I SAB/Lu 14/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a odrzucić skargę. UZASADNIENIE A. P. ("skarżący") wniósł do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ("organe") po wydaniu wyroku WSA z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 136/20. Mocą tego wyroku WSA uchylił decyzję organu w części objętej pkt 2, oddalając skargę w pozostałym zakresie. Powyższa skarga została przekazana tutejszemu Sądowi przez organ wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w której organ wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie bowiem do art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej jako "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W sprawach związanych z umarzaniem należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.); dalej jako "k.p.a.". Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w razie bezczynności organu administracji publicznej stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia. Zgodnie zaś z art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, a jeżeli nie ma organu wyższego stopnia - do organu prowadzącego postępowanie. W świetle podanych regulacji prawnych, skierowanie skargi na bezczynność organu w kontrolowanej sprawie, wobec braku organu wyższego stopnia, winno poprzedzać skierowanie przez skarżącego ponaglenia do tego organu. Ponaglenie do ZUS, datowane na dzień 5 października 2020 r., wpłynęło do organu 6 października 2020 r. w sytuacji, gdy wyrok WSA w Lublinie w sprawie III SA/Lu 136/20 (ze stwierdzeniem jego prawomocności od dnia 1 września 2020 r.) z uzasadnieniem i aktami sprawy został przekazany organowi dopiero w dniu 7 października 2020 r. W kontekście powyższego należy mieć również na uwadze, że zgodnie z treścią art. 286 § 1 i 2 p.p.s.a. po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt (...) (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2541/14, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponaglenie do organu zostało zatem wniesione jeszcze przed otwarciem się terminu na załatwienie sprawy, zatem gdy organ nie pozostawał w bezczynności. Pismo będące ponagleniem było przedwczesne, nie mogło więc wywrzeć skutków prawnych, a sytuacja taka prowadzi do przyjęcia, iż ponaglenie nie było w sprawie skutecznie złożone. Brak skutecznie złożonego ponaglenia oznacza z kolei, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie musi być uznana za przedwczesną, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.