III SA/Gd 272/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie NSA Anna Orłowska, WSA Tamara Dziełakowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za przeprowadzenie kontroli i wykonanie badań oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24 marca 2011 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (j. t. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) i § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2010 r., Nr 36, poz. 203) ustalił opłatę w wysokości 149,00 zł płatną w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji i obciążył nią A Sp. z o. o w T. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 31 stycznia 2011 r. przeprowadzono kontrolę sanitarną w związku z wnioskiem lokatorki mieszkania nr [...] przy ul. [...] w T. – . S. i pobrano próbki zeskrobin do badań mykologicznych. Laboratoryjne badanie pobranych próbek wykazało w mieszkaniu obecność grzybów pleśniowych szkodliwych dla zdrowia, zatem lokal mieszkalny nie spełnia odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych, co stanowi naruszenie wymogów art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. d i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j. t. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) i dlatego nałożył na zarządcę obiektu budowlanego opłaty za czynności kontrolne. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A Sp. z o.o. w T., kwestionując obciążenie kosztami przeprowadzonej kontroli sanitarnej. Odwołujący się zarzucił naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa, poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że stroną zobowiązaną do wykonania decyzji jest zarządca - A Sp. z o.o. w T., brak wskazania podstawy prawnej do obciążenia adresata decyzji opłatą i – brak ustalenia, że odwołujący się jest zarządcą przedmiotowej nieruchomości w rozumieniu przepisów art. 61 ustawy – Prawo budowlane. Decyzją z dnia 20 kwietnia 2011 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił iż stwierdzenie szkodliwego dla zdrowia grzyba w pomieszczeniu mieszkalnym jest naruszeniem warunków higienicznych, określonych przepisami art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit.d i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (publ.jw.), zatem organ I instancji miał obowiązek, zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( publ. jw.) ustalenie opłaty za dokonane badania i czynności kontrolne. Nadto organ ten wskazał, że podmiotem obowiązanym do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych z mocy art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, który na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej obowiązany jest do ponoszenia opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy PIS w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Stosownie do przywołanego przepisu jest on obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w cyt. art. 5 ust.1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Zatem stwierdzenie nieprawidłowości w utrzymaniu w należytym stanie technicznym obiektu budowlanego i powstałe jako ich konsekwencja koszty powinny obciążać podmiot zarządzający nieruchomością. Organ wskazał, że o ile ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nakłada na organy inspekcji zadania z zakresu zdrowia publicznego, to w zakresie jej kompetencji nie leży prowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego i ustalenie winnego degradacji biologicznej w mieszkaniu. Dokonując ustaleń strony, która poniesie koszty wykonanych badań mykologicznych i czynności kontrolnych w związku ze stwierdzeniem szkodliwego zagrzybienia w lokalu, organ ustalił, że właścicielem budynku, gdzie znajduje się lokal, w którym stwierdzono szkodliwe zagrzybienie, jest Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w T. z udziałem Gminy Miejskiej, a zarządcą nieruchomości ustanowionym dla w/w Wspólnoty jest A Sp. z o. o. w T. przy ul. [...] czyli – adresat decyzji. Wskazując na art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (...) i art. 36 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej organ odwoławczy podkreślił, że zapis "właściciel lub zarządca " stanowi alternatywę, a organ nie jest uprawniony i zobowiązany do wnikania w relacje między właścicielem a zarządcą obiektu budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A Sp. z o.o. w T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 61 ustawy - Prawo budowlane, a także – art. 10 i 7 oraz 77 § 1 kpa. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż przepisy art. 61 ustawy – Prawo budowlane naruszone zostały poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, albowiem obowiązki winny zostać nałożone na właściciela, a nie na zarządcę budynku; Ponadto – strona skarżąca wskazywała, ze nie jest zarządcą budynku (nieruchomości), a organy orzekające z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa nie wyjaśniły, kto jest zarządcą budynku, w którym usytuowane jest mieszkanie objęte kontrolą sanitarną. Stronie skarżącej uniemożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, a tym samym – naruszono prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zarzutów i wniosków skargi podniesiono, że zgodnie z kolejnością zapisaną art. 61 Prawa budowlanego adresatem decyzji powinien być właściciel budynku (którym jest Wspólnota Mieszkaniowa), bowiem nieprzypadkowo przepis wskazuje, że zobowiązanymi do utrzymywania i użytkowania obiektu są właściciel lub zarządca obiektu. Ponadto skarżąca wskazuje, ze Spółka nie jest zarządcą nieruchomości w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, a więc zarządcą, któremu zarząd nieruchomością wspólną powierzono w sposób określony w art. 18 ust. 1 tej ustawy ani też nie zarządza nieruchomością na podstawie art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Powołany w decyzjach organów obu instancji przepis art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122 poz. 851 ze zm.), zwanej dalej ustawą, stanowi, że za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W myśl art. 36 ust. 2 ustawy, za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Ponadto, zgodnie z art. 37 ustawy, w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej kpa). Zatem stwierdzenie naruszenia wymogów higienicznych i zdrowotnych w wyniku badań przeprowadzonych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - determinuje pobranie opłaty za badania laboratoryjne i inne czynności kontrolne od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania tych wymagań. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd, iż podmiotem obowiązanym do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, który na podstawie art.36 ust.1 ustawy obowiązany jest do ponoszenia opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego jest z mocy art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Stosownie do przywołanego przepisu są oni zobowiązani utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust.2, zgodnie z wymaganiami, określonymi tym przepisem w ust. 1 pkt 1 lit. d tej ustawy (por. wyroki NSA: z dnia 19 stycznia 2010 r. II OSK 121/09; z dnia 30 listopada 2009 r. II OSK 1849/08; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 października 2005 r. III SA/Gd 79/05, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Nie można przy tym tracić z pola widzenia zadań i zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określonych w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zadaniem organów inspekcji sanitarnej jest sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny w różnych szeroko rozumianych środowiskach w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych. W myśl art. 4 ust.1 pkt 2 ustawy, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości. Skoro mowa jest o nieruchomości to stwierdzone nieprawidłowości i powstałe jako ich konsekwencja koszty powinny obciążać podmiot zarządzający nieruchomością w rozumieniu obiektu budowlanego o jakim mowa w art. 61 prawa budowlanego. Nie sposób bowiem uznać, zważywszy cel powołania inspekcji sanitarnej, aby w zakresie jej kompetencji było prowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego i ustalanie winnego w zakresie nieprzestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Sąd nie kwestionuje, że również najemca jest obowiązany utrzymywać lokal oraz pomieszczenia, do używania których jest uprawniony, we właściwym stanie technicznym i higieniczno- sanitarnym (art. 6b ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego) jednakże usytuowanie tego przepisu we wskazanej ustawie pozwala na wniosek, że regulacja ta dotyczy relacji wynajmujący najemca co oznacza, iż w przypadku obciążenia właściciela, zarządcy (wynajmującego) kosztami powstałymi z winy najemcy w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, będzie on mógł dochodzić ich zwrotu od najemcy na zasadach ogólnych. Odnosząc się do stanowiska skarżącej, że nie jest ona zarządcą przedmiotowej nieruchomości w sposób określony w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali ani też nie zarządza nieruchomością na podstawie art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, podjęła się bowiem zarządu rozumianego jako administrowanie i zarządzanie zgodnie z art. 22 ustawy własności lokali należy zauważyć, że koszty badań laboratoryjnych bezspornie zaliczyć należy do bieżących kosztów utrzymania nieruchomości i jako takie mogą być pokrywane ze środków wspólnoty. Wobec ustaleń organów inspekcji sanitarnej, że w budynku funkcjonuje Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w T., z udziałem Gminy Miejskiej, a zarządcą nieruchomości ustanowionym dla ww. wspólnoty jest A Sp. z o.o. w T., podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. należało ocenić jako bezzasadne. Natomiast zarzut naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że w niniejszej sprawie tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.