Streszczenie
Stosownie do treści art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, dysponentem Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jest minister właściwy do spraw pracy, który może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania oraz pozywać i być pozywany, a ponadto prowadzi sprawy i występuje w obrocie prawnym pod nazwą Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (art. 24 ust. 3 pkt 1 i 2). Zgodnie z art. 34 k.c., Skarb Państwa jest w stosunkach cywilnoprawnych podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą mienia państwowego nienależącego do innych państwowych osób prawnych. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych nie ma osobowości prawnej, choć ma zdolność sądową.
Dodatkowo wskazać należy, że Komornik prowadził egzekucję w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony na rzecz wierzyciela określonego jako Skarb Państwa – Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Zgodnie z przepisem art. 45 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych Skarb Państwa nie uiszcza opłat egzekucyjnych. Dotyczy to wszystkich opłat, także opłaty z art. 29 ust. 1 tej ustawy.
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt XII 1 Co 2183/24</strong>
</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 30 maja 2025 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Wydział XII Cywilny Sekcja do Spraw Egzekucyjnych </strong>
</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący: Sędzia Joanna Krata </strong>
</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2025 r. w Gdańsku</p>
<p>na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>sprawy egzekucyjnej<strong>
<!-- -->
Km <span class="anon-block">(...)</span> </strong>z wniosku wierzyciela<strong>
<!-- -->
Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych </strong>
</p>
<p>przeciwko dłużnikowi <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">A. K.</span> </strong>
</p>
<p>ze skargi wierzyciela na postanowienie Komornika Sądowego<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P. M.</span> z dnia 28 listopada 2024 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->postanawia:</strong>
</p>
<p>1.
zmienić postanowienie Komornika Sądowego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P. M.</span> z dnia 28 listopada 2024 r. w ten sposób, że:</p>
<p>a)
w punkcie 3 sentencji w miejsce kwoty 3 050,58 zł wpisać kwotę 2 417,22 zł;</p>
<p>b)
w punkcie 3 sentencji uchylić obciążenie wierzyciela kosztami do kwoty 633,26 zł;</p>
<p>c)
uchylić w całości punkt 4 sentencji;</p>
<p>2.
oddalić skargę w pozostałym zakresie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Sędzia Joanna Krata </em>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wierzyciel złożył skargę na postanowienie Komornika Sądowego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P. M.</span> z dnia 28 listopada 2024 r. w sprawie Km <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Wierzyciel wskazał, że Komornik niezasadnie umorzył postępowanie egzekucyjne, ponieważ wierzyciel bezzwłocznie podjął działania zmierzające do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym dłużniku. Skarżący podniósł, że pismem z dnia 23 lipca 2024 r. poinformował Komornika, że złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym dłużniku.</p>
<p>Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie Komornika do kontunuowania egzekucji.</p>
<p>Komornik sądowy przekazał uzasadnienie zaskarżonej czynności wraz z aktami egzekucyjnymi, wnosząc o oddalenie skargi wierzyciela w całości jako bezzasadnej.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił i zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Km <span class="anon-block">(...)</span> Komornik uzyskał informację o śmierci dłużnika, która nastąpiła w dniu 27 listopada 2023 r. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2024 r. Komornik orzekł o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego (k. 496 akt Km).</p>
<p>Pismem z dnia 6 maja 2024 r. Komornik zobowiązał wierzyciela do złożenia oświadczenia, czy wierzyciel wystąpił do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym dłużniku (k. 501 akt Km).</p>
<p>Pismami z dnia 14 maja 2024 r. oraz z dnia 4 lipca 2024 r. wierzyciel oświadczył, że nie złożył wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Pismem z dnia 23 lipca 2024 r. wierzyciel poinformował, że przed Sądem Rejonowym Gdańsk – Południe w Gdańsku z wniosku wierzyciela toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym dłużniku (k. 509 akt Km).</p>
<p>Postanowieniem z 28 listopada 2024 r. (k. 526 akt Km) umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824;art. 824 § 1;art. 824 § 1 pkt. 4)">art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c.</a> i orzekł o kosztach postępowania w wysokości łącznie 3.050,58 zł, w tym o opłacie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 29;art. 29 ust. 1 u)">art. 29 ust. 1 u.k.k.</a> w wysokości 633,26 zł; obciążając kosztami wierzyciela do kwoty 633,26 zł i wszywając go do jej zapłaty.</p>
<p>W uzasadnieniu postanowienia Komornik przestawił min. sposób naliczenia opłaty z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 29;art. 29 ust. 1 u)">art. 29 ust. 1 u.k.k.</a>, jako 5% wartości egzekwowanego świadczenia według stanu na dzień kiedy umorzenie stało się możliwe, tj. na dzień 30.07.2024 r.</p>
<p>Skarga wierzyciela zasługiwała na częściowe uwzględnienie.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 819;art. 819 § 1)">art. 819 §1 k.p.c.</a> organ egzekucyjny zawiesza postępowanie z urzędu również w razie śmierci wierzyciela lub dłużnika. Natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824;art. 824 § 1;art. 824 § 1 pkt. 4)">art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c.</a> postępowanie umarza się w całości lub w części z urzędu jeżeli wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. W § 11 wskazano, że termin, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824 § 1;art. 824 § 1 pkt. 4)">§1 pkt 4</a>, biegnie od dnia dokonania ostatniej czynności egzekucyjnej, a w razie zawieszenia postępowania - od dnia ustania przyczyny zawieszenia. Jeżeli jednak postępowanie zawieszono z uwagi na śmierć dłużnika albo utratę przez niego zdolności procesowej, termin, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824 § 1;art. 824 § 1 pkt. 4)">§ 1 pkt 4</a>, biegnie od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania.</p>
<p>Od 01 lipca 2023 roku na skutek wejścia w życie ustawy z 09 marca 2023 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824;art. 824 § 11)">art. 824 § 11 k.p.c.</a> - w brzmieniu nadanym wskazaną powyżej ustawą - stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (art. 19 ust. 1). Powyższe prowadzi do wniosku, że w realiach niniejszej sprawy znajdzie zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824;art. 824 § 1(1))">art. 824 § 1<sup>
<!-- -->1</sup> k.p.c.</a> o rozbudowanej treści, precyzującej bieg terminu do umorzenia postępowania w przypadku zawieszenia postępowania z uwagi na śmierć dłużnika albo utratę przez niego zdolności procesowej.</p>
<p>Nie budzi wątpliwości Sądu, że sześciomiesięczny termin, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824;art. 824 § 1(1))">art. 824 § 1<sup>
<!-- -->1 </sup>k.p.c.</a> biegnie od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Decyzją ustawodawcy postępowanie egzekucyjne w przypadku śmierci dłużnika przewiduje konieczność zachowania aktywnej postawy przez wierzyciela, który w tym przypadku ma jedynie sześć miesięcy na złożenie skutecznego wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Fakt złożenia przez wierzyciela wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, pozostaje bez wpływu na bieg tego terminu.</p>
<p>W sprawie niniejszej sześciomiesięczny termin upłynął z dniem 30.07.2024r. Komornik prawidłowo zatem umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824;art. 824 § 1;art. 824 § 1 pkt. 4)">art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c.</a> Nieprawidłowo natomiast Komornik orzekł o opłacie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 29;art. 29 ust. 1 u)">art. 29 ust. 1 u.k.k.</a>
</p>
<p>Punktem wyjścia dalszych rozważań jest status prawny wierzyciela.</p>
<p>Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20061581121" title="Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy - Dz. U. z 2006 r. Nr 158, poz. 1121 (art. 24;art. 24 ust. 1)">art. 24 ust. 1 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy</a> (Dz. U. z 2023 r., poz. 1087) Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jest państwowym funduszem celowym. Z kolei w myśl przepisów art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 2017 r. o finansach publicznych, państwowy fundusz celowy nie posiada osobowości prawnej; stanowi wyodrębniony rachunek bankowy. Przepis art. 9 pkt 7) ustawy o finansach publicznych klasyfikuje państwowe fundusze celowe wśród instytucji sektora finansów publicznych.</p>
<p>Stosownie do treści art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, dysponentem wyżej wskazanego funduszu jest minister właściwy do spraw pracy, który może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania oraz pozywać i być pozywany, a ponadto prowadzi sprawy i występuje w obrocie prawnym pod nazwą Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (art. 24 ust. 3 pkt 1 i 2).</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 34)">art. 34 k.c.</a>, Skarb Państwa jest w stosunkach cywilnoprawnych podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą mienia państwowego nienależącego do innych państwowych osób prawnych. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych nie ma osobowości prawnej, choć ma zdolność sądową.</p>
<p>Dodatkowo wskazać należy, że Komornik prowadził egzekucję w sprawie Km <span class="anon-block">(...)</span> w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony na rzecz wierzyciela określonego jako Skarb Państwa – Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (k. 25 akt Km).</p>
<p>Zgodnie z przepisem art. 45 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych Skarb Państwa nie uiszcza opłat egzekucyjnych. Dotyczy to wszystkich opłat, także opłaty z art. 29 ust. 1 tej ustawy.</p>
<p>W konsekwencji, Komornik nie mógł ustalić i obciążyć wierzyciela opłatą egzekucyjną na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 767)">art. 767 k.p.c.</a> i pozostałych powołanych wyżej przepisów prawa, Sąd orzekł jak w punktach 1 i 2 postanowienia.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Sędzia Joanna Krata</em>
</p>
</div>