła się dyrektorowi kontrolowanej jednostki (§ 7 ust. 1 i 2 w zw. z § 7a powyższego rozporządzenia). Informacja obejmująca powyższe kwestie stanowi informację o sprawach publicznych i jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W świetle powyższego, Dyrektor Aresztu Śledczego ma co do zasady obowiązek załatwić taki wniosek w trybie i terminie przewidzianym w u.d.i.p. Stosownie do przepisów tej ustawy - udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) (...) w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku. W rozpatrywanej sprawie organ tej informacji jednak skarżącemu nie udostępnił, podnosząc, że skarżący złożył już wcześniej taki wniosek, który został załatwiony ostateczną decyzją z dnia 20 lipca 2021r., znak: D/K-P.0143.4.2021.MB, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na tę decyzję wyrokiem z dnia 28 stycznia 2022r., II SA/Lu 781/21. Stanowisko organu nie jest uzasadnione. Z akt sprawy II SA/Lu 781/21 wynika, że poprzedni wniosek skarżącego z 20 kwietnia 2020r., choć rzeczywiście dotyczył kopii dokumentacji (sprawozdań z lustracji przeprowadzonych w Areszcie Śledczym w Lublinie przez Sąd Okręgowy w Lublinie Wydział Penitencjarny, to jednak obejmował on bardzo długi okres – od 1 stycznia 2015r. do 20 kwietnia 2020r. Organ – zdaniem Sądu - słusznie uznał w tej sytuacji, że skarżący domaga się informacji przetworzonej, a wobec niewykazania przez skarżącego, że udostępnienie informacji jest uzasadnione ważnym interesem publicznym, organ wydał w dniu 20 sierpnia 2021r. decyzję odmowną, na którą obecnie powołuje się wnosząc o oddalenie skargi na bezczynność. Poprzedni wniosek był więc innym wnioskiem, niż wniosek w niniejszej sprawie, a sposób jego rozpatrywania wymagał wezwania skarżącego do wykazania szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie zachodzi więc tożsamość faktyczna i prawna tamtej sprawy i obecnej, gdyż wnioski miały różny charakter (informacja prosta i informacja przetworzona) i podlegały załatwieniu w oparciu o różne przepisy. Wydanie decyzji z dnia 20 lipca 2021r. nie zwalniało więc organu z konieczności merytorycznego załatwienia wniosku dnia 26 maja 2022r. W związku z tym, że wniosek (w pkt I.) nie został załatwiony we właściwy sposób, Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do tego. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organowi nie można zarzucić lekceważenia nałożonych na niego obowiązków – organ choć błędnie, to jednak udzielił skarżącemu, niezwłocznie po otrzymaniu wniosku, odpowiedzi na piśmie. W związku ze stwierdzeniem bezczynności, zasadny okazał się natomiast wniosek skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (wpisu od skargi) stosownie do art. 200 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji wyroku.