VII U 346/24
Sądy powszechne2025-05-19
Sygnatura
VII U 346/24
Data orzeczenia
2025-05-19
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Renata Gąsior (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt VII U 346/24</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 19 maja 2025 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący Sędzia SO Renata Gąsior</p>
<p>Protokolant st. sekr. sądowy Marta Jachacy</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2025 roku w Warszawie</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">T. P.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>o prawo do rekompensaty</p>
<p>na skutek odwołania <span class="anon-block">T. P.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 15 grudnia 2023 roku znak: <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>1.
zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 15 grudnia 2023 roku znak: <span class="anon-block">(...)</span> w ten sposób, że przyznaje odwołującemu się <span class="anon-block">T. P.</span> prawo do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych od 1 grudnia 2023 r.,</p>
<p>2.
stwierdza, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji,</p>
<p>3.
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">T. P.</span> kwotę 360,00 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>W dniu 2 stycznia 2024 r. ubezpieczony <span class="anon-block">T. P.</span> złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 15 grudnia 2023 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span>, którą odmówiono mu prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, wnosząc o jej zmianę poprzez prawidłowe zaliczenie w poczet okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w <span class="anon-block"> firmie (...)</span>, zgodnie z załączonymi dokumentami.</p>
<p>W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony podniósł, że jego praca w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> była pracą kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony w przewozach międzynarodowych <em>
<!-- -->(odwołanie od decyzji - k. 3-4 a.s.)</em>
</p>
<p>W odpowiedzi z dnia 19 stycznia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o oddalenie odwołania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->(
14)</sup> § 1 k.p.c.</a> W uzasadnieniu stanowiska organ rentowy wskazał, że nie uwzględnił do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia <span class="anon-block">T. P.</span> w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> od 01.07.1993 r. do 30.11.2004 r. oraz od 06.12.2004 r. do 31.01.2006 r., gdyż w wymienionych okresach ubezpieczony pracował na stanowisku „kierowca przewozów międzynarodowych", które nie jest zgodne ze stanowiskiem wymienionym w Zarządzeniu nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowalnych z dnia 01.08.1983 r. <em>
<!-- -->
(odpowiedź na odwołanie – k. 5 – 6 a.s.).</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">T. P.</span>, <span class="anon-block">urodzony (...)</span>, w okresach od 1 lipca 1993 r. do 30 listopada 2004 r. oraz od 6 grudnia 2004 r. do 31 stycznia 2006 r. był zatrudniony w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy przewozów międzynarodowych. Praca odwołującego na powyższym stanowisku obejmowała kierowanie pojazdem ciężarowym o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton na trasach międzynarodowych wraz z czynnościami uzupełniającymi, tj. codzienna obsługa techniczna pojazdu i przygotowanie pojazdu przed wyjazdem w trasę, zabezpieczenie towaru załadowanego na kierowany przez odwołującego pojazd, udział w odprawie celnej, dokumentacja przewozowa. Była to praca w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania ujęte w Wykazie A, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (dział 8;dział 8 pkt. 2)">Dziale VIII, pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (<em>
<!-- -->akta osobowe – k. 27 a.s., świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych – k. 16 a.r., zeznania świadka <span class="anon-block">F. P.</span> – k. 43-44 a.s., zeznania świadka <span class="anon-block">J. D.</span> – k. 44-45 a.s., zeznania odwołującego <span class="anon-block">T. P.</span> – k. 46-47 a.s. opinia biegłego z zakresu <span class="anon-block"> (...)</span> – k. 53-59 a.s.)</em>
</p>
<p>W dniu 29 września 2023 r. <span class="anon-block">T. P.</span> złożył wniosek o emeryturę, załączając świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach w okresach od 1 lipca 1993 r. do 30 listopada 2004 r. oraz od 6 grudnia 2004 r. do 31 stycznia 2006 r. w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> (<em>
<!-- -->k. 1-4 akt emerytalnych</em>).</p>
<p>Decyzją z dnia 23 listopada 2023 r., znak <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> przyznał <span class="anon-block">T. P.</span> emeryturę od 28 października 2023 r., tj., od osiągnięcia wieku emerytalnego (<em>
<!-- -->decyzja z dnia 23 listopada 2023 r. – k. 11akt emerytalnych</em>).</p>
<p>Decyzją z dnia 23 listopada 2023 r., znak <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> odmówił <span class="anon-block">T. P.</span> prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wskazując że nie udokumentował co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy wskazał, że do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach nie uwzględnił okresu zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> od 01.07.1993 r. do 30.11.2004 r. oraz od 06.12.2004 r. do 31.01.2006 r., gdyż wymienione stanowisko pracy „kierowca przewozów międzynarodowych”, nie jest zgodne ze stanowiskiem wymienionym w zarządzeniu resortowym<em>
<!-- --> (decyzja z dnia 23 listopada 2023 r. – k. 14 akt emerytalnych).</em>
</p>
<p>W dniu 1 grudnia 2023 r. <span class="anon-block">T. P.</span> złożył wniosek o rekompensatę (<em>
<!-- -->k. 15 akt emerytalnych</em>).</p>
<p>Decyzją z dnia 15 grudnia 2023 r., znak <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> odmówił <span class="anon-block">T. P.</span> prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wskazując że nie udokumentował co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy wskazał, że do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach nie uwzględnił okresu zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> od 01.07.1993 r. do 30.11.2004 r. oraz od 06.12.2004 r. do 31.01.2006 r., gdyż wymienione stanowisko pracy „kierowca przewozów międzynarodowych’, nie jest zgodne ze stanowiskiem wymienionym w zarządzeniu resortowym (<em>
<!-- -->decyzja z dnia 23 listopada 2023 r. – k. 14 akt emerytalnych</em>).</p>
<p>Ubezpieczony odwołał się od ww. decyzji, co zainicjowało przedmiotowe postępowanie sądowe <em>
<!-- -->(odwołanie od decyzji – k. 3 - 4 a.s.)</em>.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2025 r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy celem ustalenia, czy praca wykonywana przez odwołującego <span class="anon-block">T. P.</span> w okresie od 1 lipca 1993 r. do 30 listopada 2004 r. oraz od 6 grudnia 2004 r. do 31 stycznia 2006 r. w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span>, na stanowisku kierowcy, wykonywana była w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, uregulowanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) oraz w innych Rozporządzeniach Rady Ministrów dotyczących I Kategorii Zatrudnienia i zarządzeniach właściwych ministrów, ewentualnie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawie o emeryturach pomostowych</a> (<em>
<!-- -->postanowienie z dnia 8 stycznia 2025 r. – k. 48 a.s.</em>).</p>
<p>W opinii z dnia 31 stycznia 2025 roku biegły sądowy z zakresu <span class="anon-block"> (...)</span>, po dokonaniu analizy akt sprawy wraz z zawartą dokumentacją pracowniczą, stwierdził że <span class="anon-block">T. P.</span> w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach w oparciu o wymagania ustawy o emeryturach z FUS w wymiarze 12 lat, 6 miesięcy i 11 dni, co z wcześniej uznanym przez ZUS okresem pracy w warunkach szczególnych daje łącznie 18 lat i 4 dni <em>
<!-- -->(opinia biegłego z zakresu <span class="anon-block"> (...)</span> – k. 53-59 a.s.).</em>
</p>
<p>Odwołujący wskazał, że nie zgłasza zastrzeżeń do opinii biegłego (<em>
<!-- -->pismo z 12 lutego 2025 r. – k. 67 a.s.</em>).</p>
<p>Organ rentowy wskazał, że nie wnosi uwag do opinii biegłego <span class="anon-block">Z. C.</span> (<em>
<!-- -->pismo z 21 lutego 2025 r. – k. 73-74 a.s.</em>).</p>
<p>Podstawą do ustalenia stanu faktycznego były zgromadzone w toku sprawy dowody z dokumentów tj. dokumentacja obrazująca przebieg postępowania przed organem rentowym i dokumenty wchodzące w skład akt osobowych oraz dokumenty, które uzupełniły materiał dowodowy w toku postępowania sądowego. Dokumenty te pozwoliły na ustalenie okresów zatrudnienia ubezpieczonego, zajmowanych przez niego w spornym okresie stanowisk służbowych i zakresu czynności. Obiektywny charakter tych dokumentów nie budził wątpliwości Sądu, co do ich wiarygodności, dlatego Sąd oparł się na nich czyniąc ustalenia w zakresie faktów sprawy.</p>
<p>Sąd oparł się także na zeznaniach świadków <span class="anon-block">F. P.</span> i <span class="anon-block">J. D.</span>, którzy znają ubezpieczonego i pracowali z nim w <span class="anon-block"> firmie (...) sp. z. o.o.</span> Świadkowie mieli wiedzę na temat pracy ubezpieczonego, gdyż zajmowali takie same stanowiska. Sąd obdarzył zeznania świadka przymiotem wiarygodności, w ocenie Sądu relacja świadków była rzetelna i szczera oaz pokrywała się z pozostałym zebranym materiałem dowodowym.</p>
<p>Zeznania odwołującego się <span class="anon-block">T. P.</span>, Sąd również ocenił jako wiarygodne i uczynił z nich podstawę ustaleń faktycznych, ponieważ korelowały one z zeznaniami przesłuchanych w sprawie świadków i znalazły potwierdzenie w zgromadzonej dokumentacji oraz w opinii biegłego z zakresu <span class="anon-block"> (...)</span>, na której Sąd także się oparł, uznając opinię za przydatną do rozstrzygnięcia sprawy, dającą rzetelną odpowiedź na stawiane przez Sąd pytania, zawierającą zrozumiałą i spójną argumentację i wywiedzione wnioski. Należy podkreślić, że strony nie zgłaszały zastrzeżeń do opinii biegłego.</p>
<p>Tak zebrany materiał dowodowy sąd uznał za wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zaś strony postępowania nie wnosiły o jego uzupełnienie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołanie ubezpieczonego <span class="anon-block">T. P.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 15 grudnia 2023 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> zasługiwało na uwzględnienie.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 164) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.</p>
<p>Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p>
<p>W myśl art. 23 ust. 1 i 2 powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p>
<p>Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31 marca 2016 r., III AUa 1899/15).</p>
<p>Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 2;art. 2 pkt. 5;art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, tj.:</p>
<p>1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej,</p>
<p>2) osiągnięcie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat.</p>
<p>Stosownie do treści art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.</p>
<p>Z kolei przepis art. 32 ust. 4 stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.</p>
<p>Z § 1 rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.</p>
<p>Rozporządzenie z 7 lutego 1983 r. w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia. W myśl § 21-23 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 25 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.</p>
<p>Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r. sygn. III UZP 5/85 wyjaśnił, że w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 473)">art. 473 k.p.c.</a> w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi<em>
<!-- -->
(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2.02.1996 r. II URN 3/95). </em>
</p>
<p>Okresem spornym podlegającym weryfikacji przez Sąd w przedmiotowym postępowaniu były okresy pracy <span class="anon-block">T. P.</span> od 1 lipca 1993 r. do 30 listopada 2004 r. oraz od 6 grudnia 2004 r. do 31 stycznia 2006 r. w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span>, których organ rentowy nie zaliczył do stażu pracy w warunkach szczególnych, gdyż w wymienionych okresach ubezpieczony pracował na stanowisku „kierowca przewozów międzynarodowych”, które w ocenie organu rentowego nie jest zgodne ze stanowiskiem wymienionym w Zarządzeniu nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowalnych z dnia 01.08.1983 r.</p>
<p>Dane potwierdzające wykonywanie pracy w warunkach szczególnych powinien stwierdzić zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Brak takich dokumentów nie oznacza jednak braku możliwości wykazania faktu wykonywania pracy w warunkach szczególnych przy użyciu innych środków dowodowych. W orzecznictwie wielokrotnie wyrażano ugruntowany już pogląd, zgodnie z którym okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi, przy czym sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organem rentowym. W postępowaniu przed sądem odwoławczym dopuszczalne jest więc dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie wykazać tej okoliczności jedynie w oparciu o dokumenty <em>
<!-- -->
(zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984r., III UZP 6/84; z dnia 21 września 1984 r., III UZP 48/84; a także wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1999 r., II UKN 619 i Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 grudnia 2004r., III AUa 2474/03)</em>.</p>
<p>Zebrany przez Sąd materiał dowodowy pozwolił na uwzględnienie spornego okresu zatrudnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach, co spowodowało, że należy uznać, że <span class="anon-block">T. P.</span> legitymuje się wymaganym 15–letnim okresem pracy w szczególnych warunkach, stanowiącym przesłankę nabycia prawa do rekompensaty.</p>
<p>W celu ustalenia charakteru pracy ubezpieczonego Sąd miał do dyspozycji obszerny materiał dowodowy – akta osobowe zawierające dokumentację z zatrudnienia ubezpieczonego u ww. pracodawcy, które wraz z zeznaniami świadków i odwołującego, jednoznacznie potwierdziły jaką pracę wykonywał ubezpieczony i jaki był faktyczny jej charakter i zakres czynności. Jednocześnie, należy też podkreślić, że przy ustalaniu pracy w szczególnych warunkach, nie ma znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska, lecz rodzaj pracy powierzony i faktycznie wykonywany przez ubezpieczonego. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (obowiązującym w danym systemie czasu pracy i na danym stanowisku) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Ustalenie zatem, jakie prace faktycznie wykonywał wnioskodawca, nie zaś nazwa zajmowanego stanowiska, przesądza o ewentualnym istnieniu przesłanek do przyznania dochodzonego świadczenia <em>
<!-- -->
(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 roku, II UK 337/03, OSNP 2004/22/392).</em>
</p>
<p>Ostatecznie Sąd posłużył się także dowodem z opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Z opinii biegłego <span class="anon-block">Z. C.</span> wynika, że praca wykonywana przez <span class="anon-block">T. P.</span> od 1 lipca 1993 r. do 30 listopada 2004 r. oraz od 6 grudnia 2004 r. do 31 stycznia 2006 r. w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> była wykonywana w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, uregulowanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze oraz w innych rozporządzeniach Rady Ministrów dotyczących I kategorii zatrudnienia i zarządzeniach ministrów. Należy podkreślić, że strony nie zgłaszały zastrzeżeń do opinii biegłego.</p>
<p>Biorąc pod uwagę ustalony w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy charakter pracy wykonywanej przez ubezpieczonego w spornym okresie, należy stwierdzić, że w tym czasie świadczył prace w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania ujęte w Wykazie A, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (dział 8;dział 8 pkt. 2)">Dziale VIII, pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>, tj. prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton, specjalizowanych, specjalistycznych, pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- --> 14 </sup>§ 2 k.p.c.</a> w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14) pkt. 1)">pkt 1</a>. zmienił zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznał odwołującemu się <span class="anon-block">T. P.</span> prawo do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych od 1 grudnia 2023 roku.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 118;art. 118 ust. 1 a)">art. 118 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, Sąd ustalając prawo do świadczenia, ma obowiązek ustalić czy organ rentowy ponosi lub nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie nie istniały podstawy do stwierdzenia odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie odwołującemu się prawa do rekompensaty już na etapie postępowania przed ZUS z uwagi na ograniczone środki dowodowe określone dla dowodzenia przed organem rentowym. W niniejszej sprawie dopiero na etapie postępowania odwoławczego Sąd, dysponując wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, ustalił że w okresach od 1 lipca 1993 r. do 30 listopada 2004 r. oraz od 6 grudnia 2004 r. do 31 stycznia 2006 r. <span class="anon-block">T. P.</span> wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt 2. sentencji wyroku.</p>
<p>O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 3 pkt. 3)">pkt 3</a>. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800), zasądzając od przegrywającego spór organu rentowego na rzecz <span class="anon-block">T. P.</span> kwotę 360,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p> Sędzia SO Renata Gąsior</p>
</div>