II OZ 876/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. i P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 381/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. B. i P.B. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Po 381/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, oddalił wniosek M. B. i P. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Skarżąca nie uzyskuje dochodów i pozostaje na utrzymaniu męża, który podał, że uzyskuje dochód jedynie ze stosunku pracy w wysokości 1.500 zł brutto miesięcznie. Nadto podali, że posiadają budynki związane z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. W budynkach tych skarżący nie prowadzi jednak działalności gospodarczej. Pozostały do spłaty zobowiązania w wysokości około 900.000 zł. Oświadczyli, że zobowiązania te spłacają z przychodów z dzierżawy części budynków, w których prowadzona była działalność gospodarcza. Podali, że obsługują zaciągnięte w związku z funkcjonowaniem stacji kredyty i raty leasingowe. Nadto skarżący podali, że posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 7,37 ha. Skarżąca podała, że za rok 2010 i 2011 nie składała zeznań podatkowych, gdyż nie osiągnęła żadnych dochodów. Nie posiada rachunku bankowego, nie prowadzi działalności gospodarczej. Wskazała, że ze względu na wspólność majątkową małżeńską posiada razem z mężem środki transportu i nieruchomości. Jest poręczycielem zaciągniętych przez męża kredytów. Skarżący podał, że posiada rachunek bankowy, ale nie wykazuje na nim obrotów, rachunek ten jest zajęty z tytułu prowadzonych zajęć komorniczych. Z oświadczeń skarżącego wynika, że prowadzi działalność w zakresie sprzedaży detalicznej paliw do pojazdów silnikowych i osiągnął przychód w wysokości odpowiednio 1.515.298,82 zł i 410.579,46 zł, poniósł koszty z działalności w wysokości 1.319.905,62 zł i 673.409,82 zł, zatem działalność przynosi stratę w wysokości 104.606,80 zł i 262.830,36 zł, z oświadczeń skarżącego wynika ,że aktualnie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu paliwami i na bieżąco składa deklaracje VAT, prowadzi także działalność rolniczą na obszarze 7,37 hektara, posiada 4 samochody rok produkcji 1997, 2008,1994 i 2009 w umowie kredytu , a także ciągnik siodłowy , naczepę i cysternę w umowie leasingu. Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym wpis od skargi w kwocie 500 złotych Sąd pierwszej instancji podniósł, że rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej oraz planowane zamierzenie inwestycyjne pozwalają zasadnie przyjąć, że skarżący są w stanie udźwignąć obowiązek uiszczenia tak określonej kwoty. Sąd wyjaśnia skarżącym, że możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych służy ludziom ubogim aby umożliwić im dochodzenie swoich racji przed sądem. W żadnym razie nie jest wsparciem finansowym dla przedsiębiorców, którzy w ramach swojej działalności gospodarczej tak jak skarżący obracają kwotami milionowymi. W tym stanie rzeczy w ocenie sądu skarżący mają pełną możliwość finansową aby ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym swoim utrzymaniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący wnosząc o jego zmianę i udzielenie im prawa pomocy w żądanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.)). Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przedstawionych przez stronę okoliczności należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji. Nie można bowiem przyjąć, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że WSA zbadał sytuację materialną strony i poddał ją wszechstronnej analizie. Z oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika w sposób jednoznaczny aby skarżący nie był w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wpisu w kwocie 500 zł Dokonanej oceny nie zmienia również wykazana przez stronę skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 104.606,80 zł i 262.830,36 zł. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. (por. post. NSA z 25 września 2012 r., sygn. akt I GZ 228/12). Odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie pozbawi skarżących konstytucyjnego prawa do sądu, gdyż posiadają oni majątek wystarczający na pokrycie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił zażalenie oddalić.