II FZ 94/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1472/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L.R. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia 15 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 4 sierpnia 2022 r., III SA/Wa 1472/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z 15 kwietnia 2022 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy, sąd pierwszej instancji podał, że w skardze na powyższą decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W., skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji odwołał się do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), i wskazał, że skarżący nie wykazał, dlaczego wykonanie zaskarżonej decyzji miałoby spowodować powstanie znacznej szkody lub doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. Nie zawarł jakiejkolwiek dokumentacji dzięki którym Sąd mógłby porównać majątek, którym dysponuje z obciążeniami publicznoprawnymi. Skarżący zadeklarował wolę skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, to jednak nie uprawdopodobnił przesłanek wstrzymania wykonania poprzez poczynienie stosownej argumentacji w odniesieniu do realiów sprawy. Wobec powyższego sąd pierwszej instancji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. 2. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym zaskarżył w całości postanowienie sądu pierwszej instancji wnosząc o jego zmianę w całości poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji kiedy skarżący spełnił przesłanki określone w wymienionym przepisie i konieczne jest wstrzymanie wykonania decyzji stanowiącej przedmiot skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie albowiem wykonanie decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem wykonanie decyzji zagraża sytuacji finansowej skarżącego, bytowi skarżącego i jego rodziny, co wynika już z samej kwoty zobowiązania podatkowego podlegającego egzekucji na podstawie skarżonej decyzji i nie wymaga dodatkowych dowodów. 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu należy podkreślić, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy, warunkiem jej zastosowania jest uprawdopodobnienie istnienia owych przesłanek pozytywnych, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym obowiązek ten spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie analiza wniosku doprowadziła sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że nie został on prawidłowo uzasadniony, tj. przede wszystkim nie wskazano w nim okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14 stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej tak, aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak wystarczającego uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. W świetle powyższego, jak i zawartej we wniosku argumentacji skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności. Bowiem, aby taki wniosek mógł zostać uwzględniony, wnioskodawca musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania tego orzeczenia. W jego interesie leży zatem takie sformułowanie wniosku, aby był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie jest poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami. W sformułowanym w niniejszej sprawie wniosku skarżący nie wskazał, ani nie udokumentował okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jej stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji, w tym stanie rzeczy sąd pierwszej instancji nie miał możliwości ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, czy w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania względem skarżącego środka ochrony tymczasowej. Z przytoczonych wyżej względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.