I FZ 283/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 1180/10 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 4 sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 4 sierpnia 2010 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2004 r., W. J. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Na podstawie zarządzenia sędziego z 17 maja 2011 r., pismem z 19 maja 2011 r. wezwano stronę do wypowiedzenia się (wobec tego, że przy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie wskazano podstawy prawnej), czy wniosek zawarty w skardze skierowany jest do WSA w Łodzi, czy do organu podatkowego. W piśmie z 30 maja 2011 r. strona wskazała, że przedmiotowy wniosek skierowany jest do organu podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 12 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1180/10 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego argumentując, że wniosek ten nie został w żaden sposób uzasadniony, a zatem skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji określone w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., wskutek: - przyjęcia, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia przesłanek wymienionych w ww. przepisie, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla skarżącego znaczną szkodę, jak również trudne do odwrócenia skutki, - rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, mimo że z odpowiedzi skarżącego na wezwanie WSA z 17 maja 2011 r. jednoznacznie wynika, że wniosek ten był skierowany do organu podatkowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że postanowieniem z 29 marca 2011 r. WSA w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 250 zł. W ocenie skarżącego z dokumentów złożonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy jednoznacznie wynika, że sytuacja materialna skarżącego jest zła – nie posiada on żadnego majątku ani oszczędności, zamieszkuje u matki, ciążą na nim zobowiązania kredytowe. Skarżący podkreślił, że dochody z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej na przełomie 2010 i 2011 r. uległy ograniczeniu. Wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje zaś nieodwracalny skutek w postaci konieczności zlikwidowania tej działalności w ogóle i poszukiwania innego źródła dochodów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skarżącego dotyczącego legitymacji WSA w Łodzi do rozpoznania zawartego w skardze do tegoż Sądu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu podatkowego. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że skarżący wprawdzie w piśmie z 30 maja 2011 r. podniósł, że przedmiotowy wniosek skierowany jest do organu podatkowego, podtrzymując to stanowisko w zażaleniu, to jednak z treści tego zażalenia wynika intencja skarżącego, aby Sąd odniósł się do tego wniosku merytorycznie. Wskazuje na to nie tylko zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 61 § 3 P.p.s.a. przez przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia przesłanek wymienionych w ww. przepisie, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla skarżącego znaczną szkodę, jak również trudne do odwrócenia skutki. Także wniosek zawarty w zażaleniu – o "wstrzymanie wykonania ww. decyzji z urzędu na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" wskazuje na intencję skarżącego. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że należy przyjąć, iż WSA w Łodzi był uprawniony do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Za takim stanowiskiem przemawia także fakt, że organ podatkowy przed przekazaniem skargi do Sądu pierwszej instancji nie rozstrzygnął w zakresie tego wniosku i brak jest podstaw aby na tym etapie postępowania to uczynił. Odnosząc się zatem do oceny zasadności zarzutu naruszenia art. 61 § 3 P.p.s.a. w zakresie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, należy na wstępie wskazać, iż ww. przepis przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, ograniczając jednakże możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch ww. przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy, wprawdzie decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, niepubl.). Rozpatrując zarzut zażalenia na tle powyższych uwag, należy stwierdzić, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organów podatkowych, zawartym w skardze do WSA w Łodzi, brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia. Skarżący dopiero w zażaleniu wskazał na okoliczności, które – w jego ocenie – w związku z egzekwowaniem należności objętych sporną decyzją, mogą spowodować znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji należy uznać za zasadne. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się dokumentacja obrazująca sytuację materialną skarżącego, jednakże nie można wymagać od Sądu pierwszej instancji aby bez konkretnych wskazań wnioskodawcy Sąd ten badał całe akta sprawy pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Jak wyżej wskazano, to wnioskodawca ma przedstawić okoliczności na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a Sąd powinien jedynie ocenić – na podstawie całych akt sprawy (także dokumentacji złożonej uprzednio przez skarżącego do wniosku o przyznanie prawa pomocy) – czy okoliczności te faktycznie zachodzą. Wobec tego, że skarżący w niniejszej sprawie we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie zawarł żadnej argumentacji, trafne było rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, który odmówił uwzględnienia tegoż wniosku. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.