I SA/Wa 1549/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. J. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 marca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 568/17 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz P. J. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE P. J. w piśmie z dnia 20 maja 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 568/17, którym Sąd, po rozpoznaniu skargi P. J., zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. jako "Nieruchomość [...] Nr [...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wniósł o wymierzenie Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w wysokości nie mniejszej niż 10.000 zł; przyznanie od organu na rzecz skarżącego, na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sumy pieniężnej nie mniejszej niż 10.000 zł; o przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wpłynął do organu w dniu 27 czerwca 2018 r., zatem termin na wykonanie wyroku upłynął w dniu 27 października 2018 r., a organ od ponad 3 lat ignoruje prawomocny wyrok sądu. W związku z niewykonaniem wyroku zostały wydane trzy kolejne wyroki sądu administracyjnego: z dnia 5 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 17/19, wymierzający grzywnę w wysokości 1000 zł; z dnia 6 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1920/19, wymierzający grzywnę w wysokości 2000 zł i stwierdzający, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz z dnia 23 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1991/20 wymierzający grzywnę w wysokości 7000 zł i stwierdzający, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo tego organ w dalszym ciągu nie wykonał wyroku pomimo wezwania go pismem z dnia 29 października 2021 r. do jego wykonania. Oznacza to, że dotychczas stwierdzona bezczynność organu w wykonaniu wyroku uległa pogłębieniu, co jeszcze dobitniej uzasadnia rażący charakter naruszenia prawa przez organ. W ocenie skarżącego, Prezydent m.st. Warszawy jest w posiadaniu kompletnego materiału dowodowego, a w sprawie nie zachodzą żadne przeszkody natury faktycznej lub prawnej, które uniemożliwiałyby jej zakończenie. Tymczasem organ nie podejmuje żadnych czynności, które zmierzałyby do efektywnego zakończenia postępowania. Ponadto nie informuje skarżącego o podejmowanych czynnościach w sprawie i o nowym terminie jej załatwienia, co świadczy o niedopełnianiu ustawowych obowiązków i lekceważącym stosunku organu do strony postępowania. Skarżący podkreślił, że niewykonanie przez organ wyroku wyrządza mu krzywdę, bowiem skarżący nie jest w stanie ze względu na wiek i pogarszające się zdrowie pozwolić sobie na wieloletnie oczekiwanie, aż organ w końcu zacznie przestrzegać obowiązujących go przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że pismem z dnia 13 czerwca 2022 r. poinformował strony postępowania, że stosownie do art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego został zgromadzony materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji kończącej postępowanie. W piśmie z dnia 28 czerwca 2022 r. organ poinformował, że decyzją z dnia 24 czerwca 2022 r. nr 266/SD/2022 rozpoznał wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], nr hip. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa powyżej, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł wymierzyć grzywnę organowi administracji. Po pierwsze, organ nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 568/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę P. J. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. jako "Nieruchomość [...] Nr [...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 14 marca 2018 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały organowi w dniu 27 czerwca 2018 r. (data prezentaty organu). Zgodnie zaś z art. 286 § 2 p.p.s.a., termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Zatem, w niniejszej sprawie termin załatwienia sprawy wyznaczony przez sąd upłynął w dniu 27 października 2018 r. Tymczasem w wyznaczonym przez Sąd terminie organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z tym wyrokiem. Z analizy akt sprawy wynika również, że w sprawie spełniony został drugi warunek dopuszczalności skargi określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącego z dnia 29 października 2021 r., którym wezwano Prezydenta m.st. Warszawy do wykonania wyroku z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 568/17 (k. 284 akt administracyjnych). Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z dnia 14 marca 2018 r., okoliczność że jest to już czwarta skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z dnia 5 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 17/19 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 1000 zł, wyrokiem z dnia 6 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1920/19 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 2000 zł, zaś wyrokiem z dnia 23 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1991/20 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 7000 zł), brak podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności procesowych od otrzymania ostatniego prawomocnego wyroku w sprawie ze skargi na niewykonanie wyroku (11 sierpnia 2021 r.) do dnia złożenia kolejnej skargi na niewykonanie wyroku (tj. 20 maja 2022 r.), a także fakt, że organ wydał w dniu 24 czerwca 2022 r., tj. już po wniesieniu skargi na niewykonanie wyroku, decyzję kończącą postępowanie w sprawie, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 8000 zł, tj. o 1000 zł wyższa niż zasądzona w poprzednim wyroku, jest adekwatną sankcją dla Prezydenta m.st. Warszawy za niewykonanie wyroku. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, w myśl art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem od otrzymania przez organ odpisu wyroku z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 568/17 do zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie upłynęło ponad 3,5 roku. Organ podejmował czynności w sprawie w dużym odstępie czasu i w sposób nieefektywny, pomimo trzykrotnego wymierzenia mu grzywny wspomnianymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto, jak już wspomniano, od sierpnia 2021 r. do czerwca 2022 r. organ nie podejmował żadnych czynności w tej sprawie, co świadczy o rażącym unikaniu przez organ podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie. Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1920/19, wydanym w sprawie uprzednio złożonej skargi na niewykonanie wyroku sygn. akt I SAB/Wa 568/17, nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które zobowiązane są do jego stosowania. Stanowisko to Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela i w związku z powyższym uznaje, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Biorąc pod uwagę wyżej przedstawione okoliczności, Sąd oddalił skargę w części zawierającej wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przyznanie tej kwoty uzasadniać mogą jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tych kwot wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem z akt administracyjnych wynika, że postępowanie administracyjne zostało już zakończone poprzez wydanie decyzji z dnia 24 czerwca 2022 r. nr 266/SD/2022. Niezasadne byłoby zatem na tym etapie postępowania przymuszanie organu do wykonania wyroku, poprzez zasądzenie sumy pieniężnej, skoro wyrok został ostatecznie wykonany. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Sąd oddalił skargę w pozostałej części w pkt 3 sentencji na podstawie art. 151 w zw. z art. 154 § 7 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a.