II OSK 3682/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 262/19 w sprawie ze skargi D.O. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowe oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 262/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D.O. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. W skardze kasacyjnej D.O. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 235¹ k.p. oraz z § 5 ust. 1, § 6 oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) polegającego na ich niezastosowaniu, w sytuacji gdy ocena narażenia zawodowego skarżącej pozwala na uznanie z przeważającym prawdopodobieństwem, iż powodem zachorowania skarżącej był czynnik w postaci sposobu wykonywania przez skarżącą pracy, związanego z obciążeniem układu ruchu, w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na jakikolwiek czynnik pozazawodowy, który mógł być powodem zachorowania skarżącej. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany w skardze kasacyjnej. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 235¹ k.p. oraz z § 5 ust. 1, § 6 oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ k.p., zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym. Z treści przepisu art. 235¹ k.p. wynika, że aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej muszą wystąpić jednocześnie trzy przesłanki warunkujące taką możliwość: po pierwsze schorzenie, na które cierpi dana osoba musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych, po drugie musi być ono spowodowane występowaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy tej osoby albo w związku ze sposobem wykonywania przez nią pracy (narażenie zawodowe), a po trzecie wskazany związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym winien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Zgodnie z kolei z art. 235² k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Sąd I instancji trafnie podzielił stanowisko organów inspekcji sanitarnej, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie u skarżącej kasacyjnie choroby zawodowej. Organy dysponowały orzeczeniami właściwych jednostek lekarskich oraz formularzem oceny narażenia zawodowego pracownika. Organy inspekcji sanitarnej prowadzące postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej związane są treścią orzeczenia lekarskiego w zakresie poczynionych w nim ustaleń, dotyczących stwierdzonego schorzenia i jego przyczyn. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyroki NSA z dnia 12 lutego 2013 r. sygn akt II OSK 2492/12, z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn akt II OSK 118/13 oraz z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn akt II OSK 1056/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. oraz orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] nie stwierdzono u skarżącej przewlekłego okołostawowego zapalenia stawu barkowego, które to schorzenie wymienione jest pod poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych. Schorzenie zostało rozpoznane jednorazowo w badaniu MR barku lewego z [...] lutego 2018 r., jednak po upływie terminu określonego w art. 235² k.p. Zasadnie Sąd I instancji podzielił stanowisko organów inspekcji sanitarnej, że materiał dowodowy pozwalał stwierdzić, iż aktualny stan układu ruchu i brak poprawy po ustaniu narażenia zawodowego wyklucza bezspornie i z wysokim prawdopodobieństwem zawodową etiologię okołostawowego przewlekłego zapalenia stawu barkowego. W czasie obserwacji klinicznej skarżącej, która miała miejsce od [...] do [...] czerwca 2018 r. nie stwierdzono nawet objawów okołostawowego zapalenia barków. Stwierdzono zmiany zwyrodnieniowe w stawach obojczykowo-barkowych, które nie widnieją w wykazie chorób zawodowych. Jednorazowe rozpoznanie przewlekłego zapalenia stawu okołobarkowego w lutym 2018 r. nie pozostaje w związku z wykonywaną pracą, ani sposobem jej wykonywania. W piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. wskazano, że sposób gry na akordeonie nie wskazuje na konieczność wykonywania monotypowego unoszenia kończyn górnych powyżej linii barków, lub długotrwałego utrzymywania ich w tej pozycji, zwłaszcza przy dodatkowym obciążeniu. W przypadku gry na akordeonie występuje obciążenie stawów barkowych (akordeon zawieszony jest na szelkach wiszących na obu ramionach), ale jak wskazała sama skarżąca lewa ręka odciąga i przyciąga miech a prawa naciska klawisze. Można grać na stojąco i siedząco ale trzeba przenosić instrument zawieszony na ramieniu lub w futerale. Mając to na uwadze, skargę kasacyjną należało uznać za bezzasadną. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.