I FZ 336/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 11 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. Spółka cywilna na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 323/07 w sprawie ze skargi D. Spółka cywilna na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 2 stycznia 2007 r. nr w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące luty, marzec, maj i październik 2003 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I SA/Gd 323/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. Spółka cywilna na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 2 stycznia 2007 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące luty, marzec, maj i październik 2003 r., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze do WSA w Gdańsku na ww. decyzję strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że jej wykonanie może doprowadzić do nieodwracalnych skutków. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przedsiębiorstwo skarżących to relatywnie niewielki podmiot gospodarczy, prowadzący działalność gospodarczą polegającą na handlu paliwem, którego obroty miesięczne wynoszą około 170.000 zł, a trwały majątek spółki, w skład którego wchodzą dwa samochody ciężarowe, dystrybutory, sprzęt biurowy i komputerowy, a także inne drobne nieruchomości, wynosi około 100.000 zł, stacje paliw jako nieruchomości są bowiem dzierżawione. W konsekwencji firma nie ma możliwości jednorazowej spłaty całości zobowiązania bez uszczerbku dla płynności finansowej, a przystąpienie do wykonania zaskarżonej decyzji w drodze egzekucji ze względu na wysokość podatku spowoduje z pewnością zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż zabraknie środków na uregulowanie należności wobec dostawców, i likwidacją podmiotu gospodarczego. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzając zarazem, że w jego ocenie strona nie uprawdopodobniła, że wykonanie wskazanej decyzji może spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a więc niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu nie sposób uznać za należyte uzasadnienie wniosku ograniczenie się jedynie do ogólnych stwierdzeń, że wysokość określonego przez organ podatku jest niemożliwa do uregulowania przez stronę skarżącą, a przymusowe wykonanie tej decyzji może doprowadzić do utraty płynności finansowej, a następnie zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej i likwidacji spółki. Jak argumentuje Sąd, spółka nie przedstawiła niezbędnych danych, które pozwalałyby przyjąć, że wyegzekwowanie zobowiązania podatkowego w kwocie 171.585 zł wraz z odsetkami wyrządzi jej znaczną szkodę czy trudne do odwrócenia skutki. Sąd wskazał, że nie jest znana wysokość aktualnie uzyskiwanych dochodów z prowadzonej działalności czy ponoszonej straty, a także brak jest danych dotyczących źródeł i wysokości dochodów osiąganych przez wspólników spółki cywilnej i posiadanego przez nich majątku. Pismem z dnia 2 maja 2007 r. strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie WSA w Gdańsku odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzucając naruszenie art. 61 § 3 u.p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie wykazała okoliczności uzasadniających obawę wyrządzenia jej znacznej szkody, spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od strony przeciwnej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając zażalenie strona podniosła, że ze zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego bezspornie wynika, że skarżąca jest podmiotem relatywnie niewielkim, nie posiadającym znacznego majątku trwałego. Zdaniem skarżącej, skoro przedmiotem wydania zaskarżonej decyzji było ustalenie zobowiązania podatkowego, to niezrozumiałe jest stwierdzenie sądu I instancji, iż nie mógł on ustalić uzyskiwanych przez skarżącą dochodów z działalności gospodarczej. Strona kwestionuje również taką interpretację art. 61 § 3 u.p.p.s.a., zgodnie z którą skarżąca miała obowiązek wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji przekracza jej możliwości płatnicze. Zdaniem strony wystarczy uprawdopodobnienie tego faktu, a dla dokonania oceny nie ma istotnego znaczenia ustalenie majątku i dochodu osiąganego przez wspólników z innych źródeł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 u.p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Na stronie składającej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa obowiązek jego poparcia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej i majątkowej. Decyzja, w stosunku do której wniesiono o wstrzymanie jej wykonania, dotyczy podatku akcyzowego za luty, marzec, maj, październik 2003 r. Akta sprawy zawierają zatem dokumentację dotyczącą tego właśnie okresu, natomiast wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został złożony wraz ze skargą do WSA na decyzję organu celnego drugiej instancji, tj. pismem z dnia 24 stycznia 2007 r. Biorąc pod uwagę okoliczność, że wykonanie decyzji miałoby nastąpić w okresie znacznie późniejszym w stosunku do okresu, którego dotyczy decyzja podlegająca wykonaniu i zebrany w sprawie materiał dowodowy, należy uznać, że zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja nie jest wystarczająca do oceny sytuacji majątkowej spółki w znacznie późniejszym okresie, w którym miałoby nastąpić wykonanie decyzji. W związku z powyższym na stronie spoczywał obowiązek uprawdopodobnienia trudnej sytuacji majątkowej spółki w świetle jej aktualnej kondycji finansowej. Trudno za takie uprawdopodobnienie uznać ogólnikowe – jak je słusznie ocenił WSA w Gdańsku – stwierdzenia zawarte we wniosku spółki, a zupełnie niemiarodajne są w tym względzie dokumenty dotyczące znacznie wcześniejszego okresu. Należy również podzielić pogląd Sądu I instancji, że istotne znaczenie dla oceny sytuacji majątkowej Spółki ma kwestia kondycji finansowej jej wspólników. Wprawdzie spółce cywilnej została przyznana odrębna podmiotowość prawnopodatkowa w zakresie podatku akcyzowego, jednakże nie zmienia to faktu, że majątek będący w dyspozycji "spółki" jest de facto majątkiem wspólników, a wspólnicy ci są głównymi dostarczycielami środków koniecznych do funkcjonowania spółki. To na wspólnikach, dążących do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, ciąży również obowiązek wywiązywania się ze zobowiązań spółki, w tym pokrywania jej strat oraz regulowania należności podatkowych. W związku z tym za nieuzasadnione należy uznać stwierdzenie strony, że dla dokonania oceny możliwości płatniczych spółki nie ma istotnego znaczenia ustalenie majątku i dochodu uzyskanego przez wspólników z innych źródeł. Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Odnosząc się natomiast do wniosku Dyrektora Izby Celnej o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, należy zauważyć, że nie znajduje on – w ocenie Sądu – uzasadnienia prawnego. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, co wynika z zakresu odesłania zawartego w art. 197 § 2 tej ustawy. Sprawia to tym samym, że przedmiotowy wniosek we wskazanym zakresie jest nieuzasadniony. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania.