III OZ 888/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1372/20 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi R.S. na decyzję D.G.S.W. z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z 5 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1372/20, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.)., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.S. na decyzję D.G.S.W. z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. Odpis sentencji ww. orzeczenia wraz z pouczeniem o trybie i sposobie zaskarżenia wyroku doręczono skarżącemu 20 lutego 2021 r. W dniu 10 marca 2021 r. w urzędzie pocztowym skarżący nadał do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. orzeczenia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że w tej sprawie 22 lutego 2021 r. zlecił wykonanie usługi radcy prawnemu, który "przekroczył terminy", nie podając powodu, ani nie informując o tym skarżącego. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że jako okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący wskazał zaniechanie radcy prawnego, któremu 22 lutego 2021 r. "zlecił wykonanie usługi". W ocenie Sądu, z przedłożonych przez skarżącego wydruków nie wynika jaka konkretnie miała to być usługa - czy tylko zapoznanie się z przesłaną drogą elektroniczną dokumentacją (a potem ewentualne podjęcie decyzji odnośnie prowadzenia sprawy skarżącego przed sądem administracyjnym), czy złożenie w imieniu skarżącego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd pierwszej instancji ocenił, że treść tych wydruków wskazuje, iż w ogóle nie doszło do udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa radcy prawnemu A.R. Dodatkowo Sąd podniósł, że nawet gdyby skarżący ustanowił profesjonalnego pełnomocnika, to i tak jako mocodawca ponosiłby wszelkie skutki działań i zaniedbań pełnomocnika. W świetle powyższego, Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Od powyższego postanowienia skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z uwagi na charakter pracy zawodowej, zlecił radcy prawnemu "dopilnowanie właściwego terminu biegu czynności procesowych", na które radca prawny wyraził zgodę w rozmowie telefonicznej. Skarżący podał, że radca prawny poprosił o przesłanie dokumentów drogą elektroniczną. W dalszej części uzasadnienia skarżący podał, że radca prawny nie stawił się w kancelarii na podpisanie pełnomocnictwa, natomiast on sam przebywając za granicą, nie mógł dochować terminu Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Należy wskazać, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że podniesione przez stronę okoliczności nie uzasadniają przyjęcia, że skarżący dołożył należytej staranności, aby nie uchybić siedmiodniowemu terminowi. Prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wywiódł, że wobec braku dokumentu pełnomocnictwa dla radcy prawnego A.R., nie można uznać, iż była ona w ogóle umocowana do działania w imieniu skarżącego. Z obowiązujących przepisów wynika bowiem, że to strona lub jej pełnomocnik powinni uzewnętrznić fakt udzielenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, na co wskazuje art. 37 § 1 p.p.s.a., a czego w tym przypadku nie uczyniono. Okoliczność niestawienia się radcy prawnego na spotkanie z potencjalnym klientem nie może również usprawiedliwić uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. O terminie tym skarżący był prawidłowo pouczony. Skoro był w stanie umówić się i ewentualnie udać się na spotkanie z radcą prawnym celem udzielenia mu pełnomocnictwa procesowego, to tym bardziej brak było przeciwskazań, aby samodzielnie złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Treść zażalenia wskazuje również, iż skarżący był świadomy, iż nie udzielił pełnomocnictwa procesowego radcy prawnemu A.R. W takiej sytuacji powinien był dochować niezbędnej staranności we własnym działania. O dochowaniu takiej staranności świadczyć nie mogą dołączone przez skarżącego wydruki obejmujące: potwierdzenie wysłania 22 lutego 2021 r. przez skarżącego na adres kancelaria.rutowicz@onet.eu ośmiu wiadomości elektronicznych z załącznikami oraz cztery wiadomości SMS, z których wynika, że 22 lutego 2021 r. skarżący poinformował radcę prawnego A.R. o adresie elektronicznej skrzynki pocztowej, z którego wysłał jej dokumenty, a ona (w tym samym dniu) potwierdziła ich otrzymanie; w kolejnej wiadomości z 9 marca 2021 r. skarżący podał, że nie dostał pliku z pełnomocnictwem, na co ww. radca prawny odpowiedziała (tego samego dnia), iż jest na spotkaniu i oddzwoni. Odpowiedź radcy prawnego tej treści powinna była zmotywować skarżącego do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku osobiście lub o pilny kontakt z innym fachowym pełnomocnikiem. Podnoszona w zażaleniu okoliczność pracy skarżącego w charakterze kierowcy międzynarodowego i związane z tym problemy komunikacyjne sama w sobie nie jest okolicznością uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z akt sprawy, odpis sentencji wyroku został doręczony skarżącemu w dniu 20 lutego 2021 r., a skarżący pokwitował odebranie korespondencji własnoręcznym podpisem w miejscu zamieszkania. Musiał przebywać w tym miejscu w trakcie biegu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie, skoro umawiał się na spotkanie z radcą prawnym i na spotkanie to, jak wskazuje w zażaleniu, udał się. Okoliczności te wskazują, iż w okresie biegu terminu dysponował możliwości złożenia wniosku samodzielnie lub zorganizowania skutecznie swojego zastępstwa procesowego. Ewentualna późniejsza niedyspozycja skarżącego nie wykluczała skutecznego podjęcia działania przy pomocy osób trzecich, prowadzącego do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący w ww. dacie miał wiedzę o treści rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i jak wskazuje całokształt okoliczności – miał także podjętą decyzję co do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W świetle powyższych okoliczności faktycznych samodzielne dokonanie czynności złożenia wniosku o uzasadnienie przez skarżącego lub udzielenia odpowiedniego pełnomocnictwa procesowego nie było wykluczone w sensie obiektywnym. Przywrócenie zaś terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 14 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 695/07). Naczelny Sąd Administracyjny tym samym podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu i działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.