III SA/Łd 427/21
Sądy administracyjne2021-10-14
Sygnatura
III SA/Łd 427/21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
2021-10-14
Rodzaj
Wyrok WSA w Łodzi
Sędziowie
Janusz NowackiKrzysztof SzczygielskiMałgorzata Kowalska
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu oddala skargę. [pic]
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania A. C. od decyzji Starosty Ł. z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 140mb pkt 2 i art. 140n ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.), dalej p.r.d., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W dniu 20 lipca 2020 r. M. C. – G. działając jako pełnomocnik A. C. złożyła wniosek o rejestrację pojazdu marki Volkswagen Phaeton, nr rej. [...]. Do wniosku załączyła dowód rejestracyjny seria/nr [...]; kartę pojazdu seria/nr [...]; wydruk z CEiDG przedsiębiorcy Auto Center O. Ł. T.; poświadczoną za zgodność kopię umowy kupna-sprzedaży samochodu z dnia 22 stycznia 2020 r.; fakturę nr 8/2020 z dnia 4 lutego 2020 r.; zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia 30 marca 2020 r.; upoważnienie z dnia 20 lipca 2020 r. i tablice rejestracyjne o wyróżniku [...].
Decyzją z dnia [...] Starosta Ł. zarejestrował pojazd czasowo, a następnie decyzją z dnia [...] dokonano rejestracji przedmiotowego pojazdu i wydano dowód rejestracyjny seria/nr [...]. Zgodnie z fakturą nr 8/2020 z dnia 4 lutego 2020 r. pojazd został zbyty na rzecz nabywcy – A. C. W związku z nabyciem pojazdu w dniu 4 lutego 2020 r., strona miała obowiązek zawiadomić starostę o nabyciu przedmiotowego pojazdu najpóźniej w dniu 5 marca 2020 r. Obowiązku tego w wymaganym terminie A. C. nie dopełnił.
Decyzją z dnia [...] Starosta Ł. nałożył na A. C. karę pieniężną w wysokości 600 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu.
W myśl art. 140mb pkt 2 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy, nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Zgodnie z art. 140n ust. 1 p.r.d., kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140m -140mb, są nakładane w drodze decyzji administracyjnej. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.).
W rozpatrywanej sprawie stwierdzono, że strona do dnia 5 marca 2020 r. nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, tj. zawiadomienia o nabyciu pojazdu. W związku z powyższym w dniu 7 października 2020 r. Starosta Ł. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie ww. naruszenia, o czym pisemnie powiadomił stronę. Umożliwiło to stronie wzięcie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. A. C. odebrał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w dniu 9 października 2020 r. i nie zajął stanowiska w sprawie.
Zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i pozostaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Ponadto stosownie do treści art. 189f § 2 k.p.a., w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:
1) usunięcie naruszenia prawa lub
2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.
Zgodnie z art. 189f § 3 k.p.a., organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2 odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.
Analiza przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., zdaniem organu wykazała, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, jak również nie ma wątpliwości, co do wagi naruszenia prawa. Strona nie zrealizowała obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., w terminie zakreślonym dyspozycją tego przepisu, tj. zawiadomienie o nabyciu pojazdu zostało dokonane dopiero w dniu 20 lipca 2020 r., co wyklucza możliwość przyjęcia, że waga naruszenia prawa jest znikoma. W konsekwencji, pomimo że strona dopełniając przedmiotowego obowiązku w dniu 20 lipca 2020 r., zaprzestała naruszania prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., organ nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu strony.
Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 oraz § 2 pkt 2 k.p.a., ponieważ realizacja obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., nie podlega kognicji innych organów administracyjnych.
Starosta Ł. określając wysokość kary zbadał przesłanki, o których mowa w art. 140n ust. 4 p.r.d., tj. zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. W wyniku analizy zakresu, w jakim strona dopuściła się przedmiotowego naruszenia organ stwierdził, iż strona uchybiła terminowi zawiadomienia o 137 dni, tj. strona będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie zawiadomiła starosty o nabyciu pojazdu w ustawowym terminie i pozostawała w stanie niezgodności z obowiązującymi przepisami prawa od 6 marca 2020 r. do 20 lipca 2020 r.
Badając powtarzalność naruszenia Starosta Ł. stwierdził, że tego typu naruszenie jest pierwszym, jakiego dopuściła się strona w badanym okresie. Starosta Ł. nie stwierdził uzyskania korzyści finansowych z tytułu naruszenia ustawy. Wysokość nałożonej kary uzasadniona jest uchybieniem ustawowego terminu o 137 dni.
Od powyższej decyzji A. C. złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wymierzenie kary pieniężnej zamiast udzielenia pouczenia, pomimo że:
-z uwagi na epidemię COVID-19 wykonanie obowiązku rejestracji pojazdu w terminie było szczególnie utrudnione;
- waga naruszenia prawa jest znikoma i zaprzestał naruszania prawa;
- rejestrował wcześniej kilkanaście razy pojazd mechaniczny i zawsze dotrzymywał terminu ustawowego, a zatem zarzucanego czynu dopuścił się pierwszy raz i tylko z uwagi na epidemię COVID-19, która kompletnie sparaliżowała życie społeczno-gospodarcze w Polsce, a nadto istotnie ograniczyła funkcjonowanie Starostwa Powiatowego w Ł., Wydział Komunikacji;
- nie odniósł jakichkolwiek korzyści w przekroczeniu terminu na zarejestrowanie pojazdu.
Zaskarżonej decyzji zarzucił również pominięcie dyspozycji art. 15zzr ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 marca 2020 r.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, udzielenie pouczenia stosownie do art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. ewentualnie zmniejszenie nałożonej kary pieniężnej do kwoty 200 zł.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podkreślił, że obowiązek rejestracji pojazdu nie został dopełniony wyłącznie z uwagi na postępującą epidemię COVID-19 i kompletną dezorganizację pracy Wydziału Komunikacji w Starostwie Powiatowym w Ł. w czasie pierwszej fali epidemii. Podał, że telefonował w marcu 2020 r. do Starostwa Powiatowego w Ł. i otrzymał informację, że termin na rejestrację pojazdu jest wydłużony w związku z epidemią COVID-19 do 180 dni, a urząd był już wówczas praktycznie nieczynny i brak było jakiejkolwiek możliwości załatwiania spraw urzędowych.
Z kolei w dniu 31 marca 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 568). Zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu z dnia 31 marca 2020 r. w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki nie rozpoczyna się, a rozpoczęty termin ulega zawieszeniu na ten okres. Powyższy przepis obowiązywał do dnia 16 maja 2020 r., co oznacza, że okres od dnia 31 marca 2020 r. do dnia 16 maja 2020 r. w ogóle nie powinien być liczony jako opóźnienie w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. i co powoduje, że opóźnienie jest znacznie krótsze niż wskazywane przez Starostę Ł., tj. zamiast 137 dni wynosi 90 dni. Powyższa okoliczność umknęła uwadze Starosty Ł., a powinna być wzięta pod uwagę w kontekście poprzestania na pouczeniu lub przynamniej wymierzeniu kary pieniężnej w dolnej granicy określonej ustawowo.
Skarżący podkreślił, że z powodu na epidemii COVID-19 wykonanie obowiązku rejestracji pojazdu w terminie było szczególnie utrudnione. Nie można przecież wymagać aby w czasie, kiedy wszyscy tak naprawdę zmuszeni byli pozostać w domach, dopełniać takich obowiązków, a potem nakładać kary pieniężne. To narusza zasadę zaufania obywatela do organów administracyjnych. Skarżący wskazał również, że jest to jego pierwsze naruszenie tego rodzaju, które spowodowane było szczególnymi okolicznościami, a waga naruszenia jest znikoma, ponieważ nie wywołało ono żadnych negatywnych następstw dla jakichkolwiek wartości podlegających ochronie. Podał, że dokonał rejestracji pojazdu, co przemawia za zastosowaniem instytucji pouczenia, a nie nakładania w trudnym czasie kryzysu gospodarczego dodatkowego obciążenia finanswego.
Wskazaną na wstępie decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu.
Naruszenie tego obowiązku do dnia 31 grudnia 2019 r. nie podlegało sankcji administracyjnej, jednakże od dnia 1 stycznia 2020 r., w związku z wejściem w życie art. 4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1579), stosownie do art. 140mb pkt 2 p.r.d., ten kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
Zgodnie z art. 140n ust. 1 w zw. z ust. 2a p.r.d. przedmiotowa kara pieniężna jest nakładana przez starostę w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 140n ust. 4 p.r.d. ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy.
Skarżący nabył pojazd marki Volkswagen Phaeton, nr rej [...], nr VIN [...] w dniu 4 lutego 2020 r., a to oznacza, że był obowiązany dokonać zgłoszenia jego nabycia do dnia 5 marca 2020 r., co jednak nastąpiło dopiero w dniu 20 lipca 2020 r.
Fakt niedopełnienia przez skarżącego obowiązku określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. jest bezsporny, a wobec tego Starosta Ł. był zobligowany do nałożenia kary pieniężnej. Decyzja wydawana w tym przedmiocie ma bowiem charakter związany, a nie uznaniowy, na co wskazuje treść art. 140mb pkt 2 p.r.d. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji dokonał analizy przesłanek określonych w art. 189f k.p.a., dochodząc do trafnego wniosku, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Organ w rozpatrywanej sprawie zastosował - zgodnie z zasadą wynikającą z art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. - przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej określone w art. 140n ust. 4 p.r.d. i przy ich uwzględnieniu doszedł do wniosku, że w przypadku skarżącego właściwym będzie nałożenie kary w wysokości 600 zł. W ocenie Kolegium brak jest podstaw do zakwestionowania tego stanowiska, ponieważ zakres naruszenia prawa, jakie miało miejsce nie był nieznaczny, opóźnienie w czynności zawiadomienia było wielomiesięczne, a zatem uzasadnione było wymierzenie kary na poziomie znacznie wyższym niż minimalny określony w art. 140mb pkt 2 p.r.d.
Podnoszone przez skarżącego w odwołaniu zarzuty nie mogły zostać uwzględnione. Jak wynika z powołanego wyżej art. 140n ust. 4 p.r.d. ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Te okoliczności zostały przeanalizowane przez organ pierwszej instancji i pomimo, że w przypadku skarżącego było to pierwsze naruszenie oraz nie stwierdzono by odniósł korzyści finansowe z tytułu naruszenia, to jednak zakres naruszenia był na tyle istotny, że przemawiało to za koniecznością nałożenia kary pieniężnej w wysokości znacząco wyższej niż minimalna. Skarżący zaprzestał naruszenia prawa, ponieważ w dniu 20 lipca 2020 r. dokonał zgłoszenia nabycia pojazdu, to jednak brak jest w rozpatrywanej sprawie podstaw do tego by uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma.
W niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 15zzr ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 marca 2020 r. dotyczący terminów przewidzianych w przepisach prawa administracyjnego do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki. Zgodnie z tym przepisem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Termin w znaczeniu prawnym oznacza konkretną datę lub okres na dokonanie czynności mającej znaczenie prawne. Przytoczony przepis odnosi się do terminu przewidzianego w przepisach prawa administracyjnego w takim właśnie rozumieniu, a obowiązek dokonania zgłoszenia nabycia pojazdu na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. po przekroczeniu terminu określonego w tym przepisie nie jest już ograniczony żadnym terminem. W przypadku niedochowania terminu właściciel pojazdu winien bowiem takiego zgłoszenia dokonać niezwłocznie. Wprowadzenie przez art. 15zzr ust. 1 pkt ustawy z dnia 2 marca 2020 r. ustawowego zawieszenia biegu niektórych terminów prawa administracyjnego nie miało zatem wpływu na dopełnienie przez właściciela pojazdu obowiązku dokonania zgłoszenia pojazdu, którego termin upłynął przed wejściem w życie cyt. ustawy.
Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że Starostwo Powiatowe w Ł. nie zaprzestało obsługi interesantów z dniem 16 marca 2020 r., a jedynie została wyłączona (przejściowo) ich bezpośrednia obsługa. W tym czasie dokonanie zgłoszenia zbycia pojazdu było możliwe również w formie przesyłki pocztowej, czy przez platformę ePUAP. Ponadto termin na dokonanie zgłoszenia nabycia pojazdu w niniejszej sprawie upłynął jeszcze przed ogłoszeniem na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, co nastąpiło od dnia 14 marca 2020 r., a następnie od dnia 20 marca 2020 r. ogłoszono stan epidemii, a zatem bezprzedmiotowym jest wiązanie przez skarżącego stanu epidemii COVID-19 z niedopełnieniem przez niego obowiązku określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, który miał wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 15zzr ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu na dzień 31 marca 2020 r. poprzez jego niezastosowanie przy dokonywaniu oceny długości naruszenia terminu na rejestrację pojazdu;
naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji wymierzającej karę pieniężną zamiast udzielenia pouczenia, pomimo że:
-z uwagi na epidemię COVID-19 wykonanie obowiązku rejestracji pojazdu w terminie
było szczególnie utrudnione;
- waga naruszenia prawa jest znikoma, a skarżący zaprzestał naruszania prawa;
- rejestrował wcześniej kilkanaście razy pojazd mechaniczny i zawsze dotrzymywał terminu ustawowego, a zatem zarzucanego czynu dopuścił się pierwszy raz i to tylko z uwagi na epidemię COVID-19, która kompletnie sparaliżowała życie społeczno-gospodarcze w Polsce, a nadto istotnie ograniczyła funkcjonowanie Wydziału Komunikacji w Starostwie Powiatowym w Ł.,;
- nie odniósł jakichkolwiek korzyści w przekroczeniu terminu na zarejestrowanie pojazdu.
wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymując argumentację przedstawioną w odwołaniu podkreślił, że obowiązek rejestracji pojazdu nie został przez niego dopełniony wyłącznie z uwagi na postępującą epidemię COVID-19 i kompletną dezorganizację pracy urzędu w czasie pierwszej fali epidemii. Oświadczył, że telefonował w marcu 2020 r. do Wydziału Komunikacji w Starostwie Powiatowym w Ł. i otrzymał informację, że termin na rejestrację pojazdu jest wydłużony w związku z epidemią COVID-19 do 180 dni. Urząd był już wówczas praktycznie nieczynny i brak było jakiejkolwiek możliwości załatwiania spraw urzędowych. Wskazał, że na stronie internetowej Starostwa Powiatowego w Ł. nie znalazł natomiast żadnej informacji o tym, że można bez fizycznej obecności zarejestrować pojazd online lub poprzez pocztę.
Wskazał, że w dniu 31 marca 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzemieniu z dnia 31 marca 2020 r. w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki nie rozpoczyna się, a rozpoczęty termin ulega zawieszeniu na ten okres. Powyższy przepis obowiązywał do dnia 16 maja 2020 r. Powoduje to, że okres od dnia 31 marca 2020 r. do dnia 16 maja 2020 r. w ogóle nie powinien być liczony jako opóźnienie w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Opóźnienie jest więc znacznie krótsze niż wskazywane przez Starostę Ł. 137 dni (wynosi tak naprawdę 90 dni), co powinno być wzięte pod uwagę w kontekście poprzestania na pouczeniu lub przynamniej wymierzeniu kary pieniężnej w dolnej granicy kary określonej w ustawie. Odmienna interpretacja wskazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest bezprzedmiotowa, ponieważ została dokonana niezgodnie z zasadą demokratycznego państwa prawa i zasadą zaufania obywateli do organów władzy państwowej. Skoro bowiem w okresie od dnia 31 marca 2020 r. do dnia 16 maja 2020 r. ustawodawca całkowicie wyłączył bieg jakichkolwiek terminów administracyjnych to oznacza, że ww. okresie nie było konieczności realizowania jakiegokolwiek obowiązku wynikającego z przepisów prawa administracyjnego i nie można tego okresu liczyć do całości opóźnienia w zarejestrowaniu pojazdu, skoro jest to obowiązek z zakresu prawa administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty Ł. z dnia [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu nie zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.), dalej p.r.d. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Ponadto, w myśl art. 140 mb pkt 2 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
Stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie został ustalony w sposób prawidłowy. Bezspornym jest, że skarżący nabył pojazd marki Volkswagen Phaeton o nr rej [...] na podstawie faktury z dnia 4 lutego 2020 r., nr 8/2020 r., a to oznacza, że był obowiązany dokonać zgłoszenia jego nabycia w terminie nieprzekraczającym 30 dni, tj. do dnia 5 marca 2020 r. niezależnie od tego, czy zbywca pojazdu spełnił swój obowiązek zawiadomienia organu o zbyciu tego pojazdu. Powyższemu obowiązkowi skarżący uchybił, bowiem zawiadomienie o nabyciu ww. pojazdu złożył dopiero w dniu 20 lipca 2020 r. Przekroczenie terminu do złożenia zawiadomienia o nabyciu pojazdu sankcjonowane jest administracyjną karą pieniężną w wysokości od 200 zł do 1000 zł, o czym stanowi cyt. powyżej art. 140mb pkt 2 p.r.d. Ustalając konkretną wysokość kary organ administracji powinien uwzględnić przesłanki, o których mowa w art. 140n ust. 4 p.r.d., a zatem zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Stosownie natomiast do treści art. 140n ust. 6 p.r.d., do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m-140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
Należy również wskazać, że oprócz przesłanek, które wprost reguluje cyt. art. 140mb ust. 4 p.r.d., do kar administracyjnych wymierzanych na podstawie tego przepisu zastosowanie znajdują również regulacje przewidziane w dziale IVa Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 189a § 1 i § 2 oraz art. 189f § 1 k.p.a. Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej, zawarte w art. 140n ust. 6 p.r.d. nie wyłącza zastosowania przepisów działu IVa k.p.a. Dział III Ordynacji podatkowej nie reguluje bowiem odstąpienia od nałożenia zobowiązania podatkowego (lub odpowiednio administracyjnej kary pieniężnej) oraz udzielenia pouczenia. Dział ten reguluje natomiast ulgi w spłacie zobowiązań, terminy przedawnienia zobowiązań i odsetki. Oznacza to, że w zakresie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i pouczenia, mają zastosowanie przepisy działu IVa k.p.a., natomiast w odniesieniu do terminów przedawnienia, nakładania i egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej oraz udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, odpowiednio stosowane będą przepisy Ordynacji podatkowej.
Istotą odpowiedzialności administracyjnej jest jej zobiektywizowanie, a więc co do zasady jest nakładana w przypadku spełnienia przesłanek określonych w odpowiednim przepisie prawa oraz jest niezależna od okoliczności jej towarzyszących, w tym przede wszystkim zawinienia strony. Administracyjna kara pieniężna ma charakter obligatoryjny, a ewentualne jej miarkowanie możliwe jest tylko w granicach wyznaczonych przepisami ustawy.
W niniejszej sprawie istotną kwestią było ustalenie, czy istniały podstawy do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wynikające z art. 189f k.p.a. Zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Stosownie zaś do treści art. 189f § 2 k.p.a., w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:
1) usunięcie naruszenia prawa lub
2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.
Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia (art. 189f § 3 k.p.a.).
Powyższy przepis formułuje warunki dopuszczalności odstąpienia od nałożenia pieniężnej kary administracyjnej wskazując, że organ odstępuje od nałożenia kary i poprzestaje na pouczeniu strony w dwojakiego rodzaju sytuacjach. Po pierwsze, organ stwierdza, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.). Organ jest wówczas zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony, co zgodnie z zasadą proporcjonalności stanowi działanie adekwatne do okoliczności sprawy. Po drugie, doszło do realizacji celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Cele te mogły zostać osiągnięte w ramach odrębnego postępowania toczącego się przed postępowaniem w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.). W takim przypadku organ jest zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony. Powyższe cele mogą być osiągnięte również w wyniku wyznaczenia stronie przez organ terminu do usunięcia naruszenia prawa lub powiadomienia właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa (art. 189f § 2 k.p.a.). Wyznaczenie takiego terminu jest fakultatywne. Jeżeli jednak strona w wyznaczonym terminie przedstawiła żądane dowody, to organ jest zobligowany do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu (Przybysz Piotr Marek. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019).
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organy obu instancji uznały, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ naruszenie którego dopuściła się strona nie ma charakteru znikomego i pomimo, że doszło do zaprzestania naruszania prawa, bowiem w dniu 20 lipca 2020 r. (tj. 136 dni po upływie określonego w ustawie terminu) skarżący dokonał zgłoszenia nabycia pojazdu to brak było podstaw by uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podzielił stanowisko organów w powyższym zakresie.
Kodeks postępowania administracyjnego w § 1 pkt 1 art. 189f k.p.a. wymaga dla odstąpienia od nałożenia kary spełnienia dwóch przesłanek, tj. znikomej wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszenia prawa. Przy czym należy podkreślić, że ustawodawca nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien kierować się przy dokonywaniu oceny, czy w danej sprawie mamy do czynienia ze znikomym naruszeniem prawa, czy też nie. Przyjmuje się jednak, że oceniając czy w danej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem o znikomej wadze można odwołać się do rozwiązań obowiązujących w prawie karnym, gdzie stopień ciężkości naruszenia przez sprawcę prawa mierzony jest tzw. stopniem społecznej szkodliwości czynu, którego "znikomość" również stanowi negatywną przesłankę do wszczęcia lub dalszego prowadzenia postępowania karnego (por. Dudziak Sławomir. Zasady wymiaru administracyjnych kar pieniężnych po nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego. Samorząd Terytorialny, 2018, nr 6. s. 23-32.). Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 115 § 1 k.k. przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, a także postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. W piśmiennictwie wskazuje się również, że oceniając, czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego" należy odwołać się do przesłanek wymierzenia kary administracyjnej określonych w art. 189d pkt 1 k.p.a. (por. Wróbel Andrzej. Art. 189 (f). W: Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego. System Informacji Prawnej LEX, 2019). jeszcze inny pogląd (Cebera Agata i Firlus Jakub Grzegorz. Art. 189 (f). W: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II. Wolters Kluwer Polska, 2019) nakazuje przy ocenie wagi naruszenia prawa kierować się tym, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną, wskazując że jeżeli konkretne naruszenie prawa:
- wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna;
- wywołało (lub mogło wywołać) sporadyczne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa nie jest znaczna;
- wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma.
Zdaniem Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że zawiadomienie organu o nabyciu pojazdu złożone 136 dni, czyli ponad cztery i pół miesiąca po upływie przewidzianego w ustawie terminu na dokonanie zgłoszenia o nabyciu pojazdu nie ma charakteru znikomego. Należy podkreślić, że wykonanie przez właściciela pojazdu obowiązku zawiadomienia o jego zbyciu lub nabyciu ma na celu zabezpieczenie przed sytuacjami, w których mimo przeniesienia własności samochodu, pojazd ten nadal jest zarejestrowany na zbywcę i to on figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i innych dokumentach urzędowych jako właściciel tego pojazdu. Zatem spóźnienie o 136 dni przez nabywcę pojazdu z dokonaniem zawiadomienia, o którym mowa w art. art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. spowodowało zagrożenie wystąpienia negatywnych skutków w obszarze dóbr prawnie chronionych. Istotne znaczenie ma również fakt, że w przypadku obrotu pojazdami na rynku wewnętrznym wtórnym na podstawie umów dwustronnych obowiązek zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu zarówno przez nabywcę, jak i zbywcę pojazdu we wskazanym nieprzekraczalnym terminie 30 dni służy również zaewidencjonowaniu zmiany właściciela pojazdu i identyfikacji podmiotu odpowiedzialnego za pojazd (por. m.in. wyroki WSA w Szczecinie z dnia 12 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 637/20, WSA w Olsztynie z dnia 2 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 947/20). Ponadto cyt. art. 140mb pkt 2 p.r.d. został wprowadzony do ustawy - Prawo o ruchu drogowym na podstawie art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (art. 4 pkt 2) i wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. Jak wynika natomiast z uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej z dnia 19 lipca 2019 r. wprowadzone w art. 4 zmiany mają na celu poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów.
W świetle powyższych okoliczności uznać należy, że naruszenie prawa przez skarżącego z uwagi na znaczne przekroczenie terminu nie miało charakteru znikomego i pomimo zaprzestania naruszania prawa poprzez złożenie zawiadomienia o nabyciu pojazdu wystąpiły przesłanki do zastosowania przez organ art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że na podstawie art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 568) po art. 31 dodano m.in. art. 31i, który stanowi, że w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia 31 grudnia 2020 r.:
1) wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;
2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.
Stosownie natomiast do treści art. 31i ust. 2 cyt. ustawy z dnia 31 marca 2020 r., przepisy ust. 1 stosuje się:
1) do pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw;
2) do pojazdu zarejestrowanego nabytego lub zbytego nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. zmieniająca ustawę z dnia 2 marca 2020 r. weszła w życie z dniem 31 marca 2020 r. co oznacza, że wydłużony do 180 dni termin na zgłoszenie nabycia pojazdu ma zastosowanie do pojazdu, którego nabycie nastąpiło najwcześniej w dniu 1 marca 2020 r. W rozpatrywanej sprawie skarżący nabył pojazd w dniu 4 lutego 2020 r., co wyklucza zastosowanie dyspozycji art. 31i ustawy zmieniającej z dnia 31 marca 2020 r. i powoduje, że zastosowanie ma termin 30 dni, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. na dokonanie zawiadomienia o nabyciu pojazdu. Postawiony zatem przez skarżącego w powyższym zakresie zarzut Sąd uznał za niezasadny.
W niniejszej sprawie nie mógł mieć również zastosowania art. 15zzr ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej z dnia 31 marca 2020 r. dotyczący terminów przewidzianych w przepisach prawa administracyjnego do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki. Na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy zmieniającej z dnia 31 marca 2020 r. po art. 15 dodano m.in. art. 15zzr. Powyższy przepis obowiązywał do dnia 16 maja 2020 r. Zgodnie z art. 15zzr ust. 1 ustawy zmieniającej, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Termin w znaczeniu prawnym oznacza konkretną datę lub okres na dokonanie czynności mającej znaczenie prawne. Przytoczony powyżej przepis odnosi się do terminu przewidzianego w przepisach prawa administracyjnego w takim właśnie rozumieniu, a obowiązek dokonania zgłoszenia nabycia pojazdu na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. po przekroczeniu terminu określonego w tym przepisie nie jest już ograniczony żadnym terminem. W przypadku niedochowania terminu właściciel pojazdu winien bowiem takiego zgłoszenia dokonać niezwłocznie. Wprowadzenie zatem przez art. 15zzr ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej z dnia 31 marca 2020 r. ustawowego zawieszenia biegu niektórych terminów prawa administracyjnego, jak słusznie zauważył organ odwoławczy nie miało wpływu na dopełnienie przez właściciela pojazdu obowiązku dokonania zgłoszenia nabycia pojazdu, którego termin upłynął przed wejściem w życie cyt. ustawy.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżącego wskazać należy, że od dnia 14 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, który wprowadzony został na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2020 r., poz. 490). Od dnia 20 marca 2020 r. na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491) do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej został ogłoszony stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Stosownie zaś do treści art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy zmieniającej z dnia 31 marca 2020 r., w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 został wprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 13 marca 2020 r. i obowiązywał od dnia 14 marca 2020 r. Został odwołany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 490) i w tym samym dniu, tj. 20 marca 2020 r. do odwołania na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. ogłoszono stan epidemii. Skoro norma zawarta w art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. odsyła do "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19", wiążąc z tą okolicznością skutek w postaci nierozpoczęcia biegu lub zawieszenia terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych, to przyjąć należy, że od 14 marca 2020 r. z mocy prawa nastąpiło zawieszenie biegu terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych. Wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów oznacza, że terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie biegły w okresie trwania powyższego stanu. Terminy te rozpoczęły swój bieg dopiero od dnia uchylenia powyższego stanu (por. postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FZ 365/20).
Na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) uchylono art.15zzr ustawy z 2 marca 2020r. Przepis uchylający wszedł w życie w dniu 16 maja 2020 r., jednakże na mocy art. 68 ust. 6 ww. ustawy z dnia 14 maja 2020 r., terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, które nie rozpoczęły biegu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. od dnia 24 maja 2020 r.
Wobec tego, że stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 14 marca 2020 r. należy przyjąć, że od tej daty, z mocy prawa, nastąpił skutek wynikający z cytowanych powyżej norm prawnych. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt skarżący nabył pojazd w dniu 4 lutego 2020 r., co oznacza, że był zobowiązany dokonać zgłoszenia jego nabycia w terminie nieprzekraczającym 30 dni, tj. do dnia 5 marca 2020 r., a więc przed ogłoszeniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Podnieść również należy, że w toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na to, że z powodu epidemii COVID-19 i dezorganizacji pracy Wydziału Komunikacji w Starostwie Powiatowym w Ł. nie był w stanie złożyć zawiadomienia o nabyciu pojazdu z zachowaniem terminu. Wbrew twierdzeniom skarżącego od dnia 16 marca 2020 r. Starostwo Powiatowe w Ł. nie zaprzestało przyjmowania interesantów, wyłączona została jedynie na okres przejściowy, tj. do dnia 16 maja 2020 r. ich bezpośrednia obsługa w siedzibie urzędu. Istniała jednak możliwość dokonania zgłoszenia o nabyciu pojazdu poprzez nadanie przesyłki w placówce pocztowej, za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP lub poprzez wrzucenie zawiadomienia do skrzynki znajdującej się przed siedzibą urzędu. Ponadto skarżący oprócz ogólnej informacji, którą zawarł w skardze, że podczas rozmowy telefonicznej w marcu 2020 r. do Wydziału Komunikacji w Starostwie Powiatowym w Ł. otrzymał informację, że termin na rejestrację pojazdu jest wydłużony w związku z epidemią COVID-19 do 180 dni nie podał do kogo dzwonił, z kim rozmawiał i w jaki sposób przedstawił stan faktyczny sprawy, którą chciał załatwić. Powyższych informacji Sąd nie był zatem w stanie zweryfikować.
Zasadnie zdaniem Sądu organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważył możliwość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej (art. 189f k.p.a.) wskazując, że w niniejszej sprawie (w świetle zaistniałych okoliczności) przepis ten nie powinien mieć zastosowania z uwagi na okoliczności faktyczne sprawy. Należy podkreślić, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ma charakter uznania administracyjnego, a rozważania w tym względzie nie mogą mieć charakteru ogólnego (por. wyrok WSA w Olsztynie z 28 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 268/18). Sąd podziela argumentację organu, że co prawda przekroczenie terminu zgłoszenia nabycia pojazdu przez skarżącego miało charakter jednostkowy (incydentalny) i nie stwierdzono, by skarżący odniósł z tytułu tego naruszenia korzyści finansowe, to jednak opóźnienie w złożeniu zawiadomienia o nabyciu pojazdu było znaczące (cztery i pół miesiąca), co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo uzasadnił w decyzji wysokość nałożonej na skarżącego kary administracyjnej wypełniając tym samym przesłankę z art. 140n ust. 4 p.r.d. Przypomnieć należy, że kara administracyjna została ustalona w ustawie p.r.d. w widełkach od 200 zł do 1000 zł, a w niniejszej sprawie organ orzekł o karze w wysokości 600 zł czyli w średniej wysokości. Jeżeli organ wymierzy administracyjną karę pieniężną w kwocie nie mniejszej i nie większej, niż to przewidują stosowne przepisy, a jednocześnie uzasadni wysokość kary poprzez odniesienie do określonych okoliczności sprawy, w tym przypadku opóźnienia w dokonaniu zgłoszenia nabycia pojazdu, które trwało aż 136 dni, to brak jest podstaw do kwestionowania tego rodzaju oceny w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 20 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3252/17). Kontroli Sądu nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności (por. wyrok WSA w Poznaniu z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 663/18).
Nałożona na skarżącego kara pieniężna nie podlega obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru naruszenia i zaprzestaniu naruszenia, stąd Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w braku ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary - art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Rozpoznając niniejszą sprawę organy nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej i czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 7 i art. 10 k.p.a.), ponieważ dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie kluczowych przesłanek przesądzających o rozstrzygnięciu sprawy, zapewniając stronie czynny udział w niniejszym postępowaniu, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., stanowiąc tym samym wyraz realizacji w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a.
Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).
a.l.