II OZ 848/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, , , po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. B. – K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 535/11 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R. B.-K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 535/11, przyznał R. B.-K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w ½ części oraz ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi R. B.-K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011 r. referendarz sądowy ustanowił na rzecz skarżącej adwokata z urzędu oraz odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Na skutek wniesionego sprzeciwu wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał ponownemu rozpoznaniu przez Sąd. Jak ustalił Sąd pierwszej instancji skarżąca jest osobą bezrobotną mającą na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci. Dochody rodziny wynoszą [...] zł brutto (praca męża skarżącej) plus dochody z gospodarstwa rolnego. Łącznie dochody rodziny skarżącej kształtują się na poziomie [...] zł. W ocenie Sądu skarżąca w sposób wystarczający uwiarygodniła, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analizując zaś złożone przez skarżącą oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Sąd uznał za częściowo zasadny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że skarżąca uzyskuje stałe dochody z pracy zarobkowej męża i posiada gospodarstwo rolne. Zatem, przy uwzględnieniu częściowego zwolnienia od kosztów, wpis sądowy od wniesionej skargi wynosić będzie 50 złotych. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że nie stać jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych i adwokackich. Wskazała, że w rzeczywistości nie posiada żadnego gospodarstwa rolnego, nie jest zarejestrowana i nie pobiera dotacji z Unii Europejskiej. Nie uzyskuje żadnych dochodów z gospodarstwa, a ma tylko straty, musi uiścić opłaty KRUS oraz wydatki na utrzymanie pola, aby go nie zakwasić. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega uwzględnieniu. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w uzasadnionych przypadkach. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie uznać należy, że skarżąca wykazała dostatecznie, iż nie dysponuje środkami na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że wskazane przez skarżącą kwoty: [...] zł, [...] i [...] zł stanowią roczny dochód jej rodziny. Oznacza to, że dochód miesięczny brutto na każdego członka jej rodziny wynosi 469 zł. Uwzględniając wysokość dochodów, a także wysokość ponoszonych wydatków (KRUS – miesięcznie ponad 100 zł, węgiel – miesięcznie 250 zł, energia elektryczna – miesięcznie 200 zł) należało dojść do wniosku, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wydatkom tym nie można odmówić charakteru wydatków koniecznych, brak więc ich uwzględnienia przez Sąd I instancji doprowadził do błędnej oceny sytuacji finansowej skarżącej, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.