II SA/Ol 669/07

SENTENCJA Dnia 24 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora (spr.) Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007 roku sprawy ze skargi I. i M. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki części domku letniskowego postanawia - zawiesić postępowanie sądowe. WSA/post.1 – sentencja postanowienia UZASADNIENIE Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 23 czerwca 2006 roku z urzędu wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wykonanej rozbudowy i przebudowy domku letniskowego na działce "[...]" położonej w "[...]". Decyzją z dnia "[...]" organ ten po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, nakazał I. i M. H. rozbiórkę dobudowanej murowanej części domku letniskowego oraz rozebranie samowolnie dobudowanej części zadaszonego tarasu, określając usytuowanie i wymiary części obiektu podlegające rozbiórce. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż przedmiotowe roboty zostały rozpoczęte bez pozwolenia na budowę w czerwcu 2006 roku oraz uzasadnił swoje stanowisko odnośnie do wymiarów dobudowanej części domku, powołując się na treść aktów notarialnych i map geodezyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości oraz dokumentację Urzędu Gminy "[...]" związaną z przeniesieniem własności działki na R. H. - poprzednika prawnego M. i I. H. Organ powołał się też na pozwolenie na budowę udzielone pierwszemu właścicielowi R. H. potwierdzające pierwotną powierzchnię zabudowy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż nie ma możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, gdyż - z uwagi na brak dla przedmiotowego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz brak ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy - nie zostały spełnione warunki określone w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Na skutek odwołania I. i M. H. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i argumentację prawną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że powierzchnia samowolnie dobudowanej części domku, jaka podlega rozbiórce, została ustalona prawidłowo. W skardze wniesionej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia "[...]" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. i M. H. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucali oni naruszenie przepisów prawa materialnego art.29 ust. 2 pkt 1 oraz art.50 ust.1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, a także przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, to jest art. art. 7, 9, 11, 75 i 77§ 1 k.p.a. Skarżący podnosili, iż roboty, które wykonywali nie wymagały pozwolenia na budowę, gdyż były to roboty remontowe zmierzające do doprowadzenia domku do stanu pierwotnego. Ponadto skarżący polemizowali z ustaleniami organów orzekających w przedmiocie pierwotnej powierzchni obiektu. W toku postępowania sądowoadministracyjnego powołali się na nową okoliczność, iż rozbudowa obiektu nastąpiła po roku 1990, zanim nabyli oni własność przedmiotowej nieruchomości. Wobec tego w sprawie winien mieć zastosowanie art.3 ustawy z dnia 10 maja 2007 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U Nr 99, poz.665) zezwalający na legalizację obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odnosząc się szczegółowo do zarzutów strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 roku Nr 20, poz. 2016, ze zmianami), zwanej w dalszej części uzasadnienia Prawem budowlanym. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie ustawodawca w art. 48 ust. 2 omawianej ustawy określił przesłanki, których spełnienie pozwala organowi nadzoru budowlanego na odstąpienie od wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność budowy, o której mowa w art. 48 ust. 1 z przepisami techniczno – budowlanymi (art. 48 ust. 2 pkt 2) a także z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a) albo z ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w razie braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b). W takim przypadku organ wydaje postanowienie, w którym nakłada na inwestora obowiązek przestawienia w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności budowy z planem miejscowym, a w przypadku jego braku przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy (art. 48 ust. 3). Taka konstrukcja art.48 Prawa budowlanego powoduje, że organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności winien ustalić, czy w sprawie zachodzi możliwość legalizacji samowoli budowlanej, a dopiero w razie stwierdzenia braku takiej możliwości, powinien orzec o nakazie rozbiórki. W niniejszej sprawie organy orzekające w podstawie prawnej decyzji powołały się na art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Jednakże dokonywały one ustaleń i oceniały, czy zachodzą przesłanki do legalizacji samowoli budowlanej, uznając, że nie ma możliwości zalegalizowania rozbudowy i przebudowy prowadzonej bez pozwolenia na budowę, ponieważ dla terenu przedmiotowej inwestycji nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a inwestor nie dysponuje ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie zostały więc spełnione warunki określone w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2006 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SA/Go 597/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: czy art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 20, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), są zgodne z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Należało więc rozważyć, czy pytanie prawne przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim może mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy. Stosownie bowiem do regulacji zawartej w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami) Sąd może z urzędu zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności, które uprawniają pogląd, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku omawianego postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zauważyć bowiem należy, iż inwestor, który dopuścił się samowoli budowlanej na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma realną możliwość uzyskania zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym możliwa jest legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego przez tego inwestora. W niniejszej sprawie znamiennym jest fakt, iż pierwotnie domek letniskowy, którego dotyczy postępowanie został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, udzielonego podczas obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan ten przestał obowiązywać z dniem 31 grudnia 2003 r. na mocy art.87 ust.3 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U Nr 89, poz.717 ze zmianami) , a nowy plan – jak wynika z akt administracyjnych - nie został uchwalony. W związku z tym inwestor, z przyczyn od siebie niezależnych, został pozbawiony możliwości przedstawienia organowi zaświadczenia, o którym mowa w art.48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Ustawowym wymogiem pozwalającym na legalizację samowoli budowlanej w takim przypadku pozostawało więc uzyskanie przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie samowoli budowlanej, czyli spełnienie przesłanki określonej w art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego. Skoro jednak zgodność tego przepisu z Konstytucją Rzeczypospolitej budzi wątpliwości, o których ma rozstrzygnąć Trybunał Konstytucyjny, to – w ocenie Sądu – zachodzi podstawa do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Wprowadzenie wymogu posiadania przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu przestrzennym w chwili wszczęcia postępowania, w istotny sposób pogorszyło bowiem sytuację prawną inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej na terenie, gdzie poprzedni miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wygasł, a nowego nie uchwalono. Od odpowiedzi Trybunału Konstytucyjnego na pytanie prawne przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zależy, czy przepisy prawa materialnego na podstawie, których organy nadzoru budowlanego nie znalazły podstaw do legalizacji samowoli budowlanej, są zgodne z Konstytucją. Ma to wpływ na wynik postępowania sądowo- administracyjnego w niniejszej sprawie i to niezależnie od tego, czy inwestor złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy już w trakcie postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, przed jego wszczęciem, czy też takiego wniosku nie składał w ogóle. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał zatem, iż zasadne jest zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.